تکرار بی‌نتیجه تراز تجاری مثبت

گروه بازرگانی- با وجود اینکه آمار اعلام شده درخصوص تجارت خارجی در هفت ماهه امسال هم از افزایش صادرات، کاهش واردات و در نهایت تراز تجاری مثبت خبر می‌دهد اما واقعیت این است که راز تراز تجاری مثبت در هفت ماهه امسال نیز مانند ماه‌های قبل ثابت بوده است به‌طوری که در این مدت نیز میعانات گازی با چهار میلیارد و ۵۰ میلیون دلار عمده‌ترین کالای صادراتی کشورمان بوده که ۴۳/۱۶ درصد از کل صادرات غیرنفتی را به خود اختصاص داده است و در این میان صادرات کالاهای تولیدی کشور که دارای ارزش‌افزوده بالا هستند، با افزایش چندانی مواجه نشده است‌.
همچنین طبق گفته مسوولان قرار است تا آخر سال جاری میزان صادرات کالا و خدمات به ۶۸ میلیارد دلار برسد در صورتی که طبق گزارش گمرک ایران در مورد عملکرد تجارت خارجی کشور در هفت ماهه سال‌جاری صادرات غیرنفتی کشورمان با ۳۴/۴ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به ۲۴ میلیارد و ۶۵۷ میلیون دلار رسیده در حالی که این رقم سال گذشته ۲۳ میلیارد و ۶۳۳ میلیون دلار بوده است‌. از همین رو و با توجه به اینکه در هفت ماهه امسال آمار مربوط به صادرات به سختی به ۲۵ میلیارد دلار می‌رسد، بعید به نظر می‌رسد که تا پایان سال ۹۵، هدف‌گذاری مسوولان برای رسیدن به صادرات ۶۸ میلیارد دلاری به واقعیت تبدیل شود‌.
اما در این میان نکته دیگری که در خصوص کاهش واردات و مثبت بودن تراز تجاری وجود دارد این است که طبق روال گذشته، واردات محصولات کشاورزی همچنان در صدر واردات کالاهای کشور قرار دارد.
در خصوص واردات اما تنها نکته مثبتی که وجود دارد این است که نسبت به روزهای اخیر که واردات کالاهای چینی به کشور در صدر قرار داشت، میزان تجارت ایران با چین تا حدی کاهش یافته در حالی که واردات از آلمان که دارای کالاهای باکیفیت و مناسبی است، با افزایش روبه‌رو شده است‌.
براساس گزارش گمرک در مورد عملکرد تجارت خارجی کشور در هفت ماهه سال‌جاری‌، تشریفات گمرکی ۷۲ میلیون و ۲۴۵ هزار تن کالای صادراتی و ۱۸ میلیون و ۷۲۸ هزار تن کالای صادراتی در گمرکات سراسر کشور انجام شده است‌. در این مدت، صادرات غیرنفتی کشورمان با ۳۴/۴ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به ۲۴ میلیارد و ۶۵۷ میلیون دلار رسید در حالی که این رقم سال گذشته ۲۳ میلیارد و ۶۳۳ میلیون دلار بود‌.
اقلام عمده وارداتی طی هفت ماهه سال ۱۳۹۵ به ترتیب شامل ذرت دامی به ارزش ۶۷۹ میلیون دلار، لوبیای سویا به ارزش ۵۳۴ میلیون دلار، برنج به ارزش ۵۰۸ میلیون دلار، قطعات منفصله جهت تولید اتومبیل سواری به ارزش ۴۹۸ میلیون دلار و انواع وسایل نقلیه به ارزش ۴۰۷ میلیون دلار بود‌. همچنین بخشی از ترخیص برنج در مهرماه بنا به مصوبه هیات وزیران، توسط شرکت تعاونی‌های مرزنشینان و بخش دیگری طبق ابلاغیه واصله شماره ۷۹۹۵۱ مورخ ۵ مهرماه درخصوص برنج‌هایی بود که تاریخ اظهار آنها به گمرک قبل از ۳۱ تیرماه سال‌جاری بوده است‌.
افزایش ۲۵درصدی واردات از آلمان
آمار تجارت خارجی کشورمان در هفت ماهه سال‌جاری از کاهش واردات از کشورهای عمده طرف معامله با ایران و افزایش واردات از آلمان حکایت دارد، به نحوی که رتبه‌های اول تا چهارم به ترتیب به کشورهای چین با ۵ میلیارد و ۷۱۱ میلیون دلار، امارات متحده عربی با ۴ میلیارد و ۹۸ میلیون دلار، جمهوری کره با یک میلیارد و ۸۸۵ میلیون دلار و ترکیه با یک میلیارد و ۵۵۵ میلیون دلار اختصاص دارد‌. روند واردات ایران از این کشورها در کل کاهش و به ترتیب ۵۴/۵ درصد، ۰۹/۱۳درصد، ۵۴/۱۳ درصد و ۲۶/۱۵ درصد کاهش داشته است، اما واردات ایران از آلمان که پنجمین کشور عمده طرف معامله با کشورمان بود، ۲۵ درصد افزایش داشته و در این مدت به یک میلیارد و ۲۷۵ میلیون دلار رسیده است‌. واردات کشورمان از سایر کشورها نیز در این مدت در مجموع بیش از ۱۵ درصد رشد داشته است‌.
چین همچنان بزرگ‌ترین خریدار کالاهای ایرانی است به‌طوری که در هفت ماهه سال‌جاری حجم صادرات غیرنفتی کشورمان به چین به چهار میلیارد و ۴۳۸ میلیون دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۸/۲ درصد کاهش داشته است‌. پس از چین به ترتیب امارات متحده عربی با سه میلیارد و ۸۸۷ میلیون دلار، عراق با ۳ میلیارد و ۵۰۹ میلیون دلار، ترکیه با ۲ میلیارد و ۵۰۵ میلیون دلار و جمهوری کره با یک میلیارد و ۹۵۸ میلیون دلار قرار دارند‌. صادرات غیرنفتی جمهوری اسلامی ایران به کشورهای ترکیه و کره جنوبی در این مدت به ترتیب ۳۴/۱۱ درصد و ۸۶/۷ درصد افزایش داشته، اما صادرات غیرنفتی ایران به امارات متحده عربی ۳۷/۱۷ درصد و عراق ۴۴/۲ درصد کاهش داشته است‌. همچنین صادرات غیرنفتی ایران به سایر کشورها دراین مدت با رشد ۶۰/۰ درصدی همراه بوده است‌.
در این مدت میعانات گازی با چهار میلیارد و ۵۰ میلیون دلار عمده‌ترین کالای صادراتی کشورمان بود که ۴۳/۱۶ درصد از کل صادرات غیرنفتی را به خود اختصاص داده است‌. گازهای طبیعی مایع‌شده نیز با یک میلیارد و ۹۵۲ میلیون دلار در رتبه بعدی قرار دارد و پس از آن به ترتیب گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع‌شده با ۸۸۸ میلیون دلار، روغن‌های سبک و فرآورده‌ها جز بنزین با ۸۲۸ میلیون دلار و پروپان مایع‌شده با ۶۹۴ میلیون دلار قرار دارند‌.
همچنین در خصوص صادرات غیرنفتی ایران گفتنی است آمار تجارت خارجی کشور در حوزه صادرات، طی سنوات قبل در دو بخش صادرات غیرنفتی با احتساب و همچنین بدون احتساب میعانات گازی اعلام می‌گردید‌. از آنجایی که در سال‌های قبل برای این کالا (میعانات گازی) ردیف تعرفه مجزا و مستقلی وجود نداشت، لذا با شرح گازهای طبیعی مایع شده به همراه سایر گازها، ذیل ردیف تعرفه ۲۷۱۱۱۱۹۰ اظهار می‌شد‌.
با توجه به اینکه در کتاب مقررات صادرات و واردات سال ۱۳۹۵، برای نخستین بار ردیف تعرفه مجزایی با کد ۲۷۰۹۰۰۱۰ جهت میعانات گازی منظور شده، بنابراین از ابتدای سال‌جاری، صادرات دو کالای میعانات گازی و گازهای طبیعی مایع شده به صورت مجزا و هر یک در ذیل کد تعرفه مختص به خود منظور می‌شود‌. از طرفی با توجه به اینکه کد تعرفه مربوط به گاز طبیعی مایع شده در گروه کالایی پتروشیمی قرار دارد بنابراین جهت شفاف‌سازی بیشتر و نشان دادن مقایسه میزان صادرات این کالا در هفت ماهه سال‌جاری و مدت مشابه سال گذشته، این کالا از ردیف گروه کالایی پتروشیمی خارج و در ردیف جداگانه‌ای آورده شده است‌.