تمدید مصوبه ترخیص 90 درصدی

گروه بازرگانی- نشست کارگروه تخصصی شورای گفت‌وگوی دولت و بخش ‌خصوصی با موضوع تمدید مصوبه ترخیص درصدی و جایگزینی با فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری برگزار شد.
براساس مصوبه صد ‌و ‌بیست‌ و ششمین نشست شورای گفت‌وگو مبنی بر تعیین‌تکلیف موضوع و بررسی پیشنهاد بانک مرکزی درباره جایگزینی فرآیند ترخیص درصدی با رویه تخصیص و کد ساتای اعتباری، قرار بود جلسه‌ای با حضور نمایندگان دبیرخانه شورای عالی امنیت کشور، وزارت صمت، گمرک، بانک مرکزی، بهداشت و درمان، جهاد کشاورزی و دبیرخانه شورای گفت‌وگو تشکیل شود و نتیجه این جلسه به اطلاع وزیر امور اقتصادی و دارایی برسد. همچنین هجدهم خرداد ‌۱۴۰۱ موضوع «بررسی عدم ترخیص بخشی از مواد اولیه واحدهای تولیدی براساس قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۴۰۱» در کارگروهی تخصصی بررسی ‌شده بود. ستاد مقابله با تحریم هم بخشنامه‌ای مبنی بر اجازه ترخیص درصدی مواد اولیه وارده به نام واحدهای تولیدی تا سقف 90درصد بدون مطالبه کد رهگیری بانک با رعایت فهرست‌های ابلاغی وزارت صمت را صادر کرده بود. در ادامه گمرک ایران در بخشنامه‌ای مدت ترخیص‌۹۰درصد را تا پایان مهر سال ‌۱۴۰۲ تمدید شد و مجددا به ‌موجب مصوبه جلسه ‌۱۰۳ شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا را در تاریخ چهارم آذرماه ۱۴۰۲ این اجازه تا پایان مهرماه‌۱۴۰۳ تمدید شد. به همین منظور تمدید مجدد در دستور رسیدگی کارگروه تخصصی شورای گفت‌وگو قرار گرفته است.
در ادامه این نشست نماینده بانک مرکزی، از نقاط قوت فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری گفت: فرآیند ترخیص درصدی قبلی اشکالاتی برای بازار ارز به وجود آورد و از طرفی می‌خواستیم جریان واردات کالا دچار اشکال نشود. فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری برای آن دسته از کالاهایی است که ارزشان تامین نشده ولی خریدار پیش‌فروشنده خارجی اعتبار دارد و کالا به گمرک آمده است. تصمیم گرفتیم بر اساس اسناد، ارز آن را تخصیص دهیم و بعد از تحویل اسناد حمل، کد ساتا را تحویل بگیرند و ۴۵روز بعد از ترخیص کالا، ارز دریافت کنند، در این روش صد درصد کالا را هم می‌توانند ترخیص کنند.
مشکلات ترخیص درصدی برای بازرگان‌ها
در ادامه این نشست فعالان اقتصادی و حاضران در نشست با اشاره به ابهامات این مصوبه گفتند: در مصوبه بانک درباره ساتای اعتباری، نوع ارز، نرخ ارز و محل تامین ارز مورد تاکید است که باید مشخص شود ولی شرایط تجاری ایران این محدودیت‌ها را نمی‌پذیرد. طبق قانون مبارزه با قاچاق شرایط ویژه را شورای امنیت اقتصادی مشخص می‌کند ولی به نظر می‌رسد این مصوبه منافع زیادی برای اقتصاد ندارد، برای همین ممکن است با جایگزینی رویه مصوبه ترخیص درصدی با فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری موافقت نشود.
ساتای اعتباری باید راهکار باشد
در ادامه این نشست محمدرضا فاروقی، رییس کمیسیون گمرک اتاق ایران درباره دغدغه فعالان اقتصادی درباره ترخیص کالا و نحوه تامین ارز در اسرع وقت گفت: در این مصوبه باید مشخص شود که بخش اعظم کالای وارداتی از چه طریقی تامین ارز خواهد شد؟ اگر در مهلت مشخص‌شده برای تامین ارز در فرآیند تخصیص شرایطی پیش بیاید که ارز به ‌موقع تامین نشود، تکلیف واردکننده چیست؟
او با اشاره به مشکلات فرآیند تخصیص گفت: درخواست ما این است که مصوبه ترخیص ۹۰درصدی تمدید شود و البته شرایط و نحوه کار با فرآیند تخصیص هم به ‌صورت کارشناسی بررسی شده و نقاط قوت و ضعف آن مشخص شود.
به ‌گفته فاروقی نحوه کار با فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری برای بانک‌ها هم مبهم است. برای همین اجازه دهید مصوبه ترخیص درصدی تمدید شود. در حال حاضر گمرک هم دچار بلاتکلیفی شده است.
مخالف لغو مصوبه ۹۰‌ درصد هستیم
در ادامه سیدعلی لطفی‌زاده، نماینده وزارت صمت در نشست کارگروه شورای گفت‌وگو هم گفت: نباید تولید را دچار مشکلات بیشتری کنیم. رسالت اصلی ما حمایت از تولید است و فرآیند بانک مرکزی نباید مانع تولید شود. فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری هزینه تولید را بالا می‌برد، قاچاق کالا بیشتر می‌شود، هزینه تولید به مصرف‌کننده تحمیل می‌شود و او توان خرید بالایی ندارد، برای همین تولیدکننده آسیب‌پذیر می‌شود. لطفی‌زاده با بیان اینکه رویکردها برای تولید باید تسهیلگرانه باشد، افزود: برای همین وزارت صمت به دنبال تمدید مصوبه ترخیص درصدی است. با تخصیص اعتباری صد درصد مخالفیم و باید ترخیص صد ‌درصدی باشد، نه ۹۰‌درصدی. ۱۰درصد هم برای تولید هزینه‌زا بوده و نوعی حذف نقدینگی فعالیت تجاری است. ما مسوولیت این اقدامات خطرناک را نمی‌پذیریم.
او ادامه داد: اگر بانک مرکزی از گذشته روالی داشته و می‌خواهد رویه دیگری پیگیری کند نباید برای ترخیص کالا مشکلاتی ایجاد کند. قویا مخالف لغو مصوبه ۹۰‌درصد هستیم. این باعث به‌هم‌ریختگی بازار در شب عید خواهد شد.
بعد از آن نماینده ستاد مبارزه با قاچاق کالا هم گفت: ترخیص درصدی و ساتای اعتباری هر دو قانونی است و اگر شورای عالی امنیت اقتصادی می‌خواهد ترخیص درصدی را تمدید کند، منعی ندارد. در ساتای اعتباری هم بانک مرکزی تسهیلگری کند. نماینده گمرک هم عنوان کرد که ترخیص درصدی تا پایان سال کار کند و مشکلات رویه فرآیند تخصیص اصلاح شود.
در ادامه فاروقی تاکید کرد که به تداوم ترخیص درصدی تاکید داریم. ترخیص اعتباری زمانی برای فعال اقتصادی امتیاز بود ولی الان نه. با کالای انباشته در گمرک نمی‌توان این کار را ادامه داد. در این نشست درباره فرآیند تخصیص و کد ساتای اعتباری عنوان شد که با این رویه واحدهای تولید دچار مشکلات جدی خواهند شد. از طرفی درباره رویه‌های کار تخصیص و ساتای اعتباری شفاف‌سازی شود تا فعال اقتصادی متوجه شود که چگونه و با چه مکانیسمی کار خواهد کرد. از طرفی بانک مرکزی باید این ارز را تامین کند و این به سبد ارز نیمایی فشار خواهد آورد، همچنین تاکید شد که باید در بانک مرکزی تنوع روش‌ها بیشتر شود و صاحب کالا هم روش مورد علاقه خود را انتخاب کند.
در ادامه محمد اسکندری، مدیر کارگروه شورای گفت‌وگو از ایرادات فرآیند تخصیص گفت و اینکه چرا بانک مرکزی به ساتای اعتباری تاکید دارد و الان در چه شرایط هستیم. بعد از آن نماینده بانک مرکزی تاکید کرد که منابع ارزی کشور خوب بوده ولی ریشه ترخیص درصدی و اعتباری عدم همخوانی عرضه و تقاضاست.
به گفته نماینده بانک مرکزی، نظر فنی بانک مرکزی این است که ترخیص درصدی مشکل ایجاد می‌کند. بانک مخالف تولید نیست و در جهت اصلاح رویه‌ها به تخصیص و ساتای اعتباری توجه کرده‌ایم. می‌خواهیم این فرآیند را جلو ببریم تا کار سریع‌تر انجام شود و مشکلات سمت بازرگان و گمرک حل شود. تمدید مصوبه ترخیص درصدی در اختیار بانک مرکزی نیست و ممکن است دو ماه طول بکشد اما آماده برگزاری جلسات کارشناسی هستیم. در ادامه این نشست نماینده وزارت صمت از لزوم تک‌نرخی شدن ارز و ارائه تسهیلات به واحدهای تولید گفت و اینکه بانک نباید در کار تولید و تجارت دخالت کند.
در پایان قرار شد پیشنهادهای ارائه‌شده درباره لزوم تمدید مصوبه ترخیص درصدی و مشکلات فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری جمع‌بندی و به وزیر اقتصاد ارائه شود. برای اصلاح رویه نیز پیشنهادی از طرف رییس اتاق ایران به سران قوا ارسال خواهد شد و در آن نامه ایرادهای فرآیند تخصیص و ساتای اعتباری هم توضیح داده می‌شود.