توافق با آژانس برای احیای برجام

«جهان صنعت»- گویا مذاکرات احیای برجام که مدت مدیدی است متوقف شده، در آینده‌ای نزدیک از سر گرفته خواهد شد، البته با پیشرفت‌هایی که وزیر امور خارجه ایران از آن صحبت کرده است. حسین امیرعبداللهیان در متنی که در حساب اینستاگرامی خود منتشر کرده به گفت‌وگوی تلفنی‌اش با جوزف بورل نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا پرداخته است. او همچنین از «توافق اخیر با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» سخن گفته؛ توافقی که درباره مسائل پادمانی یا همان «سه مکان ادعایی آژانس» است. امیرعبداللهیان در حالی از توافق با آژانس صحبت کرده که پیش از این مواضع اعلامی ایران مساله دیگری را نشان می‌داد.
امیرعبداللهیان در ادامه متن خود گفته: «از تلاش سازنده ایشان(بورل) و آقای مورا تشکر کرده و در خصوص گفت‌وگوهای مربوط به لغو تحریم‌ها گفتم در نیویورک به صورت فعال، رفت و برگشت پیام غیرمستقیم بین ایران و آمریکا انجام شد و در مجموع در نیویورک و وین گفت‌وگوهای رو به پیشرفتی داشته‌ایم. آقای بورل نیز از پیشرفت‌های صورت گرفته در مذاکرات لغو تحریم‌ها ابراز خرسندی و بر اهمیت ادامه تلاش‌ها برای رسیدن به توافق تاکید کرد و گفت ما در اتحادیه اروپا آماده هرگونه همکاری برای نیل به توافق هستیم.»
این نوشته را می‌توان جزو معدود خوش‌بینی‌های مقامات ایرانی نسبت به مذاکرات احیای برجام پس از بازگشت از نیویورک دانست. از زمانی که اعلام شد علی باقری مذاکره‌کننده ارشد ایرانی همراه هیات ریاست‌جمهوری راهی نیویورک می‌شود گمانه‌زنی‌هایی درباره انجام مذاکرات صورت گرفت، ولی در واکنش به این گمانه‌زنی‌ها برخی رسانه‌ها نوشتند که باقری در قامت معاون سیاسی وزیر امور خارجه هیات را همراهی می‌کند. این سفر همزمان بود با ابراز ناامیدی طرف‌های غربی از به نتیجه نرسیدن مذاکرات احیای برجام. اما آنچه که امیرعبداللهیان از اتفاقات نیویورک نوشته نشان‌دهنده این موضوع است که رایزنی‌ها در آنجا پرفشار ادامه داشته و البته آنچه امیرعبداللهیان در پست اینستاگرامی خود نیاورده احتمالا باید مهمتر باشد از آنچه نوشته است.
توافق برای «سه مکان ادعایی»
امیرعبداللهیان در این متن نوشته: «به آقای بورل گفتم در مورد همکاری‌های ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اخیرا توافقات خوبی به عمل آمده است.» او در بخش دیگری هم تاکید کرده که «توافقات اخیر میان ایران و آژانس امیدوارکننده بوده و گام مهمی در مسیر توافق وین است.»
حل مسائل پادمانی یکی از شروط ایران جهت رسیدن به توافق برای احیای برجام بوده است. ایران تاکید داشته که تا پیش از روز صفر یا همان روز حصول توافق برای اجرای توافق، پرونده سه مکان ادعایی ایران در آژانس باید بسته شده باشد. اما آژانس تاکید زیادی داشت که موضوع این سه مکان ادعایی باید بررسی شود؛ در سوی دیگر ایران تاکید داشت که پاسخ‌های لازم را بابت این مساله به آژانس ارائه کرده است.
خرداد ماه گذشته، شورای حکام آژانس در بیانیه‌ای خواستار همکاری بیشتر ایران در مورد سه مکان ادعایی شد و واکنش ایران هم این بود که «پاسخ‌هایی که تاکنون به سوالات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داده‌ایم، دقیق بوده است.» اسلامی رییس سازمان انرژی اتمی ایران تاکید داشت که «مدیرکل آژانس اراده جدی برای قانع‌کننده توصیف کردن پاسخ‌های ما ندارد. آژانس به گزارش‌های اطلاعاتی دشمنان ما و در راس آنها اسراییل استناد می‌کند.»چالش بین ایران و آژانس و به تبع آن سایه افکندن این موضوع بر مذاکرات احیای برجام تا همین اواخر ادامه داشت.
نیمه‌های شهریورماه گذشته وقتی رافائل گروسی مدیرکل آژانس در نشست خبری خواستار همکاری بیشتر ایران در مورد سه مکان ادعایی شد، بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران در واکنش گفته بود: «ایران در خصوص سه مکان ادعایی آژانس، کمال همکاری را داشته است، اطلاعات و پاسخ‌ به سوالات آژانس را ارسال کرده و جلسات گفت‌وگو برای رفع ابهام نیز برگزار کرده است.» به گفته او «آژانس نباید برمبنای اسناد ساختگی رژیم صهیونیستی که با اهداف خاص سیاسی در اختیار آژانس قرار داده می‌شود، قضاوت و بر اساس آنها اعلام نظر کند. از آنجایی که آژانس تمام مواد هسته‌ای اظهارشده ایران را مورد حسابرسی قرار داده است و هیچ اختلاف حسابداری مواد مطرح نیست؛ صرف مشاهده آلودگی در چند مکان را نمی‌توان نشانه‌ای از وجود مواد هسته‌ای اظهارنشده تلقی کرد. این نوع نتیجه‌گیری برخلاف رویه و استانداردهای شناخته‌شده آژانس حتی با موارد مشابه در کشورهای مختلف است.»
تقریبا همزمان با متوقف شدن مذاکرات احیای برجام، و اعلام بن‌بست از سوی اروپایی‌ها، حسین امیرعبداللهیان در گفت‌وگویی درباره سه مکان ادعایی گفت که «آژانس سوالاتی درباره سه مکان ادعایی دارند که می‌گویند در آنها اورانیوم پیدا کرده‌اند و ما آماده‌ایم به آن سوالات پاسخ بدهیم.» به گفته او «هنگامی که در خصوص بازگشت به توافق هسته‌ای برجام توافق حاصل شود، ایران آماده خواهد بود به آژانس «فراتر از توافقات پادمانی» دسترسی بدهد.» حدود یک هفته پیش از این گفته‌های امیرعبداللهیان، اسلامی گفته بود: «پیغام‌ها و پیام‌هایی که از طرف آژانس آمده، نشان می‌دهد که قصد بستن این پرونده را دارند. امیدواریم صادق باشند و بیش از این وقت خود را تلف نکرده و فکر نکنند که با چنین موردی بتوانند فشار حداکثری خود را اعمال کنند.»
اعلام این توافق که برمبنای آن قرار است ایران به سوالات آژانس درباره «سه مکان ادعایی» پاسخ دهد، را می‌توان در جهت تلاش‌ها برای به ثمر رسیدن مذاکرات احیای برجام یا به قول امیرعبداللهیان «مذاکرات رفع تحریم‌ها» دانست.