تغییر حرفه داروسازان در پایتخت!

«جهان‌صنعت»- وقتی از خانه خارج می‌شوید، امکان ندارد داروخانه‌ای در مقابل شما نباشد و چه بسا در مناطق و محله‌هایی، تعداد داروخانه‌ها بیشتر از نیاز همان منطقه و محله باشد، اما‌ این یک واقعیت است که شاهد وفور داروخانه‌های جدیدالتاسیس در شهرهای بزرگ و کلان‌شهرها هستیم.
سیدسجاد حسینی تحلیلگر حوزه دارو، با عنوان این مطلب که نسبت زنان داروساز دو برابر مردان داروساز شده است، گفت: بیش از ۱۵ هزار داروخانه داریم که با این حساب به ازای هر ۵۴۰۰ نفر در کشور یک داروخانه وجود دارد و حدود ۹۰ درصد داروخانه‌های کشور خصوصی و مابقی دولتی و خیریه است.
وی افزود: بعد از اجرای آیین‌نامه جدید تاسیس داروخانه‌ها، ماهانه بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ داروخانه در کشور تاسیس شده است، به طوری که طی دو سال اخیر تعداد داروخانه‌ها در استان‌های مختلف بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته است.
گزارش‌ها نشان می‌دهد در سال ١۴٠٠ سهم سود داروخانه ۸/۱۷ و در سال ١۴٠١ این عدد به ۵/۱۶ و در ١۴٠٢ به ۶/۱۵ درصد رسیده است. در این بین، داروخانه‌های خصوصی ۶۵ درصد و ١۴٠٠ داروخانه دولتی ٣۵ درصد سهم بازار را در اختیار دارند.
آرش محبوبی رییس انجمن داروسازان تهران گفت: در تهران شاهد ۴٠ درصد افزایش تعداد داروخانه‌ها بودیم و باید دانست در تدوین آیین‌نامه داروخانه در سال ١۴٠٠ همه جنبه‌های دارو دیده نشده است.
افزایش تعداد داروخانه‌ها با توجه به توزیع محدود دارو در داروخانه‌های خصوصی، توجیه اقتصادی ندارد. در این مراکز تمرکز بر فروش مکمل‌ها و محصولات آرایشی و بهداشتی است که تا حدودی می‌تواند بار هزینه‌های داروخانه‌ها را کاهش دهد، اما ساکنان محله‌های کم‌برخوردار قطعا توان مالی برای خرید این محصولات گران‌قیمت را ندارند و با این شیوه، تاسیس داروخانه در این مناطق توجیه اقتصادی ندارد.
در واقع می‌توان چنین متصور کرد که داروخانه‌ها در مناطق شمالی شهر، بیشتر از آنکه محل توزیع دارو باشند، به فروشگاه‌های عرضه محصولات آرایشی و بهداشتی و نیز مکمل‌ها تبدیل شده‌اند تا امکان سرپا ماندن را داشته باشند.
در شهری مثل تهران به ازای هر ۴۵۰۰ نفر یک داروخانه تاسیس می‌شد و در شهرهای کوچک به ازای هر ۷۰۰۰ نفر یک داروخانه بود. فاصله جغرافیایی داروخانه‌ها هم از سوی دانشگاه‌های علوم پزشکی تعیین می‌شد. حذف چنین قوانینی منجر به رقابتی‌شدن فعالیت داروخانه‌داران شده است، در حالی که براساس قانون نظام‌پزشکی موسسه‌های پزشکی مثل داروخانه‌ها حق رقابت با یکدیگر را ندارند.
از سوی دیگر، با افزایش داروخانه‌ها، دولت در توزیع دارو دچار مشکل می‌شود. دارو به اندازه کافی وجود ندارد و بیشتر آنها سهمیه‌ای هستند که در داروخانه‌های دولتی یا منتخب توزیع می‌شوند. این مساله با افزایش داروخانه‌ها سخت‌تر هم می‌شود، چرا‌که سهمیه‌های باقیمانده را محدودتر می‌کند و باعث سرگردانی مردم می‌شود.
یدالله سهرابی عضو شورای‌عالی نظام‌پزشکی، معتقد است: روح آیین‌نامه تاسیس و اداره داروخانه‌ها با مبانی تجاری و اقتصادی گره خورده است. در حالی که ایجاد بازار رقابتی و تجاری در حوزه سلامت تبعات متعددی را در پی دارد.
وی گفت: هدف ما دسترسی و توزیع عادلانه داروخانه در سطح شهر است. با وجود این ما به سمتی پیش رفته‌ایم که نه‌تنها این هدف محقق نشد، بلکه به استناد مطالعات جامع‌نگر، داروخانه‌داران در تهران نقاط سرمایه‌داری شهر را هدف قرار داده‌اند و داروخانه تاسیس می‌کنند برای همین نیز افراد در مناطق کم‌برخوردار و ضعیف برای دریافت دارو مجبور به یک سفر درون‌شهری هستند. همه اینها نشان می‌دهد که این آیین‌نامه نتوانسته ضریب دسترسی عادلانه را به ارمغان بیاورد.
وقتی حجم زیادی از داروهای خاص و…‌ در سطح چند داروخانه دولتی و منتخب توزیع می‌شود؛ رشد قارچ‌گونه داروخانه‌های خصوصی‌ چه فایده‌ای می‌تواند داشته باشد، جز اینکه باعث خواهد شد کارکرد حرفه‌ای داروخانه تغییر کند و برای سرپا ماندن، به فروشگاه عرضه محصولات آرایشی و بهداشتی و… تبدیل شود.