تنها یک‌درصد از کالاهای ترانزیتی روسیه از مسیر ایران عبور کرد

«جهان‌صنعت»- دبیر انجمن شرکت‌های کشتیرانی ایران با بیان اینکه در سال ۲۰۲۲ تنها یک‌درصد از کالای دریابرد روسیه از کریدور شمال‌- جنوب ایران حمل شد، گفت: باید با مزیت‌های رقابتی‌ای که داریم، توان ترانزیتی گذشته خود را احیا کنیم و برای رسیدن به این هدف، بخش‌های دولتی و خصوصی باید یک نگاه ملی در افق کریدوری داشته باشند.
مسعود پل‌مه در نشست خبری چهارمین همایش بین‌المللی اقتصاد دریامحور ایران با محوریت کریدور شمال‌- جنوب گفت: همایش این دوره با زیرفصل کریدور شمال‌- جنوب برگزار می‌شود و امیدواریم بتوانیم اقدامی موثر برای توسعه فعالیت‌های لجستیکی و تجاری داشته باشیم.
او با اشاره به علت نام‌گذاری همایش امسال، بیان کرد: سال گذشته همایش با زیرفصل «چابهار در افق کریدور شمال‌- جنوب» برگزار شد و بیش از ۱۵۰ موثر تجاری از بخش صنفی و ۷۰ مسوول از سازمان‌های حاکمیتی مرتبط با چابهار و کریدور دعوت شدند و موضوعات مورد نظر به استحضار مسوولان رسید و بخشی به مرحله اجرا درآمد. از این رو انتظار داریم تا پایان سال جاری با توجه به اهمیت کریدور شمال‌- جنوب و بندر چابهار، توسعه فعالیت لجستیکی کشور اتفاق بیفتد.
دبیر انجمن شرکت‌های کشتیرانی ایران درباره موضوع‌های همایش توضیح داد: کریدور شمال- جنوب و نقش آن در تسهیل تجارت بین‌الملل و افزایش کارایی حمل‌ونقل ترکیبی و منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و همکاری‌های منطقه‌ای در قالب عملکرد کریدور شمال‌- جنوب با بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمان همکاری‌های شانگهای و گروه بریکس، حمل‌ونقل ریلی زمینه‌ساز تنوع و توسعه مبادلات تجاری در کریدور شمال‌- جنوب، حمل‌ونقل جاده‌ای نقطه قوت کریدور شمال – جنوب، بندر چابهار دروازه‌ای جدید برای توسعه خدمات چندوجهی کریدور شمال – جنوب، بنادر پیشران ارزش‌افزوده زنجیره تامین و افزایش سهم ایران در حمل‌و‌نقل دریایی و ترانزیت در محل حمل‌ونقل ترکیبی کریدور شمال- جنوب. نقش دولت‌ها در حکمرانی برای توسعه پایدار اقتصادی، تنظیم‌گری قوانین، تسهیلگری و مانع‌زدایی از فعالیت‌های لجستیکی در کریدور شمال‌- جنوب موضوع‌های اصلی این همایش هستند.
پل‌مه ادامه داد: در همین راستا پنل‌هایی تحت عنوان نقش ترانزیت در شکل‌دهی اقتصاد معیار، حمل‌ونقل دریایی و کشتیرانی، خدمات بندری، حمل‌و‌نقل جاده‌ای و ریلی، گمرک، خدمات گمرکی و ترانزیت و لجستیک کالا، سرمایه‌گذاری و همکاری منطقه‌ای در این همایش برگزار می‌شود. همچنین سه کارگاه برای تشکیل در این همایش پیش‌بینی شده از جمله معرفی کریدورها و دالان‌های ترانزیتی منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، بارنامه سراسری، فناوری‌های نوین در حوزه حمل‌ونقل، ترانزیت و لجستیک کالا مشتمل‌بر سوخت‌های جدید، امنیت سایبری، اتوماسیون و هوش مصنوعی. دبیر انجمن شرکت‌های کشتیرانی ایران خاطرنشان کرد: آنچه در بررسی‌ها متوجه شدیم این بود که تاکنون همایشی که کاربردی باشد و نتایج ملموس برای ذی‌نفعان داشته باشد برگزار نشده است؛ در نتیجه در مذاکره با مسوولان مرتبط در امر کریدور و دیپلماسی کشور تصمیم گرفتیم همایشی که اطلاعات لازم را به‌ویژه به طرف‌های روسی و هندی ارائه دهد، برگزار کنیم. برای‌ اینکه در این همایش با تشویق موثرانی که قابلیت‌های اجرایی در حوزه کریدور به مشتریان خود ارائه دهند یا توانمندی لازم را برای ایجاد اشتراکات تجاری داشته باشند، آنها را گرد‌هم آوریم.
پل‌مه با بیان اینکه یکی‌ از سازمان‌های پیشرو در رفع گلوگاه‌های کسب‌وکاری و ایجاد سازمان بنادر است، افزود: تعرفه‌های خدمات دریایی و بندری رقابتی شده‌اند که حداکثر تا ۷۵ درصد تخفیف را هم می‌توان در نظر گرفت. با اعمال این تعرفه‌ها، نتیجه ملموسی داریم که مسیرهای جدیدی را از مبدا و به مقصد چابهار برقرار کردیم و بیش از سهمی که در سال گذشته در حوزه بندر و دریا احصا شده بود، اکنون اتفاق می‌افتد.
او با بیان اینکه با توجه به منویات مقام معظم رهبری در توسعه دریامحور، شاید همایش سال آینده به توسعه دریامحور تغییر کند، گفت: اگر در این همایش به یکی از اهداف چندگانه‌ای که تعیین می‌کنیم دست پیدا کنیم، خوشحال می‌شویم، افزود: بدیهی‌ترین نقش در توسعه فعالیت‌های لجستیکی دریایی و بندری، تعرفه است و همکاری برای حضور ذی‌نفعان در حوزه، ازاین رو فارغ از سرمایه‌گذاری طرف هندی، سازمان بنادر نقش شایسته‌ای را به شرکت‌های ایرانی داده و روزبه‌روز توسعه فعالیت و سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی را شاهد بودیم.
دبیر انجمن شرکت‌های کشتیرانی ایران ادامه داد: تا قبل از برگزاری این همایش، خط مستقیم در چابهار نداشتیم، اما الان با کمک کشتیرانی جمهوری اسلامی و سایر فعالان حوزه دریایی اکنون از چابهار به هند، چین و امارات خط مستقیم دایر شده است و سرویس‌هایی که می‌تواند پشتیبان‌کننده انتقال کالا از مبدا و به مقصد چابهار به سایر بندرهای منطقه‌ای باشد، در اختیار داریم.
پل‌مه درباره حضور شرکت‌هایی از کشورهای خارجی در همایش بیان کرد: هنوز قطعیت حضور از کشورهای دیگر مشخص نیست، اما موافقت اولیه برای حضور کشورهای خارجی انجام شده است و سازمان‌های مرتبط با تجارت و حمل‌ونقل از کشورهای مورد فعالیت در کریدور و بعضی از کشورهای جنوبی خلیج فارس برای حضور اعلام آمادگی کرده و مجموعه دیپلماسی وزارت امور خارجه با همکاری سازمان توسعه تجارت در ایران فعالیت کرده‌اند. همچنین چند سفیر خارجی مقیم در ایران هم اعلام آمادگی کرده‌اند و طی سه‌هفته آینده می‌توان به‌طور مشخص نام کشورهای حاضر در این همایش را اعلام کرد.
او خاطرنشان کرد: شاید بعضی از همکاران دولتی و خصوصی اعتقاد داشته باشند که ما شاهراه ترانزیتی اصلی کریدورها در منطقه هستیم، اما به‌عنوان یک کارشناس اقتصادی در حوزه لجستیک این اعتقاد را ندارم. در یک مقطع زمانی که کریدورهای موجود نبودند که اکنون اطراف جمهوری اسلامی ایران را احاطه کردند و سهم بیشتری از فعالیت‌ها و تبادلات کالا را می‌بلعند، شاید این‌طور بود، اما الان باید با توجه به توانمندی‌ها و مزیت‌های رقابتی، توان گذشته خود را احیا کنیم و برای رسیدن به این هدف، بخش‌های دولتی و خصوصی باید یک نگاه ملی در افق کریدوری داشته باشند.
دبیر انجمن شرکت‌های کشتیرانی ایران با بیان اینکه باید به یک باور در احیای کریدور برسیم و هر کدام از سازمان‌ها هم وظیفه خود را ایفا کنند، افزود: این موضوع تسهیلگری در فعالیت اقتصادی را می‌طلبد. برای اینکه نقش موثری در ترانزیت کالا داشته باشیم، صاحب کالا باید راغب شود که این فعالیت از فضای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران انجام شود؛ این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که زمان و هزینه در حداقل ممکن باشد و اطمینان خاطر از سلامت کالا وجود داشته باشد، بنابراین این باور را باید در بدنه دولت و بخش خصوصی برای اجرای هرچه بهتر، ایجاد کنیم.
پل‌مه با اشاره به عدم همکاری کشورهای هند و روسیه برای احیای حداکثری کریدور شمال – جنوب در ایران گفت: در سال ۲۰۲۲ روسیه ۸۴۱ میلیون تن بار دریابرد داشته و تنها یک درصد از این کالا از کریدور شمال‌- جنوب ایران به‌ویژه مسیر دریا حمل شده است. باید بررسی کنیم که آیا در بخش خصوصی و دولتی ایران، مسوولیت‌هایمان را خوب ایفا نکردیم که صاحبان کالا تمایلی برای انتقال کالا از جمهوری اسلامی ایران نداشتند یا به‌خاطر نقصان در دریافت اطلاعات از سوی طرف خارجی این اتفاق افتاده است.