تنش واشنگتن- آنکارا بالا می‌گیرد

با افزایش تنش‌های دیپلماتیک بین آمریکا و ترکیه در پی بازداشت کارمند کنسولگری آمریکا و تعلیق صدور روادید، رییس‌جمهور ترکیه اعلام کرد دولت او از این پس جان باس، سفیر ایالات متحده در آنکارا را به‌عنوان نماینده واشنگتن به‌رسمیت نمی‌شناسد‌.
رجب طیب اردوغان در جریان یک کنفرانس مطبوعاتی در صربستان، گفت: رک و راست بگویم ما جان باس را به عنوان نماینده ایالات متحده در ترکیه به رسمیت نمی‌شناسیم‌. او افزود: ما این مسایل را شروع نکردیم. رییس‌جمهور ترکیه واشنگتن را متهم کرده روابط دو کشور را وارد تنش کرده ‌است‌.
اردوغان یک روز پیش از این سخنان نیز در جریان کنفرانس خبری دیگری در اوکراین، به تعلیق صدور روادید در مراکز دیپلماتیک ایالات متحده در ترکیه اعتراض و آن را ناراحت‌کننده توصیف کرده بود‌.
یکشنبه گذشته پس از آنکه مدتی از خبر بازداشت یک کارمند ترک کنسولگری آمریکا در استانبول به اتهام جاسوسی و رابطه با فتح‌الله گولن گذشت، واشنگتن از تعلیق صدور روادید غیرمهاجرتی برای شهروندان ترکیه خبر داد‌. ساعاتی بعد نیز ترکیه صدور روادید خود برای شهروندان آمریکا را معلق کرد‌.
دولت ترکیه می‌گوید گولن عامل اصلی کودتای نافرجام سال گذشته است و جنبش برآمده از تفکرات او نیز یک گروه تروریستی است‌. فتح‌الله گولن ساکن ایالات متحده است و تلاش‌های ترکیه برای استرداد او نتیجه‌ای نداشته. او هرگونه رابطه میان خود و کودتای سال گذشته در ترکیه را رد کرده‌ است‌.
تعلیق صدور روادید تنها تنش دیپلماتیک و سیاسی اخیر میان آنکارا و واشنگتن نیست و دو کشور بر سر درگیری و رویارویی مقام‌های امنیتی اردوغان با معترضان در آمریکا یا پرونده رضا ضراب و کیفرخواست صادرشده علیه چند مقام پیشین دولت ترکیه هم اختلافاتی آشکار دارند‌. از طرفی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته‌ است تصمیم به تعلیق روادید با کاخ سفید هماهنگ شده بود‌. دوشنبه گذشته دادستانی ترکیه یکی دیگر از کارمندان محلی کنسولگری آمریکا در استانبول را احضار کرد اما به گزارش خبرگزاری فرانسه فرد احضارشده در حال حاضر در کنسولگری‌ است اما در عین حال مقام‌های ترکیه دوشنبه گذشته همسر و پسر او و سپس سه‌شنبه گذشته دختر او را نیز بازداشت کردند‌.
اردوغان سه‌شنبه گذشته مدعی شد عاملان ضددولت او، به کنسولگری آمریکا در استانبول نفوذ کرده‌اند و همه اینها نشان می‌دهد که در کنسولگری استانبول خبری هست‌. این اظهارات تند در حالی بیان شده که پیش از آنها، نخست‌وزیر ترکیه ابراز امیدواری کرده بود تنش‌ها به زودی خاتمه یابد‌.
وزارت خارجه آمریکا خواستار دسترسی کارمند بازداشت‌شده به وکیل به عنوان آغاز مناسبی برای کاهش تنش‌ها شده ‌است‌. سفارت آمریکا در آنکارا هم دوشنبه گذشته در بیانیه‌ای گفته بود اینکه تا چه زمانی تعلیق صدور روادید برای شهروندان ترکیه ادامه پیدا کند، بستگی به تعهد دولت ترکیه به حفاظت از تاسیسات و امنیت پرسنل در آن کشور دارد‌.
این دومین بار در چند ماه اخیر است که یک کارمند کنسولگری آمریکا در ترکیه بازداشت می‌شود. بار قبل در ماه مارس یک کارمند دیگر در کنسولگری آدانا بازداشت شده بود‌. کارمند سوم نیز همچنان تحت تعقیب است‌. ماموریت سفیر فعلی ایالات متحده در آنکارا به‌زودی پایان می‌یابد هرچند سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از او حمایت کامل کرده و گفته یکی از بهترین دیپلمات‌های آن کشور است‌. گزارش‌ها حاکی‌ است تنش‌های تازه بر بازار بورس استانبول و ارزش لیر در برابر دلار، پیامد منفی داشته ‌است‌.
پنتاگون: بحران تاثیری بر عملیات نظامی ندارد
از طرفی پنتاگون اعلام کرد پیامدهای اختلاف دیپلماتیک بین واشنگتن و آنکارا تاکنون تاثیری بر ائتلاف ناتو و همکاری نظامی بین آمریکا و ترکیه نگذاشته است‌. سخنگوی پنتاگون اظهار کرد: پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه به ایفای نقش مهم خود در حمایت از تلاش‌های ناتو و ائتلاف ضدداعش ادامه می‌دهد‌. وی گفت: ترکیه شریک قوی ما در ائتلاف ضدداعش و هم‌پیمان بزرگ ناتو است‌.
اختلافات دیپلماتیک بین دو کشور هفته گذشته بعد از اینکه مقامات دولت آنکارا کارمند ترک‌تبار کنسولگری آمریکا در استانبول را به اتهام ارتباط با کودتای نافرجام ژوئیه ۲۰۱۶ بازداشت کردند،‌ بالا گرفت‌. مانینگ تاکید کرد: می‌توانم تاکید کنم که این تحولات و اتفاقات تاثیری روی عملیات و عناصر ما نمی‌گذارد‌.
با افزایش تنش واشنگتن و آنکارا، دیروز ارزش لیر در برابر دلار ۸/۲ درصد کاهش پیدا کرد‌. تجارت میان ایالات متحده و ترکیه در سال ۲۰۱۶، حدود ۱۷ میلیارد دلار بوده است‌. این به این معنی است که ترکیه در لیست شرکای تجاری اصلی ایالات متحده بعد از ویتنام، تایلند و مالزی قرار دارد‌. عمده صادرات آمریکا به ترکیه هم شامل هواپیما، فلزات و محصولات کشاورزی است‌. طبق گزارش وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، بیش از ۳۷ هزار شهروند آمریکایی در سال ۲۰۱۶ به ترکیه سفر کرده‌اند که کمتر از ۸۸۳۰۱ هزار نفر در سال ۲۰۱۵ بوده است‌. اکثر مسافرانی که از ترکیه بازدید می‌کنند، ویزای خود را در مرز یا معمولا در فرودگاه بین‌المللی آتاتورک استانبول دریافت می‌کنند‌.