تله‌گذاری در بازار برنج!

تا دو دهه دیگر برنج شمالی نابود می‌شود

گروه بازرگانی- برخی شالیکاران شمالی اخیرا از تشکیل انجمنی در حوزه برنج خبر داده‌اند که نام برخی واردکنندگان این محصول در آن دیده می‌شود. آنها با تشکیل این انجمن در حال خرید گسترده محصولاتی هستند که سال گذشته خریداری برای آنها وجود نداشت و وعده می‌دهند که به‌زودی قیمت برنج را بالا ببرند. از این رو زمزمه‌های احتکار برنج و به راه افتادن موج جدید گرانی کالاهای اساسی به گوش می‌رسد.
به هر ترتیب برنج به‌عنوان مهم‌ترین غذای مرسوم ایرانی‌ها، جایگاه مهمی در سفره مردم دارد و در نوسانات بازار، کالایى است که در زندگی روزمره، سبد غذایی و حتی قیمت سایر کالاهای اساسی تاثیر می‌گذارد. در این بین فروشندگان و کشاورزان به نوعی مهم‌ترین نقش را در زنجیره تولید و عرضه محصول ایفا می‌کنند. اما از شمال کشور که خطه اصلی کشت برنج است، اخبار چندان خوبی در خصوص فعالیت‌هاى این حوزه به گوش نمی‌رسد.
ازجمله آنکه بخش قابل توجهى از کشاورزان، سال گذشته موفق به فروش برنج تولیدى خود نشدند. در همین زمینه مرتضی رمضان‌نیا، از تولیدکنندگان برنج بابل، درباره اوضاع فعلی این بازار در شمال کشور گفت: اتفاقاتی که در ماه‌های اخیر رخ داده، شرایط متفاوتی در بازار برنج رقم زده است. مشکل اول این بود که بخشی از برنج تولیدی به فروش نرفت، اما اخیرا اقداماتى جهت خرید برنج‌ها آغاز شده که بسیار عجیب و مشکوک است.
ماجرای مشکوک در بازار برنج شمال
رمضان‌نیا درباره دلیل تعجب خود اظهار کرد: اخیرا عده‌ای تشکیلاتی راه انداخته‌اند و در حال جمع‌آوری و خرید برنج‌هایی هستند که سال گذشته روی دست کشاورزان ماند. این در حالی است که برنج ایرانی آنقدر منفعت ندارد که شخصی برای آن تشکیلات به وجود آورد، ویزیتور و پرسنل استخدام و انبارهای خود را مملو از برنج کند. وی افزود: همین حالا در سیستان‌و‌بلوچستان که صدها کیلومتر با شمال کشور فاصله دارد همه مردم می‌دانند که قیمت برنج چقدر است. شما نمی‌توانید برنج طارمی که هر کیلو از آن ۸۰ هزار تومان فروش می‌رود را در سیستان و بلوچستان ۱۰۰ هزار تومان بفروشید. این اتفاق فقط با شلوغ‌کاری و روش‌های غیرمتعارف امکان‌پذیر است. به همین دلیل هم می‌گویم که به نظرم خریداران اهداف دیگری در سر دارند و باید در آینده دید که چه اتفاقی رخ خواهد داد. رمضان‌نیا درباره هویت اشخاصی که این تجارت مشکوک را راه انداخته‌اند، عنوان کرد: اخیرا یک مجموعه که نام خود را انجمن حمایتی هم گذاشته، راه‌اندازی شده است. افرادی که این انجمن را تاسیس کرده‌اند از گذشته به فروش برنج خارجی مشغول بودند. در واقع همه این آقایان واردکننده هستند. حال سوال اصلی اینجا مطرح می‌شود که چطور شده این افراد ناگهان به فکر این صنعت و تولیدکننده افتاده‌اند؟
تله‌گذاری در بازار برنج!
این فعال صنعت برنج درباره دلیل این کار از سوی واردکننده‌ها نیز گفت: ادعای آنها، این است که در عرض ۱۰ روز می‌خواهیم فلان قدر قیمت برنج را افزایش دهیم. این صحبت‌ها مشکوک است. تجارت برنج مانند تمام فعالیت‌های اقتصادى دیگر پیرو قاعده عرضه و تقاضاست. وقتی تقاضایی وجود نداشته باشد، شما چگونه می‌خواهید به قول خودتان قیمت برنج را بالا بکشید؟ به جز اینکه تمام برنج بازار را از شالیکار و فروشنده بخرید، جمع‌آوری کنید و پس از احتکار برای آن قیمت تعیین کنید. راه دیگری وجود ندارد که بشود به این نتیجه رسید. او درباره چگونگی حمایت همزمان از تولیدکننده و واردکننده عنوان کرد: مگر می‌شود هم از تولید داخلی حمایت کرد و هم از واردات برنج خارجی؟ مطمئنا اهداف دیگری وجود دارد که ما را هم نگران کرده است. از روزی که این افراد در شمال کشور جلسه گذاشتند مشخص شد اهداف دیگری در این مجموعه پنهان شده که باید به آن توجه داشته باشیم.
رمضان‌نیا اضافه کرد: آنها حتی به مسوولان استانی مازندران تعهد دادند که برنج‌های در انبارمانده را از برنج‌کاران بخرند. طبیعتا مسوولان هم نمی‌خواهند برنج در دست کشاورز بماند و فروش نرود. اکنون اعضای این انجمن اعلام کرده‌اند که تمام این برنج‌ها را می‌خرند. نکته جالب توجه آنکه سه نرخ هم برای این معامله اعلام کرده‌اند که مطمئن هستم با این اعداد و ارقام هیچ کس راضی نمی‌شود حتی برنج در انبار مانده را بفروشد. درواقع می‌خواهند برنج را به قیمت ارزان بخرند تا در فروشگاه‌های خود به قیمت روز بفروشند. وی خاطرنشان کرد: تقریبا ۳۳۰ کارخانه شالیکوبی در بابل فعالیت دارند که این‌گونه که آقایان تصمیم گرفته‌اند، همگی باید تعطیل شوند، پس تکلیف معاش و خانواده آنها چه می‌شود؟ قطعا تولیدکنندگان و شالیکاران در منطقه این روند را نمی‌پذیرند. درخواست ما این است که بررسی و دقت بیشتری در مورد این افراد و فعالیت‌هایشان وجود داشته باشد، چراکه چرخه اقتصاد برنج با اینگونه اقدامات آسیب می‌بیند و در منطقه می‌تواند مشکل‌ساز شود.
تا دو دهه دیگر برنج شمالی نابود می‌شود!
این در حالی است که نماینده مازندران در شورای عالی استان‌ها به مشکلات کشاورزان این استان از جمله هزینه‌های بالای سموم و کودها و دستمزد کارگران در ۲ سال اخیر اشاره کرد و گفت: در ۲ دهه آینده شاهد عدم کاشت برنج ایرانی در شمال کشور خواهیم بود به حدی که شالیکاران به جز مصرف خودشان برنجی برای فروش به مابقی کشور نخواهند داشت.
صادق برزویی با اشاره به مشکل بی‌آبی کشاورزان در شمال کشور اظهار کرد: کشاورزان شمالی همیشه کشت دوم داشته‌اند که هم‌اکنون این اجازه را ندارند. قبلا از آب رودخانه‌ها برای کشت برنج و غیره استفاده می‌کردند که در حال حاضر متاسفانه به دلیل بی‌آبی و کم‌عمق شدن رودخانه این امکان وجود ندارد. قبلا اگر عرض رودخانه‌ها به ۲۰ متر می‌رسید هم‌اکنون به یک متر رسیده و به معنای واقعی کم‌آب شده‌اند و به همین دلیل کشاورزان با مشکل مواجه هستند.
تبدیل شالیزارهای برنج به باغ مرکبات
برزویی اضافه کرد: مسوولان متاسفانه با واردات برنجی که انجام می‌دهند در موقع برداشت این محصول در شمال کشور قیمتش را کاهش می‌دهند و شرایط کشت برنج بسیار کم شده است. کشاورزان شالیزارهایی که در آنها برنج می‌کاشتند را از روی ناچاری به باغ مرکبات تبدیل کرده‌اند که این باغ مرکبات هم البته در این چند ساله به دلیل بالا رفتن قیمت کود و سموم هزینه‌هایشان افزایش یافته و با عدم صادرات برای کشورهای حوزه خلیج فارس، روسیه و کشورهای حاشیه دریای خزر به مشکل خورده‌اند.
مشکلات گوارشی با مصرف برنج‌های وارداتی
برزویی عنوان کرد: همه ما مصرف‌کننده برنج هستیم، حالا یکی کمتر و یکی بیشتر. کیفیت برنج‌های وارداتی از هندوستان، پاکستان و آمریکای جنوبی بسیار پایین است و مردم با مصرف این برنج‌ها دچار بیماری‌های گوارشی زیادی می‌شوند. ما که مازندرانی هستیم و عادت داریم برنج با‌کیفیت ایرانی مصرف کنیم، گاهی که برنج وارداتی مصرف می‌کنیم دچار مشکلات گوارشی می‌شویم و همه همین‌طور هستند و شاید عادت کرده‌اند که متوجه نمی‌شوند، ولی در هر صورت بیماری‌های گوارشی برای مردم هست.
وی ادامه داد: واردات برنج باعث شده که برنجکاران شمال کشور دیگر برایشان نمی‌صرفد که برنج بکارند و فکر نمی‌کنم در یک دهه آینده به غیر از مصرف شخصی خودشان برای دیگر استان‌ها محصول برنجی داشته باشند.
با توجه به این اظهارات به نظر می‌رسد تجارت مشکوک برنج در شمال ایران شکل گرفته است. از وزارت جهاد کشاورزی انتظار می‌رود سریع‌تر به این ماجرا ورود پیدا کند و قبل از اینکه ضربه‌ سنگین به تولید و کشاورزی کشور وارد شود، در مقابل ادامه این روند بایستد.