توسعه اکتشاف و استخراج هم‌راستا با «اصل ۴۴»

شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران به عنوان بازوی اجرایی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) عهده‌دار بخشی از فعالیت‌های آن سازمان در حوزه‌های اکتشاف، توسعه و تجهیز، استخراج و فرآوری معادن با رعایت اصل ۴۴ است. بر این اساس نظارت و مدیریت تعدادی از مجتمع‌ها و طرح‌های معدنی تحت مالکیت ایمیدرو نیز به این شرکت تفویض شده است. این شرکت در سال ۱۳۹۲ و هم‌راستا با سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی و با هدف توسعه اکتشاف و استخراج مواد معدنی در کشور برنامه استراتژی خود را تدوین کرد. پس از تدوین استراتژی اهداف شرکت مشخص و اقدامات زیر انجام شد.
برون‌سپاری مدیریت و راهبری مجتمع و معادن تابعه
در سال ۱۳۹۳ شرکت اقدام به تدوین و پیاده‌سازی استراتژی‌ها و سیاست‌های اجرایی جدید کرد و با هدف تهیه و تولید انواع مواد معدنی مورد نیاز کشور و توسعه پایدار بخش معدن در مناطق کمترتوسعه‌یافته و جهت استفاده از توان بخش خصوصی، برون‌سپاری مدیریت و راهبری مجتمع‌های تابعه خود را به فعالان و سرمایه‌گذاران بخش، هدف‌گذاری نمود و در همین راستا مجتمع‌های فروکروم جغتای، نفلین سینیت کلیبر، سرب نخلک، فسفات اسفوردی، سنگ‌آهن جلال‌آباد، سنگ‌آهن گل‌گهر، کک‌سازی زرند و سنگ‌آهن سیرجان را در قالب قراردادهای بلندمدت به فعالان و سرمایه‌گذاران واگذار کرد.
در سال جاری نیز راهبری مجتمع پتاس خور و بیابانک به بخش خصوصی واگذار شده است.
اجرای سیاست واگذاری و برون‌سپاری مدیریت و راهبری مجتمع‌ها به بخش خصوصی منجر به افزایش تولید شده و این رشد تولید از انجام سرمایه‌گذاری‌های جدید، اصلاح خطوط و… محقق شده است.
افزایش اشتغال یکی از نتایج مثبت در واگذاری مجتمع‌های تابعه ایمپاسکو است، به طور مثال قبل از واگذاری مجتمع سرب نخلک به بخش خصوصی ۱۵۰ نفر در مجتمع سرب نخلک مشغول به کار بودند، در حالی که بعد از واگذاری شاهد جهشی بیش از دو برابر در تعداد نیروی شاغل در این مجتمع هستیم.
توسعه عملیات اکتشافی در پهنه‌های کشور
با واگذاری مجتمع‌های تابعه به بخش خصوصی، تمرکز شرکت بر اکتشاف پهنه‌های اکتشافی کشور نهاده شد.
این شرکت طی سال‌های ۹۷ تا ۹۸ موفق به دریافت ۳۳ پروانه اکتشاف در استان‌های خراسان‌جنوبی، سیستان‌و‌بلوچستان، کرمان، یزد، همدان و آذربایجان‌شرقی شده که در دست اقدام و تکمیل مطالعات اکتشافی است.
تا پایان دی‌ماه سال جاری، ۱۳ پهنه اکتشافی به مساحت ۲۷ هزار کیلومتر مربع خاتمه یافته است. این پهنه‌ها در استان‌های خراسان‌جنوبی، خراسان‌رضوی، مازندران، سیستان‌و‌بلوچستان، کرمان و زنجان واقع شده‌اند.
در حال حاضر ۱۱ پهنه به مساحت ۳۶ هزار کیلومتر مربع در مراحل پایانی تنظیم گزارش نهایی و ارسال به سازمان‌های صنعت، معدن و تجارت است.
در سال ۹۸، ۱۰ پهنه اکتشافی به مساحت ۵۳ هزار کیلومتر مربع از سوی شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران در استان‌های کهگیلویه‌و‌بویراحمد، اصفهان، هرمزگان، سیستان‌و‌بلوچستان، قزوین، گیلان، فارس، خراسان‌رضوی و جنوبی و چهارمحال‌وبختیاری دریافت شده که با برگزاری مناقصه‌های مربوطه، مشاوران این پهنه‌ها مستقر و مشغول فعالیت هستند.
شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران تا پایان آبان‌ماه سال‌جاری ۳۰ هزار متر حفاری در بخش‌های زغال‌سنگ، سنگ‌آهن و پلی‌متال انجام داده است. در بخش زغال‌سنگ، برنامه حفاری صددرصد محقق شد.
طرح احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن کوچک‌مقیاس
شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران به نمایندگی از ایمیدرو برای اجرای طرح احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن کوچک‌مقیاس به عنوان یکی از طرح‌های اقتصاد مقاومتی در سال ۹۸، فعالیت خود را در چهار حوزه بسیج کمک‌های دولت برای راه‌اندازی طرح، شناسایی سرمایه‌گذاران، شناسایی سرمایه‌پذیران و دارندگان مجوزهای محدوده‌های معدنی و همکاری انجمن‌ها و تشکل‌ها متمرکز کرده است.
در بخش معادن کوچک‌مقیاس تاکنون ۱۳۳ معدن در مسیر فعال‌سازی قرار گرفته، ۳۲ معدن فعال شده، همچنین در ۴۷۳ معدن بررسی‌های کلینیکی از قبیل شناخت مشکلات موجود در معدن و عارضه‌یابی صورت گرفته است.
دستاوردهای طرح احیا، فعال‌سازی و توسعه معادن کوچک‌مقیاس شامل موارد زیر است:
– آمایش به روز، دقیق و جامع از معادن کوچک‌مقیاس کشور به تفکیک استانی
– ایجاد هماهنگی و هم‌افزایی بین دستگاه‌های اجرایی مانند ایمیدرو، معاونت معدنی وزارت صمت و سازمان صمت استان‌ها، صندوق بیمه سرمایه‌گذاری فعالیت‌های معدنی، سازمان نظام مهندسی معدن، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، خانه معدن، انجمن‌ها و تشکل‌های ملی و استانی و…
– همکاری گسترده با انجمن‌ها و بنگاه‌های بخش خصوصی در تصمیم‌سازی و عملیات طرح
– همکاری و حمایت در ایجاد و توسعه بیش از هشت استارت‌آپ تخصصی معدن و صنایع وابسته
– ایجاد شفافیت و اطلاع‌رسانی گسترده تمامی فعالیت‌ها به منظور ایجاد فرصت برابر برای تمامی بنگاه‌های تولیدی بخش معدن
– حمایت از تولیدات دانش‌بنیان با انجام پروژه‌های پژوهشی و همچنین برگزاری کارگاه‌های آموزشی در این زمینه
فعالیت‌های پژوهشی
واحد پژوهش شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران در سال ۹۸ موفق به انعقاد شش قرارداد جدید پژوهشی در زمینه فناوری‌های جدید در بخش معدن و ۱۲ تفاهمنامه پژوهشی و آموزشی با دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی شده است. همچنین در سال جاری پنج طرح پژوهشی با اثربخشی بالا با موفقیت به پایان رسیده که دو مورد آن با موفقیت اجرایی و مابقی در حال برنامه‌ریزی برای اجرای صنعتی است.
با توجه به سیاست حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویی در زمینه‌های فناوری‌های بخش معدن از ابتدای سال ۹۸ تاکنون ۱۵پایان‌نامه دانشجویی در موضوعات مورد نیاز شرکت مورد حمایت قرار گرفته است.
چشم‌انداز شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران
براساس چشم‌انداز تعریف‌شده، شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران تا سال ۱۴۰۴ از طریق هم‌افزایی با بخش خصوصی توانمند به یک شرکت معدنی مرجع در اکتشاف، یک شرکت کارآمد در استخراج و فرآوری و یک شرکت نوآور در توسعه مواد معدنی در کشور تبدیل خواهد شد.