تقابل پول و سلامت

سیاوش جانی، محسن مهرآرا، فرهاد خدادادکاشی و یاشا سلیمانی- این پژوهش میزان تمایل شهروندان ایرانی برای پرداخت هزینه واکسن آنفلوآنزا و عوامل موثر بر این تصمیم را بررسی می‌کند. با استفاده از روش انتخاب دوگانه یک‌ونیم کران‌دار و یک نظرسنجی ارزیابی مشروط، این مطالعه میانگین و میانه مبلغی را که افراد مایل به پرداخت آن هستند، برآورد کرده است. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهد که سابقه واکسیناسیون، اهمیت درک‌ شده سلامت، سطح درآمد، میزان تحصیلات و داشتن بیماری‌های زمینه‌ای به‌طور قابل‌توجهی بر تمایل افراد به پرداخت تاثیر می‌گذارد. همچنین، میزان تمایل به پرداخت با قیمت بازار واکسن مقایسه شد و نشان داد که یارانه‌های دولتی می‌توانند سودمندی بالقوه‌ای داشته باشند. این تحقیق درک ترجیحات مصرف‌کنندگان برای مراقبت‌های پیشگیرانه را بهبود بخشیده و می‌تواند به سیاستگذاری‌های سلامت عمومی و برنامه‌های واکسیناسیون در ایران کمک کند.
1- چرا مطالعه تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا در ایران اهمیت دارد؟
این پژوهش به دلیل اهمیت بیماری مسری آنفلوآنزا بسیار مهم است. درک تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا به ارزیابی تقاضای آن، شناسایی عوامل موثر بر این تمایل و در نهایت کمک به سیاست‌های سلامت عمومی، از جمله امکان تخصیص یارانه‌های دولتی برای پوشش گسترده‌تر واکسیناسیون کمک می‌کند.
2- این مطالعه از چه روشی برای تعیین تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا استفاده کرده است؟
این پژوهش از روش ارزیابی مشروط با استفاده از روش انتخاب دوگانه یک‌ونیم کران‌دار (OOHB) بهره برده است. این روش شامل نظرسنجی از ۳۵۷نفر، استفاده از پرسش‌نامه‌های آزمایشی برای تعیین نقاط اولیه قیمت و سپس اعمال تکنیک OOHB در نظرسنجی اصلی برای استخراج میزان تمایل به پرداخت بود. برای تعیین حجم نمونه موردنیاز، از فرمول میتچل و کارسون استفاده شد.
3- چه عواملی به‌طور قابل‌توجهی بر تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا تاثیرگذار بودند؟
نتایج پژوهش نشان داد که چندین متغیر تاثیر قابل‌توجهی بر تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا در ایران دارند که عبارتنداز:
– سابقه دریافت واکسن
– میزان اهمیت سلامت برای فرد
– سطح تحصیلات
– میزان درآمد
– داشتن بیماری‌های زمینه‌ای.
در مقابل، عواملی مانند سن، جنسیت و وضعیت تأهل تاثیر آماری معناداری بر تمایل به پرداخت نداشتند.
4- میانگین و میانه تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا در جمعیت مورد مطالعه چه میزان بود؟
براساس تحلیل انجام ‌شده:
– میانگین تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا 108000 تومان برآورد شد.
– میانه تمایل به پرداخت برابر با 123000تومان بود.
– همچنین، میانگین سانسور شده در حداکثر قیمت 120000تومان و میانگین تعدیل ‌شده در حداکثر قیمت 126000تومان محاسبه شد.
5- تمایل به پرداخت چگونه براساس سطح درآمد پاسخ‌دهندگان تغییر کرد؟
مطالعه نشان داد که بین سطح درآمد و تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا همبستگی مثبت وجود دارد. به این معنا که با افزایش سطح درآمد، تمایل به پرداخت نیز افزایش می‌یابد. مقادیر برآورد شده برای گروه‌های مختلف درآمدی به شرح زیر بود:
– افراد با درآمد کمتر از ۵‌میلیون تومان: 102000 تومان
– افراد با درآمد ۵ تا ۱۰‌میلیون تومان: 125000 تومان
– افراد با درآمد ۱۰ تا ۱۵‌میلیون تومان: 140000 تومان
– افراد با درآمد ۱۵ تا ۲۰‌میلیون تومان: 155000تومان
افراد با درآمد بیش از ۲۰‌میلیون تومان: 172000تومان
6- این یافته‌ها چه تاثیری بر سیاست‌های سلامت عمومی و برنامه‌های واکسیناسیون در ایران دارد؟
نتایج نشان می‌دهد اگرچه تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا وجود دارد اما قیمت فعلی بازار ممکن است بالاتر از توان پرداخت بخش قابل‌توجهی از جمعیت باشد. این موضوع بر لزوم مداخله دولت، مانند تخصیص یارانه‌های دولتی، تاکید دارد تا واکسن برای تعداد بیشتری از مردم قابل دسترس باشد. اجرای چنین سیاست‌هایی می‌تواند نرخ واکسیناسیون را افزایش داده و در نتیجه سلامت عمومی را بهبود بخشد که این امر با اصل ۲۹ قانون اساسی ایران در خصوص مسوولیت دولت در قبال سلامت عمومی همسو است.
7- روش انتخاب دوگانه یک‌ونیم کران‌دار (OOHB) در مقایسه با سایر روش‌های ارزیابی مشروط چگونه عمل می‌کند؟
روش OOHB در مقایسه با روش‌های انتخاب تک‌مرزی (Single- Bounded) و دو‌مرزی (Double- Bounded) مزایایی دارد:
– احتمال کاهش ناسازگاری در پاسخ‌های نظرسنجی را افزایش می‌دهد
– دقت برآورد تمایل به پرداخت را با ارائه سؤال پیگیری مبتنی بر پاسخ اولیه، بهبود می‌بخشد
– نسبت به روش تک‌مرزی، کارآمدتر است و در برخی موارد از روش دو‌مرزی نیز دقیق‌تر عمل می‌کند زیرا سوگیری‌های ناشی از فرمت‌های دو‌مرزی را کاهش می‌دهد
8- محدودیت‌های این مطالعه و پیشنهادات برای تحقیقات آینده چیست؟
با وجود ارائه بینش‌های ارزشمند، این پژوهش دارای محدودیت‌هایی است که عبارتنداز:
– احتمال وجود سوگیری فرضی در روش‌های ارزیابی مشروط، یعنی ممکن است پاسخ‌دهندگان در نظرسنجی تمایل به پرداخت بیشتری نشان دهند اما در عمل چنین نکنند.
تحقیقات آینده می‌توانند:
– تمایل به دریافت واکسن رایگان را بررسی کنند
– تاثیر کمپین‌های اطلاعاتی بر میزان تمایل به پرداخت را بسنجند
– مقایسه بین برندها و انواع مختلف واکسن آنفلوآنزا را انجام دهند
– بررسی رفتار واقعی مصرف‌کنندگان در سناریوهای قیمت‌گذاری مختلف را انجام دهند.
این پژوهش تصویری جامع از تمایل به پرداخت برای واکسن آنفلوآنزا در ایران ارائه داده و یافته‌های آن می‌تواند در بهبود سیاست‌های سلامت عمومی و افزایش دسترسی مردم به خدمات پیشگیرانه موثر باشد.
* این مطلب از مقاله‌ای با عنوان «برآورد تمایل به پرداخت جهت استفاده از واکسن آنفلوآنزا: کاربرد انتخاب دوگانه یک‌ونیم بعدی در ایران» استخراج شده است