تعطیلات آخر هفته و رونق گردشگری

«جهان‌صنعت»- بعد از مدت‌ها جدل و درخواست، کمبود برق موجب شد تا تعطیلات آخر هفته به دو روز افزایش یابد. اگرچه این تعطیلات تنها تا پایان مردادماه است اما حال که مشکلات تامین برق موجب شده تعطیلات دوروزه داشته باشیم، چه خوب است که این روند ادامه یابد. چراکه بهترین راهکار برای رونق گردشگری بعد از پاندمی کرونا، تعطیلات آخر هفته است.
کرونا، دلتا و ویروس‌های جهش یافته بعد از آن همیشگی نیستند، همان‌طور که جشن پایان کرونا در بسیاری از کشورهای دنیا برگزار شد، در نهایت در ایران نیز شاهد ریشه‌کن شدن کرونا خواهیم بود. البته اگر به جای تولید واکسن به توزیع آن میان مردم بپردازیم. به نظر نمی‌رسد سازمان بهداشت جهانی اجازه دهد ایران به واکسیناسیون عمومی مردم همچنان بی‌اعتنا بماند، در نهایت فشارهای بین‌المللی دولت را مجبور می‌کند مردم را به طور کامل واکسینه کنند.
در این زمان است که گردشگری باید با استفاده از راهکارهای مناسب و کاربردی مجددا رونق بگیرد و از رکود بیرون آید. چه راهکاری بهتر از تعطیلات دو روزه آخر هفته؟ بررسی‌ها و تحقیقات بین‌المللی ثابت کرده افزایش تعطیلات آخر هفته منجر به افزایش کارآیی و بهره‌وری کارمندان می‌شود. به جز این امر، افزایش تعداد روزهای آخر هفته عمدتا به هدف رونق گردشگری انجام می‌شود.
گردشگری داخلی با استفاده از این راهکار رونق می‌گیرد، گردشگری خروجی نیز حق مردم است، اگرچه با این عوارض بالای خروج از کشور و قیمت‌های نجومی ارز، کمتر شهروندی توان مالی سفرهای خارجی را دارد. بنابراین خیال مسوولان از گردشگری خروجی راحت است.
تعطیلات پایان هفته در کشورهای جهان
بیش از ۱۰۰ کشور جهان طرح تعطیلات دو روز پایان هفته را اجرایی کرده‌اند. با مشاهده نتایج مثبت این طرح، کشورهایی مانند اسپانیا، انگلیس، کاستاریکا، نیوزیلند، فنلاند، ژاپن و مکزیک به این فکر افتاده‌اند چرا تعطیلات را به سه روز افزایش ندهند، نمونه‌اش آلمان که پس از تجربه «کار کوتاه» در سال ۲۰۰۸ و در دوران بحران اقتصادی دریافت این شیوه می‌تواند راندمان کاری را هم افزایش دهد. تحقیقی هم که در انگلیس انجام شد نشان داد یک هفته کاری چهارروزه هم منافع دولت را تامین می‌کند و هم منافع کارفرما و شهروندان را. در ایران شرایط متفاوت است. بسیاری از مدیران و کارفرمایان همچنان با همان نگاه سنتی معتقدند ساعت‌های بالا و روزهای بیشتر به معنای افزایش راندمان است. آنها معمولا در گفته‌هایشان به این موضوع اشاره می‌کنند که با توجه به تعداد روزهای بالای تعطیلات در ایران اعم از نوروز و سایر تعطیلات مناسبتی، نیازی به تعطیلی دو روز آخر هفته نیست و این موضوع تنها به کاهش بازدهی افراد منجر خواهد شد. بالا بودن روزهای تعطیل در ایران یک گزاره اشتباه است و می‌توان آن را با آمار به سادگی ثابت کرد. در ایران ما با احتساب تعطیلات نوروز و همه مناسبت‌ها ۷۸ روز تعطیل در سال داریم در حالی که چینی‌ها که براساس باور ما مثل ساعت کار می‌کنند تعطیلات‌شان ۱۲۶ روز است، مالزیایی‌ها با شش روز کمتر ۱۲۰ روز در سال تعطیل هستند، انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها هم ۱۱۴ روز. مقایسه بین ۷۸ روز و میزان تعطیلات این کشورها نشان می‌دهد آنچه چنین تفاوتی را ایجاد کرده به همان تعطیلات دوروزه آخر هفته بازمی‌گردد. تعطیلاتی که نه تنها باعث بالا رفتن بازدهی می‌شود بلکه همچنین این فرصت را در اختیار شهروندان قرار می‌دهد تا سفرهایشان را مدیریت کنند و منتظر تعطیلی مناسبتی نباشند.
تعطیلات دوروزه تا مرداد
تعطیلات آخرهفته به خاطر مشکلات تامین برق در کشور افزایش یافته است. این امر اگر تداوم داشته باشد در شرایط عادی بدون کرونا، می‌تواند منجر به توسعه گردشگری در کشور شود.
به گفته رضا اردکانیان، وزیر نیرو، در جلسه هیات‌وزیران، تصمیمی براساس اصل ۱۳۸ قانون اساسی انجام شد که هیات‌وزیران اختیارات خود را در این موضوع خاص برای تسریع در تصمیم‌گیری به چهار تن از وزرا (نیرو، کشور، صمت و نفت) واگذار کرد که کمک بزرگی است. اولین تصمیم این است که تا پایان مرداد ماه پنجشنبه‌ها در سراسر کشور برای دستگاه‌های دولتی تعطیل اعلام شود. همچنین در خصوص ساعات کار ادارات هم اختیاراتی استانداران محترم دارند که تصمیم‌گیری لازم را خواهند داشت.
همچنین علیرضا قیطاسی دبیر شورای هماهنگی بانک‌ها تاکید کرد: طبق مصوبه ۱۶ تیرماه ۱۴۰۰ هیات محترم وزیران کلیه دستگاه‌های اجرایی کشور و بانک‌ها از فردا تا پایان مرداد ماه سال جاری در روزهای پنجشنبه تعطیل خواهند بود.
درخواست‌های پی‌در‌پی افزایش تعطیلات آخر هفته
کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی استان تهران، طرح تعطیلات دوروزه آخر هفته را سال ۹۵ به دولت ارائه کرد. البته اعضای این کمیسیون خواهان آن بودند که تعطیلات آخر هفته از پنجشنبه و جمعه به جمعه و شنبه تغییر کند. دلیل این امر نیز کاملا منطقی بود؛ در صورت تغییر تعطیلات آخر هفته به دو روز و تعطیل بودن پنجشنبه‌ها، چهار روز از هفته ارتباط‌مان با دنیا قطع خواهد بود. اگر شنبه به عنوان روز تعطیل در نظر گرفته می‌شد، یک روز تعطیل مشترک با اروپا و دیگر کشورهای جهان داشتیم. شنبه و یکشنبه روزهای تعطیلی بیشتر کشورهای جهان است و اگر پنجشنبه و جمعه در ایران به عنوان روز تعطیل در نظر گرفته شود، چهار روز در هفته قادر به برقراری ارتباط کاری با دنیا نخواهیم بود. این امر برای کشوری مثل ایران که تولیدات اندکی دارد و تامین مایحتاجش بر اساس واردات می‌چرخد، مشکل‌ساز بود. همین تعطیلات روز شنبه بهانه‌ای شد برای بسیاری که با تعطیلات دوروزه آخر هفته مخالفت کنند.
طرح تعطیلی دوروزه توسط کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی
کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران هم در این‌باره طرحی را تدوین کرده و پیش از این به دولت و مجلس ارائه داده بود. همچنین در نشستی که مونسان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی‌ در اتاق بازرگانی ایران در آن حضور داشت، موضوع دو روزه شدن تعطیلات آخر هفته در ایران از سوی فعالان بخش خصوصی مطرح شد و مورد تاکید و موافقت خود او نیز قرار گرفت. برخلاف یک تصور اشتباه از روزهای تعطیل در ایران، مجموع تعطیلات رسمی شامل تعطیلات مناسبتی و جمعه‌ها در تقویم ایران ۷۸روز است در حالی که تعطیلات رسمی بیشتر کشورها بنابر آنچه آمارها می‌گوید بین ۱۱۰ تا ۱۲۹روز است. به اعتقاد کارشناسان اقتصادی دو روزه شدن تعطیلات آخر هفته علاوه بر افزایش روحیه شادی و افزایش بهره‌وری در نیروی انسانی و کار، به رونق اقتصاد گردشگری به عنوان یکی از پیشران‌های اقتصادی منجر خواهد شد.این در حالی است که وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی‌ نیز چندی پیش به کم بودن تعطیلات کلی ایران به نسبت دیگر کشورها اشاره کرد و گفت: مجموع ساعت‌های کار هفته در ایران نیز بیشتر از متوسط سایر کشورهاست؛ یعنی دیگر کشورها حداکثر تا ۴۰ساعت در هفته کار می‌کنند، اما ایران ۴۴ ساعت.نکته جالب اینجاست که با چنین شرایطی بهره‌وری، انگیزه کار، امید به زندگی و… در کشور ما در چه جایگاهی قرار دارد؟! موضوعی که جای تامل بسیاری دارد و با کمی مطالعه و بررسی می‌توان به نتایج جالبی در این زمینه دست یافت و برای اصلاح آن گام برداشت.
تعطیلی جمعه و شنبه بهتر است
علی سماک‌رجبی کارشناس گردشگری و مدیرعامل جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی معتقد است اگر تعطیلات دوروزه ایران به‌جای پنجشنبه و جمعه، جمعه و شنبه باشد برای حفظ ارتباط‌مان با جهان بسیار بهتر است.او گفت: اگر جمعه و شنبه تعطیل باشیم روزهای کاری بیشتری می‌توان با شرکت‌ها و نهادهای دیگر کشورها در ارتباط بود که حسن بزرگی برای ما دارد. با تعطیلی دوروزه جمعه و شنبه می‌توان با شرکت‌ها، آژانس‌ها و دفاتر گردشگری جهان در ارتباط بود که بسیار مهم است چراکه اقدام‌های بسیاری در صنعت گردشگری از طریق ارتباط و مکاتبه با شرکت‌های گردشگری جهانی انجام می‌شود.
رد طرح تعطیلات آخر هفته توسط مجلس به طور متناوب
از سوی دیگر این طرح بارها به مجلس ارسال شده اما هر بار با مشکل مواجه بوده است، زیرا برخی کمیسیون‌ها آن را تایید و برخی دیگر رد می‌کردند. از سوی دیگر نمایندگان مجلس نیز بارها اعلام کرده‌اند: «پنجشنبه‌‌ها تعطیل است و این تعطیلی برای همه آشکار است و نیازی به ثبت آن در تقویم رسمی نیست.» در صورتی که در واقعیت اصلا چنین حالتی (تعطیلی) برای پنجشنبه‌ها وجود ندارد. برخی از بخش‌های ادارات روزهای پنجشنبه باز و برخی دیگر تعطیل هستند. مدارس و برخی مراکز آموزشی کشور روز پنجشنبه تعطیل هستند. برخی از دانشگاه‌ها نیز پنجشنبه‌ها تعطیل و برخی دیگر کلاس‌های خود را برگزار می‌کنند. در واقع می‌توان گفت پنجشنبه‌ها در تهران یک روز شبه تعطیل و در تقویم رسمی کشور، روز بلاتکلیف است، زیرا غالب کسب‌وکارها و ادارات در این روز به شکل پاره‌وقت، فعالیت می‌کنند. درحال‌حاضر این مطالبه وجود دارد که طرح «ساماندهی تقویم تعطیلات برای دستیابی به آخر هفته دو روزه» هرچه سریع‌تر در کشور صورت پذیرد تا تعطیلات آخر هفته به صورت رسمی دو روزه شده و در تقویم رسمی نیز ثبت شود تا گردشگران در همه استان‌های کشور بتوانند از این تعطیلات بهره‌مند شده و برنامه‌ریزی مناسبی برای سفر داشته باشند.
روندی که در دنیا اجرایی شده
ولی تیموری، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی و گردشگری در این باره اظهار کرد: در تمام کشورهای جهان، تعطیلات آخر هفته افزایش یافته تا کارآیی شهروندان بیشتر شود.
او گفت: در ایران هم این اتفاق خواهد افتاد و ما هم به عنوان متولیان گردشگری از آن استقبال و این ایده را پیگیری می‌کنیم. علاوه بر تعطیلات دو روزه آخر هفته، به دنبال ساماندهی تعطیلات هم هستیم. در حال حاضر تعطیلات بزرگ ما در نیمه اول سال هستند درحالی که مناطق جنوبی در نیمه دوم سال شرایط بهتری برای پذیرش گردشگران دارند و ما می‌خواهیم این مناطق نیز بتوانند گردشگران خود را داشته باشند.
سخن آخر
در شرایطی که بسیاری از کشورهای جهان تعطیلات آخر هفته خود را به سه روز رسانده‌اند، تعطیلات دوروزه در ایران هنوز به تصویب نرسیده و همچنان توسط نمایندگان مجلس رد می‌شود. به نظر می‌رسد نه گردشگری برای نمایندگان مجلس اهمیتی داردو نه فراغت و استراحت شهروندان.