تعدیل نرخ سود بانکی، شرط رونق بورس

یک کارشناس بازار سرمایه چشم‌انداز کلی بازار سرمایه را در دولت دوم حسن روحانی، روشن‌تر از چهار سال نخست پیش‌بینی کرد. عظیم ثابت، مدیر عملیات بازارگردانی تامین سرمایه آرمان در گفت‌وگو با سنا گفت: تجارب قبلی نشان می‌دهد که عملکردها و برنامه‌های اقتصادی عموما در چهارساله دوم ریاست‌جمهوری‌ها بهتر بوده و این امر برای دولت دوازدهم هم متصور است چراکه ضمن کنترل تورم و کاهش نرخ سود بانکی، زیرساخت‌های خوبی نیز در چهار سال گذشته مهیا شده است. وی کنترل تورم را از مهم‌ترین دستاوردهای دولت در دوره قبل دانست و افزود: دولت اگر بتواند رکود را برطرف کند و نرخ بانکی را که رقیب اصلی بازار سرمایه است به سمت واقعی شدن سوق دهد، انتظار داریم کم‌کم صنایع فعال در بورس وضعیت بهتری پیدا کنند. ثابت با اشاره به سخنان اخیر رییس بانک مرکزی درخصوص ضرورت کاهش نرخ سود بانکی و یکسان‌سازی نرخ ارز در آینده نزدیک اظهار داشت: به نظر من این کار باید زودتر از اینها انجام می‌شد و هرچه سریع‌تر باید اقدام لازم انجام شود. این کارشناس بازار سرمایه همچنین شاه‌کلید اصلاحات در این بخش را تعدیل نرخ سود به صورت واقعی دانست. وی ادامه داد: همه می‌دانیم که سود بانکی باید با نرخ تورم نسبت مشخصی داشته باشد اما متاسفانه تاکنون به هر دلیلی به بحث واقعی شدن سود بانکی توجه کافی نشده است. این کارشناس بازار سرمایه در عین حال با انتقاد از غلبه نگاه بانک‌محوری در کشور گفت: تا زمانی که سپرده بانکی آنقدر جذاب است که بدون دریافت مالیات و بدون ریسک، سود تضمین‌شده به سپرده‌گذاران پرداخت می‌شود، تولید و صنعت رونق نخواهد گرفت و این امر در هیچ جای دنیا مرسوم نیست و حتی در برخی کشورها اگر شما منابعی را در بانک بگذارید، بابت نگهداری آن باید مبالغی هم پرداخت کنید. ثابت با بیان اینکه ارز دونرخی و سه‌نرخی به هیچ‌وجه به نفع مصرف‌کننده نیست، افزود: امروز دیگر تک‌نرخی شدن ارز نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت است. وی با تاکید بر اینکه نباید ارز و سود بانکی را به صورت دستوری مدیریت کنیم، افزود: اگرچه زیرساخت‌های اقتصادی ما هنوز در جاهایی اصلاح نشده و دولت مجبور است دخالت‌هایی کند اما در نهایت اگر بتوانیم مکانیسم بازار آزاد را در اقتصاد اجرایی کنیم، صنایع ما کمتر آسیب می‌بینند. ثابت گفت: البته هم‌اکنون جو بازار به صورتی است که تا حدودی فعالان بازار احساس خوبی از شرایط کلی بازار ندارند چراکه بسیاری از شرکت‌ها با نصف ظرفیت کار می‌کنند اما اگر منابع به سمت تولید هدایت شود، مستقیم اثر خود را نشان می‌دهد و از آنجا که بخشی از این منابع به سمت بازار سرمایه خواهد آمد طبیعتا این بازار از پتانسیل رشد برخوردار خواهد بود. مدیر عملیات بازارگردانی تامین‌سرمایه آرمان یکی از ویژگی‌های بورس تهران را تنوع در صنایع مختلف دانست و گفت: این تنوع می‌تواند اثر مثبت بر بازار ما داشته باشد مخصوصا اگر در بعد اقتصادی بتوانیم چالش‌های مهم را مخصوصا در حوزه بانک‌ها و بیمه‌ها و صندوق‌های بازنشستگی سروسامان دهیم. وی افزود: دولت اگر اتاق فکری داشته باشد و بتواند برای طراحی یک بسته حمایتی برنامه‌ریزی کند تا تصمیمات اقتصادی به صورت منسجم و برنامه‌ریزی شده پیش رود، امید می‌رود شرایط بازار سرمایه نیز به تدریج بهتر شود. ثابت خاطرنشان کرد: یکی از نقاط قوت و محاسن دولت یازدهم این بود که توانست انتظارات تورمی را تا حدودی کاهش دهد. از طرفی نرخ ارز هم در دولت یازدهم نوسان چندانی نداشت و در مجموع بازارها متلاطم نبودند که این مساله ارزشمند بود و انتظار می‌رود چنین سیاستی در آینده نیز ادامه پیدا کند.
اهمیت تنوع ابزارهای مالی
بازار پول و بازار سرمایه در کشورهای دنیا دو بازار مکمل برای تامین مالی اقتصادی پروژه‌ها در کنار یکدیگر قرار دارند و هیچ‌وقت در تقابل با یکدیگر و در رقابت برای جذب سرمایه‌ها و مشتری نیستند چراکه در اصل این دو بازار مکمل یکدیگرند. بهروز خدارحمی، مدیرعامل گروه مالی سپهر صادرات ضمن بیان مطلب فوق در گفت‌و‌گو با عصر مالی به روش‌های مختلف تامین مالی بنگاه‌های اقتصادی در کشور اشاره کرد و افزود: تامین مالی شرکت‌ها باید از دو طریق بانک و بازار سرمایه انجام شود اما برخی بنگاه‌ها با روش‌های تامین مالی از طریق بازار سرمایه آشنایی بسیار کمی دارند بنابراین نیاز است فرهنگ‌سازی مناسبی در این زمینه انجام شود. وی به روان بودن تامین مالی از بانک‌ها در کشور نیز اشاره کرد و گفت: به دلیل آنکه تامین مالی از طریق بازار پول بسیار روان‌تر انجام می‌شود، بنگاه‌های اقتصادی ترجیح می‌دهند منابع مورد نیاز خود را از این طریق تامین کنند. خدارحمی معتقد است در صورتی که روش‌های آسان‌تر و کوتاه‌تری توسط بازار سرمایه برای بنگاه‌های اقتصادی ارائه شود، شرکت‌های بیشتری برای تامین مالی از این بازار استقبال می‌کنند. به گفته این کارشناس بازار سرمایه در حال ‌حاضر تامین مالی از طریق بازار سرمایه در مدت زمان زیادی انجام می‌شود و نیاز است زیرساخت‌هایی فراهم شود تا این زمان کوتاه‌تر شود. وی با تاکید بر اینکه باید تولیدکنندگان را برای حضور و تامین مالی از مسیر بازار سرمایه ترغیب کرد، گفت: راه دیگر تشویق بنگاه‌های اقتصادی برای تامین مالی از طریق بازار سرمایه، انتشار ابزارهای متنوع در این بازار است. مدیرعامل گروه مالی سپهر صادرات ادامه داد: به هر میزان ابزارهای تامین مالی در بازار سرمایه از تنوع بیشتری برخوردار باشد، نیازهای بیشتری را برآورده می‌کند و بنگاه‌های اقتصادی بیشتری نیز تامین مالی از مسیر این بازار را انتخاب می‌کنند.