تورم آذر ۱۶/۸ درصد

گروه اقتصادی- با وجود اینکه سخنگوی دولت از کاهش نرخ تورم در آذرماه خبر می‌دهد و رییس‌جمهور به گواه آمارها بار دیگر اعلام کرده اقتصاد ایران از رکود خارج شده اما فعالان اقتصادی هنوز منتظر رونق اقتصادی هستند.
معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور نرخ تورم در دوره یک‌ساله منتهی به آذرماه را ۱۶/۸ درصد اعلام کرد.
محمدباقر نوبخت درباره تازه‌ترین آمار دولت درباره کاهش نرخ تورم گفت: گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد نرخ تورم در دوره مشابه منتهی به آبان‌ماه ۸/۱۷ درصد بوده که در آذرماه یک درصد کاهش یافته است.
در حالی مرکز آمار ایران نرخ تورم آذرماه را ۱۶/۸درصد اعلام کرده که بانک مرکزی هنوز آمار نرخ تورم آذرماه را منتشر نکرده است.
در این میان پیش از این ولی‌الله سیف، رییس کل بانک مرکزی وعده کاهش نرخ تورم به زیر ۱۷ درصد تا پایان سال را داده بود.
البته حسن روحانی نیز وعده داده است که نرخ تورم در سال ۹۵ تک‌رقمی خواهد شد.
روحانی بار دیگر نیز به گواه آمارهای تازه انتشار یافته بانک مرکزی اعلام کرد که اقتصاد ایران از رکود خارج شده، تورم از سوی دولت کنترل شده و قطار اقتصاد ایران در ابتدای جاده رونق اقتصادی قرار گرفته است. او بر این نکته تاکید کرد که اکنون تورم ۱۷ درصد شده و آمارهای رشد اقتصادی نشانگر این است که اقتصاد ایران از رکود خارج شده است.
رییس‌جمهور همچنین به این نکته اشاره کرده که در سال‌های گذشته، رشد اقتصادی کشور منفی بوده و نه‌تنها حرکتی رو به جلو صورت نگرفته بلکه در مواردی نیز عقب‌رفت صورت گرفته، در حالی که طبق اعلام رسمی بانک مرکزی، میزان رشد اقتصادی کشور در شش ماهه نخست سا‌ل‌جاری نسبت به شش ماهه سال قبل، حدود چهار درصد بوده است در حالی که ما دو سال گذشته را با رشد منفی سپری کردیم.
دولتمردان می‌گویند وقتی کشوری شش ماه را با رشد اقتصادی سپری می‌کند به معنای آغاز رونق اقتصادی است که اکنون اقتصاد ایران در چنین شرایطی قرار گرفته است اما در این میان، کسبه بازار و فعالان اقتصادی بر این باورند که این رشد اقتصادی مرتبط با صنایع بزرگ است؛ به این معنا که بیشترین رشدی که در دو فصل ابتدای سال‌جاری که البته ملاک افزایش رشد اقتصادی و خروج از رکود نیز قرار گرفته، حادث شده، به دلیل افزایش رشد حاصل در صنایع بزرگ و به‌طور عمده نفتی است.
واکنش بازار
احمد پورفلاح، رییس کمیسیون فضای کسب و کار اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در این رابطه در گفت‌وگو با مهر می‌گوید: رشد صنعتی که اعلام شد، به‌طور عمده مرتبط با بنگاه‌های صنعتی بزرگ است یا افزایش تولید خودرو، سیمان و فولاد است اما متاسفانه باید اعلام کرد که تحولی در واحدهای کوچک و متوسط صنعتی مشاهده نمی شود؛ همان‌طور که مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی اعلام می‌کند ۱۲ هزار واحد صنعتی ورشکسته شده‌اند و تولید آنها خوابیده است.
وی افزود: این موضوع، رکورد منفی در دستاوردها ایجاد می‌کند. در عین حال، باید گفت در بخش ساختمان که یکی از پیشران‌های اصلی خروج از رکود به شمار می‌رود، واقعیت آن است که دارایی‌هایی که در خروج از رکود موثر است، ابتدا در بخش ساختمان می‌تواند کارساز باشد، در حالی که بعد از ساختمان رتبه دوم پیشران بودن رشد به خودرو اختصاص می‌یابد در حالی که هم اکنون در خروج از رکود، در بخش صنعت ساختمان، تحرکی مشاهده نمی‌شود.
پورفلاح می‌گوید: خوشحال می‌شویم که از دهان آقای رییس‌جمهور می‌شنویم که رکود رفع شده و ما به توسعه می‌رسیم ولی واقعیت این است که من به عنوان یک فعال صنعتی که با بنگاه‌های زیادی در ارتباط هستم، دقیقا وقتی اوضاع را رصد می‌کنم، می‌بینم که همه واحدهای صنعتی کوچک و متوسط مشکل دارند و متاسفانه مشکل نسبت به سال قبل، شدیدتر شده است چراکه در سال گذشته، حس خوش‌بینی ایجاد شده بود و جو روانی حاصل از روی کار آمدن دولت یازدهم با عنوان تدبیر و امید، منجر به این شده بود که همه امیدوارتر حرکت می‌کردند.
رییس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران گفت: واقعیت این است که دولت به خاطر اینکه سیاست‌های ضدتورمی که البته مورد تایید همه فعالان اقتصادی است، را پیاده کند، آنقدر تورم را با شیب تند کاهش داد که به خاطر آن، نقدینگی از گردش خارج شد و تسهیلات به واحدهای تولیدی داده نشد بنابراین امروز این واحدها، همه سر به گریبان مشکلات هستند و من خروج از رکودی را در بخش صنایع کوچک و متوسط نمی‌بینم.
وی تصریح کرد: چنانچه در فصل بعد هم که دولت انتظار دارد که رشد اقتصادی حادث شود، باز هم بنگاه‌های بزرگ و کلان مثل فولاد و سیمان و مس و حتی خودرو تحرکی داشته باشند، باز هم می‌توانند رکورد رشد اقتصادی را ثبت کنند اما واقعیت این است که در آینده نزدیک، خروج از رکود را نمی‌توان برای بدنه بنگاه‌های متوسط و کوچک تولیدی متصور شد و پیش‌بینی می‌شود حال هم که دولت دچار کسری بودجه و کاهش درآمدهای نفتی شده است و بودجه عمرانی را نیز که در گذشته کم کرده بود، باز هم کمتر خواهد شد و در کنار این، حداقلی هم که برای بخش صنعت در هدفمندی یارانه‌ها در نظر گرفته شده بود، هنوز اختصاص نیافته است، خروج از رکود عملیاتی نباشد.
پورفلاح به واحدهای صنعتی کوچک و متوسط توصیه کرد که با استفاده از توانمندی خود، حداقل یک سال دیگر روی آب بمانند چراکه اگر نتوانند بمانند، غرق می‌شوند و به آن ۱۲ هزار واحد ورشکسته می‌پیوندند.
وی اظهار داشت: حتی اگر سه ماهه سوم و چهارم امسال هم باز رشد اقتصادی مثبت باشد، نمی‌توان امیدوار بود که در رابطه با واحدهای کوچک و متوسط بتوانیم به دستاوردهای به درد به‌خوری برسیم؛ مگر اینکه بنگاه‌ها با مکانیسم‌هایی روی آب بمانند و واحدهایشان را به سمت تولید محصول صادراتی و صادرات پیش برند تا بتوانند با دلار ۳۵۰۰ تومانی باز هم سر پا بایستند.
پورفلاح معتقد است که با دلار ۳۵۵۰ تومانی، آن دسته از واحدهای تولیدی می‌توانند سرپا بایستند که یا صادرات داشته باشند، یا کالای انحصاری تولید کرده و یا به شکلی مرتبط با مواد غذایی و دارو فعالیت کنند.
وی گفت: البته دولت باید روی رونق بخش ساختمان نیز بیشتر تمرکز کند تا خروج از رکود برای واحدهای کوچک و متوسط نیز شکل گیرد چراکه وقتی یک ساختمان ساخته می‌شود، ۶۰۰ رشته تولیدی فعال خواهند شد بنابراین باید در این بخش تلاش جدی صورت گیرد.
به گفته پورفلاح، البته من همیشه خوشبین بوده‌ام و از حرکات دولت روحانی یا نعمت زاده تقدیر می‌کردم، چون جو روانی ایجاد کرده و خاکریزهای قانونی و کاغذی را رفع کرده‌اند که البته موثر بود ولی از نظر سخت‌افزاری هنوز اتفاقی رخ نداده است و هنوز واحد صنعتی نمی‌داند وامی که از صندوق ذخیره ارزی گرفته، با چه نرخی باید بازپرداخت کند. در عین حال، اگر یک قسط واحدهای تولیدی عقب بیفتد، تسهیلات به‌روز می‌شود و فشار بر آنها وارد آورده خواهد شد.
یک فصل دیگر باید منتظر ماند
سیدحمید حسینی، نایب رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران در این رابطه می‌گوید: موضوع اقتصاد خرد و کلان با هم متفاوت است. ممکن است زمانی در سطح اقتصاد خرد، احساس رونق و فعال بودن بازار به وجود آید ولی در مجموع، شرایط کل اقتصاد کشور دچار عدم تعادل بوده و اقتصاد کشور مساله داشته باشد، البته ممکن است برعکس هم باشد و در سطح اقتصاد خرد، رونق احساس نشود و بنگاه‌ها از رکود خارج نشوند ولی در کلان اقتصاد، اتفاقاتی رخ داده باشد که نشانگر خروج کشور از رکود است.
وی افزود: قاعدتا اگر در سه فصل پیاپی، آمارها نشان دهد که رشد اقتصادی کشوری مثبت شده است، آن کشور از رکود خارج شده است. البته ممکن است آثار این خروج از رکود، در شرکت‌های بزرگ و دولتی و در قالب فعالیت‌های دولتی باشد؛ همانطور که الان رشد حادث شده، متعلق به بخش نفت و گاز بوده است.
به اعتقاد حسینی این رشد اقتصادی خیلی با بخش خصوصی کشور درگیر نیست و ظرفیت تولیدی داخلی کشور را فعال نمی‌کند چراکه در حوزه نفت و گاز، افزایش تولید صورت گرفته و آثار آن در سطح وسیعی در کشور مشاهده می‌شود، اما چون این پروژه‌ها به‌طور عمده دولتی بوده و پروژه‌هایی هستند که چند سال پیش، بخش تولیدی کشور درگیر آنها بوده است، هم‌اکنون چندان تاثیری بر واحدهای تولیدی پایین دستی خود ندارد که آنها را از رکود خارج کند.عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران می‌گوید: در بخش خدمات نیز چنین شرایطی حاکم است. ممکن است در این بخش غیرمتشکل، واحدهایی همچون بانک منجر به رشد کل در این بخش شود، همانطور که هم‌اکنون وضعیت نظام بانکی خوب است و امسال تقریبا سپرده‌گذاری مردم ۳۰ درصد افزایش یافته و نرخ‌های سود نیز به تناسب در پرداخت تسهیلات بسیار بالا رفته است در حالی که به سپرده‌گذاران سودهای پایین تری پرداخت می‌شود.
حسینی معتقد است که وضعیت بخش پتروشیمی خوب است و نسبت به سال قبل مطلوب تر شده است و امسال نیز به نظر می‌رسد که با کاهش قیمت جهانی گاز و نفت، آنها خوراک را با قیمت بهتری می‌گیرند، بنابراین در این بخش از پیشران‌های اقتصادی، مثل بانک و صادرات و نفت، وضعیت خوب است و به این ترتیب خروج از رکود حادث شده است اما به نظر می‌رسد که هنوز قضاوت برای شروع رونق اقتصادی در کشور زود است و باید حداقل یک فصل دیگر نیز صبر کرد تا آمارها منتشر شود.
با این اوصاف حال و روز بازار و البته حرف‌های فعالان اقتصادی نشانگر این است که دولت باید تمرکز بیشتری را در بخش خرد اقتصاد ایران صورت دهد و حال که دو فصل از سال را با رشد اقتصادی مثبت سپری کرده است، حداقل در ادامه راه تمرکز بیشتری بر خروج از رکود واحدهای کوچک و متوسط و بازار و اقتصاد خرد صورت دهد تا این بخش‌ها هم بر قطار رونق اقتصادی سوار شوند.