تمهیدات برای پیشگیری از گرانی

گروه بازرگانی- با توجه به اینکه تنها سه روز تا پایان سال ۹۶ باقی مانده، وعده وعید مسوولان برای تامین کالاهای مورد نیاز مردم در روزهای پایانی سال به اوج خود رسیده به طوری که مردم گاهی گمان می‌کنند شاید شرایط بازار امسال با سال‌های دیگر متفاوت باشد و دولت برای کنترل بازار شب عید برنامه خاصی را تدارک دیده باشد. اما واقعیت این است که با وجود همه تلاش‌ها، نوسان نرخ ارز که طی هفته‌های اخیر اتفاق افتاد، شرایطی را برای تولید و بازار رقم زد که بسیاری از کالاهای اساسی همچون مرغ و تخم‌مرغ، برنج، گوشت‌قرمز و‌… قبل از فرا رسیدن سال جدید به پیشواز گرانی رفتند و قیمت‌های قابل توجهی را به ثبت رساندند. این در حالی است که مردم توقع داشتند با تغییر دولت و برنامه‌ریزی مسوولان، دست کم برای شب عید آب از آب تکان نخورد و حضور دلالان و واسطه‌گران در بازار کمرنگ شود. اما شواهد بازار حاکی از آن است که اگرچه دولت برای کنترل بازار شب عید، توزیع برخی از اقلام تنظیم بازاری را در برخی مکان‌های خاص آغاز کرده است اما این اقلام کفاف نیاز همه مردم را نمی‌دهد و برخی از اقشار سطح جامعه ناچارند کالاهای مورد نیاز خود را با قیمت‌های بالا تهیه کنند. این در حالی است که در شرایط فعلی با وجود اینکه دولت مدعی آرامش بازار است اما همچنان قیمت اقلامی مثل گوشت، برنج، تخم‌مرغ، مرغ و … در بازار بالاست به طوری که هر شانه ۲۰ عددی تخم‌مرغ در برخی فروشگاه‌های زنجیره ای با قیمت ۱۷ هزار تومان به فروش می‌رسد که بر این اساس هر دانه تخم‌مرغ ۸۵۰ تومان فروخته می‌شود اگرچه به گفته مسوولان، به طور میانگین روزانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ تن تخم‌مرغ از طریق سازمان میادین، میوه و تره‌بار، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و تعاونی‌های مصرف به قیمت شانه‌ای ۱۲ هزار و ۶۰۰ تومان در حال توزیع است. در این میان در حالی که اعلام می‌شود قیمت گوشت و برنج مناسب است اما واقعیت این است که طی روزهای اخیر قیمت هر کیلو گوشت با افزایش دو هزار تومانی روبه‌رو شده و قیمت برنج ایرانی نیز نه تنها ارزان نشده بلکه حباب قیمتی آن از بین رفته و برنج هندی نیز با افزایش قیمت ۲۵ درصدی روبه‌رو بوده است.
همچنین گزارش‌های رسمی بانک مرکزی از جزییات تغییرات یک‌ساله نرخ کالاهای اساسی نیز حاکی از آن است که متوسط قیمت خُرده فروشی لبنیات در هفته منتهی به ۱۸ اسفند امسال، نسبت به هفته مشابه سال قبل ۲/۶ درصد، تخم‌مرغ ۷/۲۵ درصد، برنج ۳/۰ درصد، حبوب ۸/۰ درصد، میوه‌های تازه ۱۴ درصد، سبزی‌های تازه ۲/۷ درصد، گوشت قرمز ۵/۱۱ درصد، گوشت مرغ ۳/۳ درصد، چای ۸/۱۲ درصد و روغن نباتی ۳/۱ درصد افزایش داشته است.
دولت تمام تلاش خود را
به کار بسته
با این حال اگرچه بازار کالاهای اساسی طبق روال سال‌های گذشته حال و روز خوشی ندارد و گرانی دلار نیز مزید بر علت نابسامانی آن شده است اما چندی پیش اسحاق جهانگیری معاون اول رییس‌جمهور‌ با تاکید بر برنامه‌ریزی همه دستگاه‌های دولتی برای تامین کالا‌های مورد نیاز مردم در روز‌های پایانی سال، گفت: دولت تمام تلاش خود را برای تامین اقلام و کالا‌های اساسی مردم در شب عید به‌کار بسته و مردم نباید از این بابت نگرانی داشته باشند. وی همچنین از دستگاه‌های دولتی خواست تا با تامین ذخایر کالاهای اساسی مورد نیاز و نظارت بر قیمت‌ها،‌ فضایی باثبات و آرام در بازار ایجاد کنند و همکاری اصناف و تولیدکنندگان بخش خصوصی با دستگاه‌های دولتی را در این خصوص ضروری خواند.
توزیع روزانه ۱۰۰ تن گوشت گوسفندی
بر این اساس مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام استان تهران گفت: برای تنظیم قیمت‌های تخم‌مرغ، مرغ و گوشت قرمز روزانه ۱۰۰ تن گوشت گوساله منجمد، ۱۰۰ تن گوشت گوسفندی تازه، ۴۰۰ تن تخم‌مرغ و ۲۰۰ تن مرغ منجمد به قیمت مصوب تنظیم بازار از طریق سازمان میادین و فروشگاه‌های زنجیره‌ای در پایتخت توزیع می‌شود. رضا سالمی در مورد آخرین وضعیت توزیع گوشت قرمز برای تنظیم قیمت در بازار شب عید،‌ خاطرنشان کرد: برای ثبات قیمت در بازار روزانه چیزی حدود ۸۰ تا ۱۰۰ تن گوشت گوسفندی تازه که از کشورهای گرجستان و استرالیا وارد می‌شود. همچنین گوشت به قیمت کیلویی ۳۱ و ۵۰۰ تا ۳۳ هزار تومان از طریق فروشگاه‌های زنجیره‌ای و سازمان میادین وتره‌بار توزیع می‌شود.
وی همچنین در مورد توزیع گوشت منجمد گوساله نیز گفت: در این حوزه نیز با توجه به افزایش قیمت‌های جهانی افزایشی نداریم و روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تن گوشت منجمد گوساله به قیمت هر کیلو ۲۲ هزار تومان گوشت سردست گوساله و ۲۳ هزار تومان گرد گوساله توزیع می‌شود.
مرغ منجمد کیلویی ۶هزار و ۲۰۰ تومان
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام استان تهران همچنین از توزیع روزانه ۱۵۰ تا۲۰۰ تن مرغ منجمد به قیمت کیلویی ۶هزار و ۲۰۰ تومان در پایتخت خبر داد و افزود: به دلیل افزایش نیاز برای شب عید برخی سعی داشتند تا قیمت مرغ تازه در بازار را افزایش دهند که با توزیع مرغ منجمد این موضوع کنترل شد و امروز هر کیلو مرغ تازه هفت هزار و ۷۰۰ تا ۷ هزار و ۸۰۰ در مغازه‌های سطح شهر به فروش می‌رسد و در میدان بهمن هفت هزار تومان قیمت خورده است.
سالمی همچنین در مورد وضعیت توزیع تخم‌مرغ که طی دو ماه اخیر تحت تاثیر کاهش تولید در داخل کشور پس از موج آنفلوآنزای پرندگان و از بین رفتن گله‌های مرغ تخمگذار قرار داشته است،گفت: ۱۰ هزار تن تخم‌مرغ تا کنون از ترکیه و آذربایجان وارد کشور شده و بالغ بر ۷ هزار و ۵۰۰ تن آن توزیع شده است. وی افزود: به طور میانگین روزانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ تن تخم‌مرغ از طریق سازمان میادین، میوه و تره‌بار، فروشگاه‌های زنجیره‌ای رفاه، شهروند، جامبو، سپه، افق و تعاونی‌های مصرف به قیمت شانه‌ای ۱۲ هزار و ۶۰۰ تومان در حال توزیع است.
وی تاکید کرد به میزان کافی ذخایر مرغ، تخم‌مرغ و گوشت قرمز در سردخانه‌های شرکت پشتیبانی امور دام استان تهران وجود دارد و مردم پایتخت دغدغه‌ای بابت کمبود در تعطیلات نوروز نداشته باشند.
قیمت برنج و شکر تنظیم بازاری
همچنین مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی ایران قیمت برنج‌های تنظیم بازاری در سه نوع مختلف و نرخ مصوب شکر را برای عرضه در بازار مصرف شب عید اعلام کرد.
یزدان سیف درباره وضعیت تنظیم بازار کالاهای اساسی مورد نیاز شب عید عنوان کرد: هیچ‌گونه کمبودی برای عرضه کالاهای اساسی وجود ندارد؛ برای تنظیم بازار برنج ۶۰ هزار تن برنج عرضه می‌شود که تا کنون بخشی از آن در بازار توزیع شده است.
وی درباره قیمت این محصول افزود: قیمت هر کیلوگرم برنج هندی ۱۱۲۱، پنج هزار و ۶۰۰ تومان است که در کیسه‌های ۱۰ کیلوگرمی و به قیمت ۵۶ هزار تومان به فروش می‌رسد. همچنین برنج پی‌آر۱۱ (نوع دیگر برنج هندی) به قیمت هر کیلوگرم ۲۶۰۰ تومان به صورت کیسه ۱۰ کیلوگرمی با قیمت ۲۶ هزار تومان و برنج تایلندی هومالی به قیمت ۳۹۰۰ تومان در کیسه ۱۰ کیلوگرمی و به قیمت ۳۹ هزار تومان به فروش می‌رسد.سیف‌ روغن، شکر و کره حیوانی را از دیگر اقلام تنظیم بازار شب عید عنوان کرد و گفت: هر کیلو گرم شکر با قیمت ۲۷۲۲ تومان ، کره حیوانی ۱۰۰ گرمی با قیمت ۲۷۲۰ تومان و روغن با ۵ تا ۱۰ درصد زیر قیمت بازار برای شب عید تدارک دیده شده و آماده عرضه است.
توزیع میوه‌های دولتی
معاون سازمان مرکزی تعاون روستایی نیز به تازگی از آغاز توزیع میوه تنظیم بازاری شب عید خبر داد و گفت: قیمت میوه‌های تنظیم بازاری شب عید در استان‌ها و شهرستان‌های مختلف بر اساس وضعیت بازار هر منطقه متفاوت است و در تهران بر اساس تصمیم کارگروه تنظیم بازار هر کیلوگرم پرتقال درجه یک شمال ۱۸۰۰ تومان و هر کیلوگرم سیب زرد و قرمز درجه یک ۲۷۰۰ تومان در قالب این طرح عرضه می‌شود.
حسن شیبانی اظهار کرد: عرضه‌ میوه‌های تنظیم بازاری شب عید از نظر زمان عرضه و قیمت آنها بسته به تصمیم کارگروه‌های استانی و شهرستانی است. به عنوان مثال عرضه میوه‌های تنظیم بازاری شب عید در تهران از روز پنجشنبه شروع شده است که البته تا ۱۵ فروردین ماه ادامه دارد.
مردم نگران کیفیت میوه‌ها نباشند
او ادامه داد: امسال خرید و ذخیره‌سازی میوه تنظیم بازاری شب عید بسیار بهتر از پارسال و با نظارت بیشتر و دقیق‌تر صورت گرفت به گونه‌ای که همه میوه مورد نیاز این طرح که ۶۰ هزار تن (۴۰ هزار تن پرتقال و ۲۰ هزار تن سیب) بود تا بهمن‌ماه امسال تامین و در استان‌های مختلف توزیع و ذخیره‌سازی شد و با توجه به اینکه خرید این میوه‌ها بر اساس کیفیت و اندازه مناسب صورت گرفته است مردم هیچ نگرانی‌ای بابت کیفیت میوه‌های تنظیم بازاری شب عید نداشته باشند. همچنین توزیع این میوه‌ها از طریق ماشین‌های یخچال‌دار و با نظارت دقیق انجام شده است بنابراین اتفاقات برخی از بازه‌های زمانی و سنوات گذشته را بابت کاهش کیفیت این محصولات نخواهیم داشت.
شیرینی عید گران نمی‌شود
همچنین رییس اتحادیه دارندگان قنادی، شیرینی فروشی و کافه قنادی نیز اخیرا با اعلام قیمت مصوب پنج نوع شیرینی ایام عید گفت: قیمت شیرینی برای ایام عید افزایش نخواهد یافت. علی بهره‌مند با بیان اینکه بازرسان اتحادیه برای نظارت بیشتر بر واحدهای صنفی نظارت می‌کنند، اظهار کرد: قیمت اقلام مصرفی برای تهیه شیرینی افزایش یافته اما با این وجود ما در حال حاضر قیمت‌ها را بالا نمی‌بریم.
وی با اشاره به نرخ مصوب شیرینی در واحدهای درجه یک گفت: نرخ مصوب و خالص فروشی هر کیلوگرم شیرینی تر ۲۱ هزار و ۵۰۰ تومان، هر کیلوگرم شیرینی زبان، برنجی و پاپیون ۱۸ هزار تومان، هر کیلوگرم شیرینی دانمارکی ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان و کیک یزدی ۱۲ هزار تومان است.
کمبود و گرانی آجیل نداریم!
از سوی دیگر رییس اتحادیه فروشندگان آجیل و خشکبار نیز اعلام کرده که هیچ کمبودی در آجیل شب عید احساس نمی‌شود. مصطفی احمدی با اشاره به رونق این بازار در ایام منتهی به نوروز گفت: هم‌اکنون هیچگونه افزایشی در قیمت آجیل وجود ندارد و قیمت‌ها نیز بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. این در حالی است که آجیل و خشکبار از نظر نوع و کیفیت بسیار متنوع و قیمت‌ها از جنوب تا شمال شهر بسیار با یکدیگر تفاوت دارد.
به عنوان مثال در بازار بزرگ آجیل چهار مغز مخصوص کیلویی ۵۶ هزار تومان و آجیل شیرین اعلا کیلویی ۴۲ هزار تومان قیمت دارد. همچنین آجیل‌های درهمی که شش مغز هستند کیلویی ۷۰ هزار تومان و آجیل چهار مغز بی نمک ۴۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. انواع پسته نیز بین ۴۵ تا ۶۵ هزار تومان، انواع بادام کیلویی ۵۵ تا ۶۵ هزار تومان، بادام هندی کیلویی ۶۵ تا ۸۰ هزار تومان، مغز فندق کیلویی ۷۵ هزار تومان، کشمش کیلویی ۱۶ هزار تومان و نخودچی کیلویی ۱۴ هزار تومان قیمت دارد. در میان آجیل‌های اصلی پسته بیشترین تنوع را دارد و بادام از بیشترین تنوع برخوردار است. همچنین تخمه ژاپنی بین ۴۰ تا ۴۸ هزار تومان قیمت دارد.
کنترل جدی بازار شب عید
وعده‌های مسوولان در مورد قیمت اقلام مورد نیاز شب عید مردم در حالی عنوان شد که علی فاضلی رییس اتاق اصناف ایران نیز بارها در اظهار‌نظرهای مختلف از کنترل جدی بازار شب عید خبر داد و گفت: ما در بخشنامه‌ای به تمام اتاق‌های اصناف سراسر کشور اعلام کردیم که به صورت فعال در بازرسی و کنترل بازار حضور جدی داشته باشند. همچنین معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان نیز در این خصوص گفت: نظارت ویژه در بازار عید نوروز از هفتم بهمن آغاز شد و تا ۳۱ فروردین ادامه دارد. شهرام میرآخورلو افزود: نبود تعادل در عرضه و تقاضا و کمبود گوشت قرمز موجب شد در ماه‌های اخیر از کشورهای آسیای میانه گوشت وارد کنیم. این در حالی است که بیشترین شکایت‌های مردم در حوزه گوشت مربوط به قیمت و کیفیت بوده است. معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت از مصرف‌کننده افزود: قیمت ۳۳ هزار تومان برای گوشت مخلوط در بازار رعایت می‌شود اما در‌باره تخم‌مرغ و گوشت با قیمت‌های ایده‌آل فاصله داریم و باید عرضه این محصولات افزایش یابد.وی با بیان اینکه نرخ خدمات در ایام نوروز به هیچ وجه نباید افزایش داشته باشد، گفت: توان خرید مصرف‌کننده و کیفیت کالاها، عوامل تاثیر‌گذار بر قیمت و ضعف در نظارت مشکل اصلی مصرف‌کننده است. وی همچنین در مورد وضعیت شیرینی‌فروشی‌ها نیز گفت: برای خالص‌فروشی شیرینی‌ها ترازوها در تهران تجهیز شده‌اند اما همچنان درباره خالص‌فروشی شیرینی شکایت داریم.
به هر روی به نظر می‌رسد که دولت سعی کرده تا بازار شب عید را با انجام اقدامات به موقع کنترل کند اما همچنان بی‌ثباتی اقتصادی کشور و نوسان نرخ ارز، نبود زنجیره مناسب تولید تا توزیع، خواب برخی دستگاه‌های نظارتی، سودجویی دلالان و واسطه‌گران و عواملی از این دست باعث شده که مردم سال سخت‌تری را نسبت به سال‌های گذشته تجربه کنند چرا‌که سیاست‌های تنظیم بازاری دولت همچنان به موقع و کارآمد نیست‌ اما با این حال انتظار می‌رود که در سال آینده شاهد همکاری مناسب مسوولان دولتی و بخش خصوصی برای آرامش و ثبات بازار کالاهای اساسی به خصوص در مناسبت‌های خاصی مثل شب عید باشیم.