توافق دوحه با واشنگتن کافی نیست

عربستان و متحدانش که ماه پیش با قطر قطع رابطه‌ کردند، در پی امضای تفاهمنامه آمریکا و دوحه برای مقابله با منابع مالی تروریسم، بیانیه‌ای صادر کرده و گفته‌اند اقدامات و تلاش‌های ایالات متحده را ارج می‌نهند‌ اما این گام کافی نیست.
وزیر خارجه آمریکا سه‌شنبه گذشته در جریان دیدار از قطر، یادداشت تفاهمی را با دولت آن امضا کرد‌ که هدف از آن تشدید مبارزه با تروریسم عنوان شده ‌است. سفر رکس تیلرسون به غرب آسیا برای کمک به کاهش تنش بین دوحه‌ و عربستان، مصر، امارات و بحرین صورت گرفته‌ است.
بنا بر بیانیه‌ای که خبرگزاری رسمی عربستان منتشر کرده چهار کشور، تلاش‌های ایالات متحده برای مبارزه با تروریسم، مقابله با تامین منابع مالی آن و اتحاد قوی ناشی از نشست عربی- اسلامی- آمریکایی را ارج می‌نهند. در ادامه آمده است: امضای تفاهمنامه مقابله با تامین منابع مالی تروریسم بین ایالات متحده و مقام‌های قطر، نتیجه فشارهای مکرر و خواسته‌های ما طی سال‌های گذشته‌ است‌ اما تاکید داریم که این گام‌ها کافی نیست و چهار کشور از نزدیک جدیت مقام‌های دوحه در مبارزه علیه هرشکل از تامین منابع مالی تروریسم، حمایت و پشتیبانی از آن را‌ زیر نظر خواهند داشت.
در بیانیه‌ منتشرشده در خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، قطر متهم شده ‌است که پیش از این نیز توافقنامه‌ها و پیمان‌های امضا شده را زیر پا گذاشته است. عربستان، امارات، مصر و بحرین، در این بیانیه گفته‌اند به اقدامات فعلی خود علیه دوحه تا زمانی که خواسته‌هایشان به‌طور کامل برآورده نشود، ادامه خواهند داد. بنا بر بیانیه منتشر شده، هدف از این خواسته‌ها ایجاد ضمانت جهت مقابله با تروریسم، ایجاد ثبات و امنیت در منطقه است.
چهار کشور عربی و چند دولت دیگر، یک ماه پیش، روابط خود را با قطر، به‌دلیل آنچه حمایت آن کشور از تروریسم و اخلال در امنیت و ثبات کشورهای خود و منطقه نامیده‌اند، قطع کردند. دوحه این اتهام‌ها را رد کرده و عربستان، امارات و دیگر کشورها را به تلاش برای دخالت در امور داخلی خود و نادیده‌گرفتن حق حاکمیت ملی‌اش، متهم کرده ‌است.
ریاض و متحدانش، چندی پس از قطع رابطه، فهرستی از خواسته‌های خود را برای قطر فرستادند که در میان آنها مواردی مانند کاهش روابط با ایران و بستن دفاتر دیپلماتیک آن در قطر، پایان دادن به فعالیت شبکه الجزیره و دیگر رسانه‌های مورد حمایت دوحه یا برچیدن پایگاه نظامی ترکیه قرار دارند. قطر این شرایط را رد کرده ‌است. دولت‌های عربی نیز تهدید کرده‌اند دست به اقدامات بیشتری علیه دوحه می‌زنند.
قطع روابط چهار کشور با قطر باعث شده وزارت خارجه ایالات متحده، کشوری که با هر پنچ دولت رابطه نزدیک نظامی، سیاسی و اقتصادی دارد، برای میانجیگری و جلوگیری از افزایش تنش‌ها دست به اقداماتی بزند. سفر تیلرسون به غرب آسیا نیز در راستای همین اقدامات به‌شمار می‌رود.
سفر رکس تیلرسون به منطقه از کویت آغاز شد. او دوشنبه گذشته با صباح احمد جابر صباح، امیر کویت، دیدار کرد. کویت در بحران قطر نقش میانجی را برعهده گرفته اما تلاش‌هایش تاکنون بی‌نتیجه بوده‌اند. آمریکا پیش‌تر از تلاش‌های میانجیگرانه کویت در بحران قطر تمجید کرده بود. در قطر نیز تیلرسون از جمله با امیر قطر و وزیر خارجه این کشور دیدار کرد. وزیر خارجه آمریکا در جریان سفر خود به دوحه تاکید کرده است که مواضع قطر روشن و منطقی است. او همچنین در رابطه با یافتن راهی برای حل بحران قطر ابراز خوش‌بینی کرده است.
از جمله اقدامات دیگر تیلرسون امضای تفاهمنامه‌ای با قطر بر سر مبارزه با تروریسم بود. هدف از این معاهده به گفته تیلرسون، قطع منابع مالی تروریسم است. این تفاهمنامه که به امضای وزیر خارجه آمریکا و همتای قطری او، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی رسید، قرار است به گفته تیلرسون، به امحای تروریسم در جهان کمک کند. این معاهده می‌تواند در راستای پاسخ دادن به اتهام اصلی عربستان و متحدانش به قطر، یعنی حمایت دوحه از تروریسم‌ ارزیابی شود.
هم‌زمان با سفر تیلرسون به کویت و قطر، آمریکا، بریتانیا و کویت نیز با انتشار بیانیه‌ای مشترک در قبال بحران قطر موضع‌گیری کردند. در این بیانیه از جمله آمده است که بحران قطر باید هر چه سریع‌تر و از طریق گفت‌وگو حل و فصل شود.
قطر دومین مقصد وزیر خارجه آمریکا، در سفر به منطقه بود؛ جایی که دو طرف یادداشت تفاهم مربوط به اقدامات آینده حکومت قطر برای تقویت مبارزه با تروریسم و برخورد فعال با شبکه‌ها و منابع مالی تروریسم را امضا کردند. رکس تیلرسون، پس از قطر، به عربستان سعودی می‌رود.