تقویم تاریخ

سالروز افتادن اصفهان به دست سپاه اعراب مسلمان
۳۱ اکتبر سال ۶۴۱ میلادی شهر اصفهان به تصرف سپاه اعراب مسلمان در‌آمد. این سپاه قبلا در نهاوند لشکریان یزدگرد سوم- شاه وقت- را شکست و او را به شمال شرقی ایران فراری داده بود. در جنگ اصفهان (سپاهان)، پادگان این شهر به فرماندهی «استندر» که موفق به دریافت کمک و نیروی تقویتی از یزدگرد نشده بود و خود در حال فرار بود شکست خورد.
اعراب به دلیل وجود چند آبادی و شهرک پردرخت و سرسبز با فاصله‌ای کم از اصفهان، این مجموعه را «شهرستان» خواندند. اصفهان در آن زمان دارای دو محله معروف بود؛ یکی یهودیه و دیگری «جِی». بزرگ‌ترین پادگان نظامی ایران در دوران ساسانیان در اصفهان قرار داشت زیرا از لحاظ موقع جغرافیایی، اصفهان مرکز ایران‌زمین بود و انتقال نیرو جهت دفاع یا حمله از آنجا به هر نقطه ایران و بیرون مرز آسان‌تر و سریع‌تر صورت می‌گرفت.
«سپاهان» پس از سلطه عرب، اصفهان تلفظ شده است، زیرا در زبان عربی حرف «پ» وجود ندارد.
ایران در قبال جنگ اروپاییان اعلام بی‌طرفی کرد
۳۱ اکتبر ۱۹۱۴ (۹ آبان ۱۲۹۳) دولت وقت ایران در قبال جنگ قدرت‌های اروپایی کتبا «بی‌طرفی» خود را اعلام کرد. در اعلامیه بی‌طرفی ایران که توسط سلطان احمدشاه قاجار و نیز رییس‌الوزرای وقت، مستوفی‌الممالک (عکس مقابل)، امضا‌ و ابلاغ شده بود چنین آمده بود: از آنجا که ایران با همه ممالک متخاصمه دوستی دارد، در قبال منازعات آنها بی‌طرف خواهد ماند.
در اعلامیه‌ای جداگانه، مستوفی مقامات دولتی را از هرگونه کمک به دول متحارب- در آن زمینه (تسهیلات جنگ)- ممنوع ساخته بود. قبلا هم دولت وقت شفاها اشاره به بی‌طرفی خود در قبال جنگ اروپاییان کرده بود. باوجود این، دولت‌های روسیه و انگلستان به استناد قرارداد ۱۹۰۷ سن‌پترزبورگ (تقسیم ایران) خود را محق به نقل و انتقال نیرو در ایران می‌دانستند و دولت‌های در حال جنگ با آن دو قدرت نیز به همین دلیل ایران را تحت نفوذ دشمن و منطقه جنگی تلقی می‌کردند و میهن ما را ناخواسته به میدان نبرد خود تبدیل کرده بودند و دولت وقت نیروی نظامی کافی برای دفاع از مرزهای کشور نداشت، با وجود این، چند واحد ژاندارم ایران با تسلیحات اندک خود در صفحات غرب کشور به ویژه در همدان و کرمانشاه دست به دفاع جانانه زدند و در چند مورد به پیروزی‌های موقت و محدود نائل آمدند.