تعلل پر هزینه

کنفرانس تاب‌آوری مراکز حیاتی روز گذشته در حالی برگزار شد که بالاترین مقام ارشد وزارت راه‌و‌شهرسازی با بی‌تفاوتی به این کنفرانس نیامد. در حالی که ایران همواره در معرض خطرات و بحران‌های طبیعی و غیرطبیعی قرار دارد و همواره مراکز حیاتی به خصوص بیمارستان‌ها باید بعد از وقوع هر حوادثی به خدمات‌رسانی خود ادامه دهند، نشان می‌دهد که آمادگی مراکز حیاتی تا چه حد می‌تواند به نفع کشور و کاهش میزان خسارت مالی و جانی باشد.
مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی که مدت‌هاست در تب و تاب برگزاری کنفرانس تاب‌آوری مراکز حیاتی است، با جذب حمایت‌کنندگان و اسپانسرهای بخش خصوصی که به گفته شکرچی‌زاده رییس مرکز تحقیقات کسب درآمد قانونی است تلاش خود را برای حضور حداکثری بخش خصوصی در این کنفرانس بین‌المللی افزایش داد.
این در حالی است که سرپرست دفتر برنامه اسکان بشر ملل متحد در ایران نیز عملکرد سازمان‌ها و ارگان‌های مرتبط در مقاوم‌سازی بیمارستان‌ها را مورد انتقاد قرار داد. مهمت امین آکدوگان در کنفرانس بهبود تاب‌آوری بیمارستان‌ها و مراکز حیاتی با اعلام اینکه در ایران بیمارستان‌ها چندان مقاوم‌سازی نمی‌شود،‌ گفت:‌ مسوولان و دست‌اندرکاران این حوزه به دلیل مسائلی از جمله کیفیت، زمان و منابع مالی ترجیح می‌دهند بیمارستان را تخریب کنند و دوباره آن‌را بسازند.
وی با اشاره به اینکه در پدیده‌های طبیعی از جمله زلزله اولین جایی که مردم به آن نیاز دارند بیمارستان‌ها هستند، افزود: هزینه زیاد طرح‌های مقاوم‌سازی بیمارستان‌ها باعث شده دیدگاه مثبتی به این موضوع در ایران وجود نداشته باشد،‌ این در حالی است که در کشورهای ژاپن و ترکیه به ترتیب ۸۵ و ۷۰ درصد بیمارستان‌ها مقاوم‌سازی شده‌اند. وی یادآور شد:‌ در ایران به طور متوسط هر ۱۰ سال یک‌بار پدیده‌های طبیعی مانند سیل و زلزله می‌آید و خسارت‌های مالی و جانی فراوانی را به همراه دارد. با توجه به این مساله دفتر هبیتات تقریبا ۱۰ سال پیش در ایران ایجاد شد و نهادهای بین‌المللی مشتاق به سرمایه‌گذاری در پروژه‌های هبیتات در ایران هستند.
ژاپن سرآمد کشورهای دنیا در تاب‌آوری مراکز حیاتی است و در کنفرانسی که مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی آن را (هفتم و هشتم مهر) برگزار می‌کند از ژاپن نمایندگانی حضور داشتند، اما در این کنفرانس با وجود اعلام قبلی از سوی مرکز تحقیقات راه‌، مسکن و شهرسازی، محمد اسلامی وزیر راه‌و‌شهرسازی حضور نیافت و رییس سازمان مجری بیمارستان‌ها و ساختمان‌های عمومی و دولتی نیز حاضر به سخنرانی در این کنفرانس نشد. اما نکته جالب دیگری که امروز در این کنفرانس رخ داده بود برگزاری نمایشگاهی بود که در حاشیه کنفرانس مزبور برپا شده است. سوای ضرورت توجه به تاب‌آوری مراکز حیاتی که بسیار هم بااهمیت است، اما سوال این است که چه هدفی در برپایی نمایشگاه جانبی کنفرانس نهفته است. اگر هزینه برپایی این نمایشگاه که مشخص نیست از حضور شرکت‌ها و اسپانسرهای آن چه میزان دریافت شده بگذریم، سوال این است که چرا باید فضای مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی که یک ارگان دولتی است و باید کارهای تحقیقاتی کند، در اختیار شرکت‌های خصوصی قرار گیرد.
آیا هدف از این کنفرانس همانند بسیاری از کنفرانس‌ها و همایش‌ها درآمدزایی برای مراکز و افراد خاص است؟ سوال این است که اگر این کنفرانس می‌تواند با استفاده از تجربیات کشوری مثل ژاپن به بهبود اوضاع این مراکز و بیمارستان‌هایی که بیش از ۵۰ درصد آن در مقابله زلزله آسیب‌پذیر هستند کمک کند،‌ چرا با بی‌توجهی وزیر راه‌و‌شهرسازی همراه می‌شود و رییس سازمان مجری بیمارستان‌ها و ساختمان‌های عمومی و دولتی نیز حاضر به سخنرانی در این کنفرانس نمی‌شود. محمد شکرچی‌زاده رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفت‌وگو با فارس، در پاسخ به این سوال که چرا وزیر راه‌و‌شهرسازی در کنفرانس تاب‌آوری مراکز حیاتی با وجود اعلام قبلی حضور پیدا نکرد و اینکه آیا مرکز تحقیقات که یک ارگان دولتی است، می‌تواند در حاشیه کنفرانس با برگزاری نمایشگاه کسب درآمد کند، گفت: به هر حال وزیر راه‌و‌شهرسازی به دلیل همزمان شدن جلسه‌ای نتوانست در این کنفرانس حضور پیدا کند. وی افزود: هر کنفرانس علمی که برگزار می‌شود، بخش خصوصی و شرکت‌ها و مهندسان مشاور مرتبط با کنفرانس هم شرکت می‌کنند که مباحث علمی را در جریان گذاشته و اینکه توانمندی‌های خود را در ارتباط با موضوعات کنفرانس ارائه می‌کنند. وی ادامه داد: مدعوین و حاضرین در کنفرانس و نمایشگاه سه دسته بودند که مشاوران، سازنده و پیمانکاران ساخت بیمارستان و تعدادی هم اقلام تجهیزات و بیمارستانی را عرضه می‌کنند حضور داشتند.
شکرچی‌زاده گفت: شرکت‌ها می‌توانند با حضور در این کنفرانس خدمات خود را بیشتر بازگو کنند. پس تناسب خوبی بین کنفرانس و شرکت‌هایی که در نمایشگاه بودند وجود داشت.
وی در پاسخ به این سوال که درآمدی که از بابت برگزاری نمایشگاه جانبی کسب می‌شود، آیا به مرکز تحقیقات تعلق می‌گیرد و صرف تحقیقات در این مرکز می‌شود، گفت: یک شرکت برگزارکننده با قراردادی که با مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی امضا کرده است این نمایشگاه را برپا کرده، بنابراین قراردادی میان این دو برای هزینه‌های ثبت‌نام و حضور شرکت‌ها و برگزاری کنفرانس امضا‌ شده است.
وی در پاسخ به این سوال که به هر حال مرکز تحقیقات که یک ارگان دولتی محسوب می‌شود، به دنبال سودآوری است؟ اظهار داشت: به هر حال بودجه دولتی برای برگزاری کنفرانس وجود ندارد و برگزاری کنفرانس با منابع دولتی نمی‌توان انجام داد و هر کنفرانسی که در مرکز تحقیقات مسکن برگزار می‌شود، باید هزینه‌های خود را استخراج کند و هزینه‌ها باید از محل ثبت‌نام و برگزاری نمایشگاه تامین شود.
وی ادامه داد: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی می‌تواند کسب درآمد کند و مانعی از لحاظ قانونی وجود ندارد، چرا که سازمان برنامه و بودجه در ردیف‌های بودجه‌ای یک قسمت را بودجه دولتی و یک قسمت را کسب درآمد عنوان کرده است. بنابراین کسب درآمد با برگزاری دوره‌های آموزشی، برگزاری سمینار و ارائه خدمات مهندسی که در قانون مرکز تحقیقات از قبل از انقلاب بوده، همچنان وجود دارد.
نماینده اسکان بشر ملل نیز اظهار داشت: عامل مهم در کاهش خسارات ناشی از سوانح طبیعی پاسخگو بودن سازه‌ها هستند و تجربه نشان داده سازه‌های حیاتی در بیمارستان‌ها در جریان وقوع حوادث و سوانح آسیب‌پذیر بودند. احسان اثنی‌عشری در اولین کنفرانس بین‌المللی بهبود تاب‌آوری بیمارستان‌ها و مراکز حیاتی با بیان اینکه شاهد تعدد و گستردگی سوانح طبیعی در کشور هستیم، اظهار داشت: تجربیات تلخی در مواجهه با سوانح طبیعی در ایران وجود دارد و خسارات زیادی به بار می‌آورد.
وی ادامه داد: عامل مهم در کاهش خسارات ناشی از سوانح طبیعی پاسخگو بودن سازه‌ها هستند و تجربه نشان داده سازه‌های حیاتی در بیمارستان‌ها در جریان وقوع حوادث و سوانح آسیب‌پذیر بودند. نماینده اسکان بشر ملل متحد با بیان اینکه باید به موضوع استحکام سازه‌ها در برابر حوادث توجه ویژه‌ای‌ داشت، گفت: دولت و بخش خصوصی برای بهبود تاب‌آوری سازه‌ها و مراکز حیاتی و بیمارستان‌ها باید طبق استانداردهای بین‌المللی عمل کند. اثنی‌عشری با اشاره به ورود ادبیات مقاوم‌سازی در کشور‌ گفت: از سال ۷۴ موضوع مقاوم‌سازی نهادینه شد اما نمی‌تواند به تنهایی کافی باشد بلکه باید به موضوع خدمات‌رسانی پس از وقوع زلزله توجه ویژه‌ای داشت.
وی افزود: هنگام وقوع زلزله و حوادث باید بتوانیم به شرایط قبل از وقوع آن برگردیم. از این رو اسکان بشر ملل متحد اسناد خوبی در این باره تدوین کرده که یکی از آنها کاهش مخاطرات سوانح است که سرآمد آن کشور ژاپن است و در ژاپن در این باره سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی انجام شده است. همچنین در ادامه این مراسم مهمت امین آکسوگان سرپرست دفتر تهران برنامه اسکان بشر ملل متحد با بیان اینکه هر ۱۰ سال یک بار شاهد وقوع سانحه طبیعی در ایران هستیم که وسعت آن بسیار زیاد است، گفت: در این مدت‌زمان تعداد تلفات ناشی از وقوع انواع سوانح طبیعی در ایران به ۱۲۰ هزار نفر رسیده است. وی تاکید کرد: میزان قابل توجه خسارات باعث عقب‌ماندگی اقتصادی و اجتماعی ایران شده است. وی با بیان اینکه متخصصان باید جلوی این خسارات مالی و جانی را بگیرند، گفت: باید تاب‌آوری شهرها و مناطق را در برابر وقوع انواع سوانح طبیعی افزایش داد.
اثنی‌عشری ادامه داد: از سال ۲۰۱۴ دفتر اسکان بشر ملل متحد در ایران راه‌اندازی شد، گفت: خوشبختانه در این مدت‌زمان توانسته‌ایم پروژه موفق را در این کشور به اجرا برسانیم و نهادهای بین‌المللی هم به عملکرد اسکان بشر ملل متحد در ایران اعتماد کردند.