تلاش دلالان برای بازگشت رانت ۱۰۰ هزار میلیاردی خودرو

یک کارشناس ارشد بازار سرمایه گفت: افرادی که بعد از سال‌ها از دلالی خودرو تا ۱۰۰ هزار میلیارد تومان سود برده‌اند، می‌توانند برخی مسوولان را تحت تاثیر قرار دهند و در مقابل شفافیت مقابله کنند؛ به عبارتی هیچ دلالی در مقابل کاهش سود خود سکوت نمی‌کند اما منطق حذف رانت و قیمت‌گذاری به واسطه عرضه در بورس، قوی‌تر از قدرت دلالان خواهد بود. مهدی سوری در گفت‌و‌گو با ایسنا، با تاکید بر اینکه عرضه خودرو در بورس کالا در مقابل سایر روش‌های عرضه به ویژه آنهایی که به واسطه اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد در طول سالیان اخیر، توزیع رانت کرده‌اند، قطعا بهترین راهکار به شمار می‌رود، اظهار کرد: به صورت مطلق می‌توان گفت بهترین روش برای صنعت خودرو، دست برداشتن از حمایت بی‌دلیل از این صنعت و تسهیل شرایط واردات خودرو است تا در یک فضای رقابتی، پولی که از فروش خودرو به دست کارخانه می‌آید مستقیما به تولید بازگردد.
سوری ادامه داد: در لاتاری یا قرعه‌کشی و سهمیه‌بندی‌ها اختلاف قیمت قابل توجه و بعضا ۱۰۰ درصدی میان قیمت کارخانه و بازار آزاد اتفاق می‌افتاد، یعنی میزان درآمد یک خودروساز از فروش خودرو با سودی که دلالان می‌بردند برابر و بعضا سود دلالی از فروش به مراتب بالاتر بود و این سود نه به جیب تولیدکننده و نه مصرف‌کننده می‌رفت. نکته دیگری که وجود دارد این است که مصرف‌کننده ایرانی نسبت به سایر نقاط جهان خودرو را گران‌تر خریداری می‌کند و دلیل این امر چرخه دلالی است که باعث شده خودرو از کالایی مصرفی به کالایی سرمایه‌ای تبدیل شود و تمامی افرادی که سهمیه خرید خودرو به عناوین مختلف به دست آورده‌اند عموما به دنبال مصرف خودرو نبودند بلکه به دنبال کسب سهم از مسیر دلالی بودند.
وی با بیان اینکه فرآیند دونرخی در اقتصاد همواره ایجاد رانت و فساد می‌کند و خودرو نیز از این موضوع مستثنی نبوده و اختلاف قیمت بازار و کارخانه، رانت و فساد گسترده‌ای را به دنبال دارد، اظهار کرد: بورس کالا می‌تواند کمک کند دلال از این مبادلات خودرو حذف شده و نرخ‌ها واقعی شود. از سوی دیگر بورس کالا سبب می‌شود قیمت مصرف‌کننده پایین آمده و تولیدکننده نیز با قیمت‌های بهتری بفروشد و عملا سود دلال میان مصرف‌کننده و تولیدکننده تقسیم شود.
به گفته سوری تا زمانی که این فرآیند پایدار شده و به عرضه ۱۰۰ درصدی خودرو در بورس کالا برسیم ممکن است چالش‌هایی وجود داشته باشد که این موضوع اجتناب‌ناپذیر است و با عرضه کامل در بورس مرتفع می‌شود.
این کارشناس بازار سرمایه بیان اینکه شاهد آشناتر شدن مردم با فرآیند خرید خودرو از بورس کالا هستیم، گفت: زمانی که به یک روش پایدار برای عرضه برسیم و در مقابل حجم عرضه‌ها افزایش یابد، قطعا تقاضای سرمایه‌ای برای خودرو کاهش می‌یابد و در نهایت به افت قیمت خودرو منجر خواهد شد. قاعدتا افرادی که بعد از سال‌ها از دلالی خودرو تا ۱۰۰ هزار میلیارد تومان سود برده‌اند قدرت رسانه‌ای دارند و می‌توانند برخی مسوولان را تحت تاثیر قرار دهند و در مقابل شفافیت مقابله کنند؛ به عبارتی هیچ دلالی در مقابل کاهش سود خود سکوت نمی‌کند اما منطق حذف رانت و قیمت‌گذاری به واسطه عرضه در بورس، قوی‌تر از قدرت دلالان خواهد بود.
سوری افزود: زمانی که پای استدلال منطقی به میان می‌آید و فضای گفت‌و‌گو ایجاد می‌شود هیچ عقل سلیمی بازگشت به قیمت‌گذاری دستوری و قرعه‌کشی را پیشنهاد نمی‌دهد؛ بنابراین به عقیده بنده عرضه خودرو در بورس باید به صورت قوی ادامه پیدا کند. زمانی که می‌خواهیم رانت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی را از بازاری حذف کنیم قطعا شاهد مقاومت‌های زیادی خواهیم بود و درخصوص خودرو نیز این جریان وجود دارد.