تصمیمی به نام صلح

مهدی مطهرنیا، تحلیلگر مسائل بین‌المللی- آنچه که باید در مرحله نخست مشخص شود، این است که آیا رییس‌جمهور در ایران به تعیین زمان یا تصمیم درباره زمان جنگ و صلح اقدام می‌کند یا تنها می‌تواند به اجرای دستورات ناشی از یک تصمیم بپردازد. رییس دولت در ایران رییس قوه مجریه است نه تصمیم‌گیرنده اصلی در حکومت. این مقام معظم رهبری نظام جمهوری اسلامی است که تصمیمات‌شان می‌تواند در مشخص کردن جنگیدن یا صلح کردن موثر باشد بنابراین زمانی ایشان از نرمش قهرمانانه سخن گفت و دستور مذاکرات با ایالات متحده آمریکا در عمان آن هم با حضور مشاور بین‌المللی ایشان و نه وزیر خارجه یا رییس‌جمهور را دادند، زمینه‌های شکل‌گیری نوعی مذاکره برای رسیدن به تفاهم برجام شکل گرفت. روسای جمهور دیگر نیز در ایران تصمیم‌گیرنده نهایی نبوده‌اند. روسای جمهور در ایران تنها بیان‌کننده برخی موارد در ارتباط با مسائلی هستند که می‌تواند در داخل مملکت و برخی دولت‌های جهان را اقناع کند. اکنون ایالات متحده آمریکا و بسیاری از کشورهای دارای تعارض و استحکاک با ایران به خوبی به این امر واقف هستند که رییس‌جمهور برای تصمیم‌گیری در این زمینه از اختیارات لازم برخوردار نیست. بنابراین آنچه که دکتر روحانی بیان می‌کند در چارچوب فشارهایی است که به دولت وی در تحریم‌های فزاینده و حداکثری آمریکا حاصل آمده است. او اعلام کرد که آمریکا نمی‌تواند عملیات ماشه و اسنپ‌بک را فعال کند اما اکنون آمریکا نه‌تنها اسنپ‌بک را دنبال می‌کند بلکه تمام مسیرهای مالی ایران به بازار جهانی را مسدود کرده و به این ترتیب، این صلح نخواهد بود بلکه یک تصمیم است.

هرچه بیشتر پیش می‌رویم زمینه‌های انجام یک صلح کمتر می‌شود. می‌توان نام این تصمیم نهایی را صلح گذاشت اما آنچه که مشخص است، تحلیلگران و افراد آگاه در این زمینه نمی‌توانند نام آن را صلح بگذارند.