تنوع‌بخشی به استراتژی‌های بازارگردانی

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: با تصویب دستورالعمل جدید بازارگردانی، میزان تعهدات به نقدشوندگی سهام افزایش پیدا می‌کند. مهدی آزادواری افزود: این امر به عنوان بهترین مزیت برای بازارگردان‌ها تلقی می‌شود؛ چراکه با این اتفاق استراتژی بازارگردانی در سهام با قدرت نقدشوندگی مختلف، متفاوت خواهد شد.
در اغلب کشورهای دنیا، استفاده از بازارگردان‌ها برای معاملات بازار سهام به عنوان ابزاری تلقی می‌شود که از آن به منظور کاهش هیجان و ایجاد روندی معقول و منطقی در معاملات بازار سهام استفاده می‌شود. سال گذشته و با قرار گرفتن شاخص بورس بر مدار نزولی، استفاده از بازارگردان‌ها نقطه امیدی برای سهامداران حاضر در بازار بود که با تصور کمک برای ایجاد تعادل در معاملات بورس وارد میدان شدند و در این زمان بازارگردان‌ها با حذف صف‌های فروش ایجادشده در سهام شرکت‌ها امیدوار برای بازگشت دوباره رونق به این بازار بودند. به دنبال تداوم روند ریزشی شاخص بورس، بارها اکثر مسوولان حاضر در این بازار از بهبود روند معاملات این بازار با کمک و حمایت بازارگردان‌ها از بورس سخن گفتند. این در حالی است که با وجود وعده‌های داده‌شده از سوی مسوولان ارشد بازار، عمر حمایت بازارگردان‌ها از بازار کوتاه بود و با دو روز حمایت از شرکت‌ها و نیز سبزپوشی شاخص بورس دوباره بازار را به حال خود رها می‌کردند که همین امر سبب شتاب بیشتر روند نزولی شاخص بورس در اکثر روزهای معاملاتی و ترس سهامداران از سرمایه‌گذاری در این بازار شد. به نظر می‌رسد روند بی‌سابقه‌ای که بازار سهام در سال گذشته تجربه کرد، منجر به ترس سهامدارانی شد که به دنبال کسب بازدهی معقول از این بازار، بخش کلانی از سرمایه‌های خود را وارد بورس کرده بودند اما به دلیل صف‌های فروش ایجادشده در بازار، قادر به نقد کردن سهام و خروج سرمایه‌های خود از این بازار نبودند؛ بنابراین در وضعیت فعلی بازار وجود بازارگردان در بازار سرمایه این اطمینان را به سهامداران می‌دهد تا در صورت ایجاد مشکل در بازار بتوانند سهام خود را نقد کنند و دیگر تحت تاثیر روند اصلاحی و وجود هیجانات کاذب در بازار، باعث شتاب روند اصلاحی بازار نشوند. تاکنون هیچ‌گاه استفاده از این ابزارها در بازار سرمایه ایران به صورت دقیق و قاعده‌مند مود توجه قرار نگرفته است؛ بنابراین وجود چنین حاشیه‌هایی در معاملات سال گذشته بازار سهام و نیاز به کمک آنها برای حمایت از این بازار، مسوولان ارشد بازار سرمایه را به این سمت پیش برد تا به منظور بهبود و افزایش نقدشوندگی بازار و نیز استفاده بیشتر از بازارگردان‌ها، تغییر برخی از قوانین را برای بهبود عملکرد آنها در دستور کار قرار دهند. روزهای گذشته و به دنبال وجود نقص در فعالیت بازارگردان‌ها، مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار ضمن اعلام تغییر در دستورالعمل فعالیت بازارگردان‌ها از قرار گرفتن صدور مجوز فعالیت بازارگردانی در اختیار بورس‌ها خبر داد که همین امر منجر به خوش‌بینی فعالان بازار سرمایه در راستای تسریع‌بخشی صدور مجوزها و کاهش حاشیه‌های موجود در فعالیت بازارگردان‌ها به دلیل افزایش نظارت‌های دقیق بر فعالیت آنها شد. همچنین به نظر می‌رسد تغییرات جدید اعمال‌شده در دستورالعمل جدید بازارگردانی و ارزیابی فعالیت آنها به صورت هفتگی، زمینه گسترش و تلاش هر چه بیشتر برای بهبود عملکرد و فعالیت بازارگردان‌ها را فراهم می‌کند که به گفته اکثر کارشناسان فعال در این بازار، افزایش نقدشوندگی در این بازار در گرو اعمال برخی از تغییرات در نحوه فعالیت بازارگردان‌ها بود که اکنون طبق تصمیمات جدید سازمان بورس و تغییرات اعمال‌شده در دستورالعمل فعالیت بازارگردان‌ها می‌توان در انتظار روزهایی بهتر در معاملات این معامله‌گران بورس بود.
افزایش کارایی با استفاده از مشوق‌ها
مهدی آزادواری کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه تا قبل از ایجاد چنین تغییری شاهد وجود چنین مزیت‌هایی در فعالیت بازارگردان‌ها نبودیم، گفت: از طرف دیگر با این اقدام جدید سازمان بورس، سقف کارمزد بازارگردان‌ها به نحوه عملکرد آنها گره خورده است که عملکرد آنها به صورت هفتگی توسط بورس‌ها بررسی و نتیجه آن اعلام می‌شود. وی خاطرنشان کرد: طبق دستورالعمل جدید بازارگردانی، به نوعی بازارگردان‌ها بر اساس عملکردشان رتبه‌بندی می‌شوند که این امر به دلیل افزایش و تغییر فعالیت شرکت‌ها زمینه شفافیت و ایجاد رقابت این شرکت‌ها فراهم خواهد شد. آزادواری با بیان اینکه بررسی عملکرد بازارگردان‌ها به صورت هفتگی، باعث تشویق این شرکت‌ها جهت بهبود عملکردشان می‌شود، گفت: به دنبال این اتفاق شرکت‌های بازارگردانی تلاش می‌کنند تا ضمن انجام تعهدات خود به بهترین نحو ممکن، میزان تعامل خود را با شرکت‌های تحت بازارگردانی تا حد امکان افزایش دهند.
مزیت افزایش دامنه نوسان
این کارشناس بازار سرمایه به دیگر مزیت تغییر دستورالعمل شرکت‌های بازارگردانی اشاره کرد و افزود: نکته مهم دیگر که به نقدشوندگی سهام کمک زیادی خواهد کرد افزایش چهاربرابری دامنه نوسان پس از پنج روز قفل شدن سهام در صف خرید یا فروش است که تقاضای آن از طرف بازارگردان مطرح خواهد شد. وی ادامه داد: این موضوع ایجاب می‌کند تا بازارگردان دارایی کافی را در قالب وجه نقد و سهام در اختیار داشته باشد تا بتواند از این طریق نقش ویژه‌ای در نقدشوندگی سهام ایفا کند.
اثرگذاری مثبت بر بازار سهام
آزادواری به تاثیر تغییر دستورالعمل بازارگردانی و اجرای آن بر معاملات بازار سهام اشاره کرد و افزود: چنانچه این طرح به درستی پیاده و نظرات بازارگردان‌ها در بهبود آن به طور دائم به کار گرفته شود می‌توان شاهد ایجاد اثرات مناسب آن در کل بازار بود و بازارگردان‌ها به جایگاه واقعی خود برسند، این اتفاق از جمله مسائلی تلقی می‌شود که در بورس‌های پیشرفته دنیا از اهمیت بالایی برخوردار هستند. این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: نکته مهم تغییر و تصویب دستورالعمل جدید بازارگردان‌ها این است که در ابتدا نحوه ایفای تعهدات در سمت خرید و فروش به طور حتم نباید یکسان باشد، بلکه باید متناسب با وضعیت بازار و روند قیمتی سهم تعیین شود. وی اظهار داشت: بورس‌ها باید به طور مداوم میزان تعهدات و نحوه عملکرد شرکت‌ها را متناسب با وضعیت بازار رصد کرده و زمینه تغییر آن را فراهم کنند تا بازارگردان به عنوان نهادی فعال در مسیر حرکت صحیح بازار قرار گیرد؛ همچنین نباید به هیچ عنوان به عنوان یک مانع منجر به فرار سرمایه‌گذاران از سهم شود.