5 - 12 - 2022
توافق ژنو در تیررس تندروها
آرزو فرشید -مذاکرات کارشناسی ایران و ۱+۵ پنجشنبهشب پس از چهار روز مذاکره فشرده در پی اعمال تحریمهای جدید از سوی آمریکا علیه شرکتهای همکاریکننده با ایران متوقف شد و یک منبع مطلع این تحریمهای جدید را خلاف مسیر توافقات و دلیل اصلی بازگشت تیم ایرانی از وین در میانه مذاکرات خواند.
مذاکرات کارشناسی ایران و ۱+۵ از دوشنبه هفتهای که گذشت در وین آغاز شد و عباس عراقچی مذاکرهکننده ارشد ایران اعلام کرد که در پایان این مذاکرات تاریخ شروع به کار گام اول و مکانیسم اقداماتی که هر دو طرف باید انجام دهند و ساز و کارهای اجرایی آن اعلام میشود. پنجشنبهشب گذشته خبرگزاری رویترز اعلام کرد که دولت آمریکا چند شرکت و فرد دیگر را در فهرست تحریمهای ایران قرار داد، براساس بیانیه منتشر شده از سوی وزارتخانههای خارجه و دارایی آمریکا این شرکتها و افراد به دلیل حمایت از برنامه هستهای ایران مورد تحریم قرار گرفتهاند.
در این بیانیه تصریح شده است: قرار دادن نام افراد و شرکتهای جدید در فهرست تحریم ایران نشان میدهد توافق هستهای اخیر در تلاشهای مداوم ما برای تعقیب و مجازات آنهایی که از برنامه هستهای ایران حمایت میکنند یا در پی فرار از تحریمهای ما هستند تاثیری نمیگذارد و نخواهد گذاشت.
از جمله شرکتهایی که هدف تحریم قرار گرفتهاند شرکتهای مید اویل آسیا و سینگا تانکرز هستند که مقر هر دو در سنگاپور قرار دارد. این شرکتها متهم هستند به ایران برای دستیابی به منابع مالی از طریق یک بانک خارجی و به نیابت از شرکت ملی نفتکش ایران کمک کردهاند.
همچنین یک تبعه اوکراین به نام ویتالی سوکولنکو و شرکت تحت مالکیتش به نام فرلند به دلیل کمک به فروش نفت ایران تحریم شدهاند.
از سوی دیگر وندی شرمن نیز روز پنجشنبه در جلسه استماع با سناتورها ادعا کرد که تحریمهای اعمالی علیه ایران کمک کرد که این کشور بر سر میز مذاکره بیاید. دلایل این اقدام این است که کشورهای جهان بهطور بنیادین به ما کمک کردند این تحریمها را اعمال کنیم.
وی ادامه داد: اگر تحریمها را تشدید کنیم در این صورت این کشورها اعلام میکنند که ما با اعلام این تحریمها به اقتصاد خود صدمات بسیاری وارد کردهایم تا بدین شکل بتوانیم راه را برای دیپلماسی درباره برنامه هستهای ایران باز کنیم در صورتی که شما اکنون فرصتی برای دیپلماسی نمیدهید.
شرمن اضافه کرد: اکنون مساله زمانبندی برای اجرای توافق اولیه با ایران، در حال بررسی و مذاکره است اما در طول چند هفته آینده این توافق اجرا میشود.
وی افزود: در توافق اولیه درباره تولید اورانیوم غنیشده و به صورت محدود از سوی ایران مذاکراتی انجام شد هنوز توافقی انجام نگرفته است تا زمانی که بتوان درباره همه مسایل مربوطه به یک تفاهم مشترک و توافق دست یافت.
شرمن گفت: خوب است که نسبت به ایران نگاه شکاکانه داشته باشیم. در حال حاضر ما برای اولین گام توافق کردهایم تا بدین شکل بتوانیم مذاکرات را به سمت یک توافق جامع مورد نظرمان سوق دهیم.
اما انتشار خبر اعمال تحریمهای جدید درحالی صورت گرفت که تیم کارشناسی مذاکرهکننده هستهای ایران در وین به سر میبرد و این مذاکرات که به منظور به دست آوردن راهکارهای دستیابی به راهکار اجرایی توافق ژنو انجام میشد شب گذشته با ترک مذاکرات از سوی هیات ایرانی قطع شد.
ترک مذاکرات از سوی ایران درحالی است که منابع غربی از جمله رویترز خبر از ادامه مذاکرات در روزهای جمعه، شنبه و یکشنبه هم دادهاند و بر این اساس به نظر میرسد تحریمهای جدید آمریکا که برخلاف توافق ژنو و برنامه کار مشترک بوده است، در ترک مذاکرات از سوی ایران بیتاثیر نیست.
در همین زمینه منابع مطلع گفتهاند که مذاکرات به دلیل تحریمهای جدید آمریکا از سوی هیات ایرانی متوقف شده است. تیم مذاکرهکننده ایران به علت عدم تعهد آمریکا به توافق، مذاکرات را در این مرحله متوقف کرده و به پایتخت بازمیگردد.
براساس توافقنامهای که ایران با کشورهای ۱+۵ در ژنو داشتند، اعمال هرگونه تحریم جدید بر علیه ایران باید متوقف شود و اعمال تحریمهای جدید آمریکا بر علیه شرکتهای ایرانی کاملا برخلاف این توافقنامه است.
عباس عراقچی، معاون وزیرخارجه کشورمان در گفتوگویی با خبرگزاری فارس ضمن انتقاد شدید از این اقدام آمریکا در افزودن ۱۹ فرد و شرکت به لیست تحریمهای ایران این اقدام را خلاف روح توافقنامه ژنو دانست و گفت: عکسالعمل مناسب
اتخاذ میکنیم.
مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امورخارجه درخصوص تحریمهای اخیر وزارتخانههای خزانهداری و خارجه آمریکا نیز با تاکید بر جدیت جمهوری اسلامی ایران برای رفع نگرانیهای منطقی طرفهای گفتوگو درخصوص برنامه صلحآمیز هستهای ایران، ضمن انتقاد شدید از اقدام اخیرگفت: اینگونه اقدامات را غیرسازنده و خارج از مسیر تفاهم انجامشده در ژنو ارزیابی کرده و دولت ایالات متحده آمریکا را به پایبندی، واقعبینی و مرعوب نگردیدن در برابر برخی تندروهای مخالف روند مذاکرات ژنو
توصیه میکنیم.
با این حال مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این خصوص گفت که مذاکرات کارشناسی در مورد برنامه هستهای ایران که پنجشنبهشب متوقف شد، احتمالا بهزودی از سر گرفته خواهد شد.
مان گفت: «پس از چهار روز مذاکره طولانی و مشروح با توجه به پیچیدگی مسایل فنی مورد مذاکره، مشخص شد که کار بیشتری باید صورت بگیرد.»
علی خرم، کارشناس مسایل بینالملل با اشاره به اینکه تحریمهای تازه علیه شرکتهای ایرانی یک جریان تازه نیست، گفت: این تحریمها نتیجه ساز و کاری است که از قبل راه افتاده بود و طبق یادداشت تفاهم میان ایران و ۱+۵ در مقوله تحریمهای جدید قرار نمیگیرد.
وی افزود: این نیز همچون اقدام اتحادیه اروپا در مورد برخی از بانکهاست و تاثیری که در ادامه مذاکرات میگذارد از لحاظ روانی است.
خرم در پاسخ به این سوال که چرا دولت اوباما آن طور که در مقابل تحریمهای کنگره از توافق دفاع کرد در این زمینه اقدام نکرده است، اظهار کرد: این نقطه پایان کار نیست و هنوز برای قضاوت زود است. دولت آمریکا میتواند در این خصوص نیز نقش مهمی ایفا کند اما درگیری اصلی دولت اوباما تحریمهای کنگره است و اینها مسایل جانبی است.
این کارشناس مسایل سیاست خارجی در ادامه یادآور شد: این قبیل اقدامات در نتیجه واکنش طبیعی مخالفان توافق است که در داخل و خارج آمریکا در تلاشاند تا این بازی را برهم بزنند، گروههای تندوریی که قصد دارند ایرانیها را عصبانی کنند و از این فرجه ششماهه که بسیار شکننده است به نفع خود بهره گیرند.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که تیم دیپلماسی ما باید چگونه عمل کند تا کمترین صدمه را از این فضای شکننده ببیند، گفت: این موضوع تا حدی به درک تندروهای داخلی بستگی دارد زیرا این تفاهمنامه یک یادداشت شخصی نیست و برای عبور کشور از این شرایط تنظیم شده است، تخریب این یادداشت نیز تنها برای دشمنان ما سود دارد.
خرم ادامه داد: رییسجمهور و وزیر امورخارجه و تیم دیپلماسی ما باید نیروی خود را صرف مقابله با اسراییلیها، کشورهای عربی و تندروهای آمریکایی کنند و امیدواریم گروههای داخلی خیلی از مجموعه سیاست خارجی انرژی نگیرد.
داود هرمیداسباوند، کارشناس مسایل سیاست خارجی در این خصوص اظهار کرد: نکته قابل توجه این است که این شرکتها از قدیم در فهرست تحریم بودهاند یا بهتازگی اضافه شدهاند.
وی افزود: تحریم شرکتهای ایرانی که از آن صحبت میکنیم قبل از توافق ایران با ۱+۵ در جریان کار بود و حالا آمریکا و غربیها اعتقاد دارند که این آزادیهای توافق شده مثل نقل و انتقال طلا یا داراییهای ایران و... در شرایط فعلی برای ادامه مذاکرات کافی است.
باوند در پاسخ به این سوال که این اقدام آمریکاییها در ادامه مذاکرات ایران با ۱+۵ چه تاثیری دارد، گفت: این موضوع به ادامه مذاکرات ربطی ندارد، مذاکرات ایران با ۱+۵ در درازمدت پیگیری میشود و به نتیجه میرسد.
وی تاکید کرد: این مساله تنها بهانه خوبی برای مخالفان تندرو است تا در ادامه کار تیم دیپلماسی دولت کارشکنی کنند.
جلال جلالیزاده، کارشناس مسایل سیاسی در این خصوص به «جهانصنعت» گفت: تردیدی نیست که طرفین مذاکره باید در جهت اعتمادسازی گام بردارند و به تعهدات خود پایبند بمانند بنابراین نمیشود آمریکاییها از یکسو با ایران توافق کنند و از سوی دیگر دست به افزایش تحریمها بزنند، به عبارتی اقدامات متعارض به روند مذاکره آسیب میزند.
وی تاکید کرد: طرف ایرانی باید اصرار داشته باشد که طرفهای آمریکایی و غربی سیاستهای چندگانه را کنار بگذارند و اجازه دهند که دیوار بیاعتمادی فروریزد زیرا در غیر این صورت طرفین نمیتوانند در مقابل مردم و دنیا پاسخگو باشند.
جلالیزاده در ادامه یادآور شد: به نظر من کسانی هستند که نمیخواهند اجازه دهند این مذاکرات به نتیجه برسد. این گروههای تندرو در پی ایجاد تنش در روند مذاکرات هستند و تیم دیپلماسی ما باید با آگاهی کامل تشخیص دهد که بهتر است بر مواضع خود پافشاری کند یا با درنظر گرفتن مصالح و منافع کشور بهانه دست تندروها ندهد.
این کارشناس مسایل سیاسی در پاسخ به این سوال که اگر تیم دیپلماسی ایران تصمیم بگیرد با درنظر گرفتن مصالح کشور وارد چالش نشود و بر مواضع خود پافشاری نکند، چگونه باید پاسخ تندروهای داخلی را بدهد، گفت: در شرایط فعلی کشور با این وضعیت بیکاری، تورم و... که ناشی از تحریم و مشکلات اقتصادی است نمیتوان مصالح مردم را فدای منفعت عده اندکی کرد که ترجیح میدهند این مذاکرات به نتیجه نرسد.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد