تیم اقتصادی دولت برنامه ندارد

در یک سال گذشته سیاست کلی دولت، سیاست رکود بوده است یعنی با رکود اقتصادی، عدد کذایی نرخ تورم را پایین آورد که به اعتقاد من بدترین تصمیمی است که می‌شود گرفت‌. فرصت‌ها را با همین تصمیم از دست داده‌ایم‌. از آن طرف در صحبت‌ها همه سنگ رونق اقتصادی را به سینه می‌زنند‌. از راه افتادن کارخانه‌ها می‌گویند‌. از ایجاد چندین میلیون شغل می‌گویند‌. اینها با هم تناقض دارد‌.
عبور از تورم و رسیدن به مرحله سازندگی سازوکارهای خودش را دارد‌. نمی‌شود تنها با زمین‌گیر کردن اقتصاد به چنین هدفی رسید‌. اگر دست و پای این شیر را بست، باز هم شیر است‌. به جای بستن دست و پای آن باید رامش کرد‌. آن موقع می‌توان گفت بر این شیر غلبه کرده‌ایم‌ بالاخره یک روز دست و پای این شیر باز می‌شود، نمی‌شود تا همیشه دست و پای آن را بسته نگاه داشت‌. تورم را باید با کمک گرفتن از مسایل اقتصادی مهار کرد‌. نمی‌شود گفت ما پهلوان مهار تورم هستیم و فقط به تورم توجه و سایر شاخص‌ها را فراموش کنیم‌. این اظهارات بخشی از مصاحبه سایت پیام نو با علی عبدالعلی‌زاده‌، وزیر اسبق مسکن و شهرسازی است‌، این گفت‌وگو در ادامه می‌آید:
روند فعلی اقتصادی در حیطه مسکن چه تاثیری گذاشته است؟
بیکاری کارگران نخستین تاثیر این روند تاکنون بوده است‌. دولت اگر می‌خواهد نمایندگی مردم را واقعا نشان دهد، ابتدا باید دیدگاهش را روشن کند؛ دیدگاه باید این باشد که اهمیت حفظ شغل یک کارگر اعم از کارگر ساده یا روزمزد در کارخانه یا کارگر معمولی خدمات و… از شغل مدیرکل و استاندار و وزیر باید بالاتر باشد‌. دود سیاست‌ها به چشم یک کارگر معمولی می‌رود‌. اولین پیام رکود، بیکاری کارگران در حوزه‌های مختلف از جمله مسکن است‌. بخش ساختمان مانند سایر بخش‌ها که در رکود است، وضعیت نامشخصی دارد‌. خیلی با صراحت می‌گویم اولین دغدغه بنده بیکاری کارگران ساختمانی است‌. یک کارگر اگر روزی کار نکند، خانواده‌اش یک روز نان برای خوردن ندارد‌.
مساله دوم این است که بیش از
۲۰۰ صنعت در کشور، کارش به رونق ساختمان وابسته است‌. صنایع شیشه، آهن، سیمان، در و پنجره، سرامیک، گچ و… همگی مستقیما با ساختمان در ارتباط است‌. صنایع دیگری هم به صورت غیرمستقیم وابسته به ساختمان است‌. تمام آنها مشکل دارند‌. دود مشکلات اینها اول از هر چیز به چشم کارگران می‌رود‌.
در حال حاضر مشخصا رکود مسکن چه تاثیراتی به جا گذاشته است؟
اولین نشانه رکود مسکن، فقیرتر شدن مردم و بیکاری و افزایش جرم است‌. اتفاقا همه هم می‌خواهند سنگ طبقه فقیر را به سینه بزنند و بگویند برای رفاه حال اینها کار می‌کنند درحالی که این‌گونه تصمیمات، این قشر را فقیرتر از قبل می‌کند‌.
متاسفانه در بخش مسکن در عین حالی که سطح تولید مسکن پایین است، با گران شدن هم مواجهیم‌. دلیل هم این است که تقاضا از بین نمی‌رود و اتفاقا روز به روز هم بیشتر می‌شود‌. تقاضای مسکن امروز تولید نمی‌شود، ۲۶ سال قبل تقاضا ایجاد می‌شود. کسی که امروز به دنیا می‌آید، ۲۶ سال بعد متقاضی مسکن خواهد شد‌. متقاضیان مسکن سال ۱۳۹۳ در سال ۱۳۶۵ به دنیا آمده‌اند‌. نمی‌شود این تقاضاها را از بین برد یا بی‌جواب گذاشت‌. تقاضا اضافه می‌شود، بدتر از آن مسکن هم در حال رکود است‌.
این مساله درخصوص مسکن مهر چگونه است؟ خیلی پراکنده و جسته گریخته تصمیم‌هایی گرفته می‌شود که هیچ برنامه‌ای هم پشت آن نیست‌. آیا این موضوع اینقدر گسترده است که واقعا نمی‌شود به آن رسیدگی کرد؟
مسکن مهر خیلی مهم نیست‌. هم دولت گذشته بی‌خود تا آن حد روی آن مانور داد، هم دولت جدید بی‌دلیل رویش تاکید و بیش از حد آن را بزرگ کرد‌. در دولت گذشته آقای احمدی‌نژاد مانند تمام ارقام غیرکارشناسی که اعلام می‌کردند، گفتند سالی دو میلیون مسکن مهر می‌خواهند بسازند‌. آن زمان رسانه‌ها تحت نظارت دولت بودند و خیلی برای گفتن چنین حرف‌هایی به منتقدان میدان نمی‌دادند‌ اما در جمع‌های مختلف بارها گفته بودم رییس‌جمهور وقتی از ساخت سالانه دو میلیون مسکن مهر سخن می‌گوید، یعنی از سازوکار مسکن و اعداد و ارقام واقعی و منطقی آن اطلاعی ندارد‌. ظرفیت ساخت مسکن سالانه دو میلیون مسکن نیست که رییس‌جمهور چنین حرفی می‌زند‌. ساخت مسکن در کشور بیش از یک میلیون در سال نیست که نیمی از آن هم توسط خود مردم ساخته می‌شود‌. اگر خیلی هنر بکنند، امکان ساخت سالانه ۲۰۰ هزار مسکن را شاید داشتند که همین رقم هم انجام نشد.‌ پس از اتمام دولت و تحویل دادن کل پروژه‌ها معلوم شد از کل پروژه به زحمت یک میلیون آن تولید شده است و اتمام یک میلیون دیگر که آقای احمدی‌نژاد نتوانسته انجام بدهد به دوش دولت بعد افتاده است‌.
یعنی معتقدید در دولت آقای روحانی در حوزه مسکن به جای حل مشکلات، دنبال مقصر گشتند؟
در دولت آقای روحانی به جای آنکه مشکلات حل شود، بیشتر روی مسکن مهر تاکید و آن را بیش از حد بزرگ کردند و گفتند عامل تورم مسکن مهر است، عامل رکود، مسکن مهر است‌. این رفتار هم اشتباه بود، یک سال دولت معطل این شد که بگوید عامل همه مشکلات اقتصادی مسکن مهر است‌.
یعنی کار وزارتخانه تاکنون این بوده که فقط بگوید مسکن مهر عامل مشکلات تورم بوده است؟
مشکل تیم اقتصادی دولت این است که هیچ برنامه‌ای ندارد‌. وزارت مسکن هم در این زمینه برنامه‌ای ندارد‌. با این همه فکر می‌کنم کار خوبی که وزارتخانه مسکن کرد این بود که وزیر، مسکن مهر را از مسوولیت دیگر بخش‌های مسکن جدا کرد و قائم‌مقام را موظف به رسیدگی به مسکن مهر کرد‌. الان وضعیت مسکن مهر مشخص است‌.
یک میلیون مسکن ساخته شده و یک میلیون ناتمام باقی مانده که باید با کمک خود مردم به پایان برسد‌.
با توجه به اینکه مسکن مهر به عنوان پروژه‌ای جداگانه به دیگری سپرده شده است، آیا مسکن مهر اساسا دغدغه دولت هست یا خیر؟
شاید بشود گفت جمع کردن مسکن مهر دغدغه دولت باشد اما ادامه دادن آن دغدغه دولت نیست‌. دولت اعتقادی به این روش کار ندارد‌. سال ۸۵ که قرار بود این پروژه آغاز شود، در برنامه مثلث شیشه‌ای مهمان بودم؛ همانجا گفتم مسکن مهر برای مردم مسکن نخواهد شد ولی برای دولت چاه ویل می‌شود که تا ۹۹ سال از آن نمی‌تواند بیرون بیاید‌. پس از هشت سال کل مسکن مهر یک میلیون واحد مسکونی شده است‌. طی هشت سال، ساخت یک میلیون واحد خیلی کار خاصی نبوده است و هنر نکرده‌ایم‌. از طرف دیگر با آغاز مسکن مهر اتفاقی در حوزه مسکن رخ نداده است؛ کی توانسته‌ایم تقاضای انبوهی را جواب بدهیم و حل کنیم تا مشکل رفع شود؟ طبق گفته آقایان، قرار بود با مسکن مهر، قیمت مسکن ارزان شود‌. آیا مسکن ارزان شده است؟ گفتند قیمت زمین را به صفر می‌رسانیم‌. آیا قیمت زمین صفر شده است‌. صفر که نشد هیچ، قیمت آن از ۱۰ برابر هم بیشتر شد‌. قیمت مسکن هم چند برابر شد‌.
نتیجه آنکه این سیاست شکست خورده است و دولت هم دغدغه ادامه آن را ندارد‌. سیاست شکست خورده را تنها باید جمع کرد‌. هزینه‌های جمع کردن این سیاست باید برآورد شود، حساب شود و در نهایت پایان داده شود‌. متاسفانه برای جمع کردن هم برنامه‌ای وجود ندارد‌.
اعتراضات مردمی هم بخشی دیگر از نتیجه این بی‌برنامگی‌هاست؟
این مساله نتیجه سیاست غلط دولت پیشین است‌. دولت آقای احمدی‌نژاد سواد اقتصادی نداشت‌ نتیجه این بود که یکسره از بانک مرکزی پول می‌گرفت و در جامعه تزریق می‌کرد بنابراین خریداران مسکن مهر هم دغدغه پول نداشتند اینکه می‌گویند بخش قابل توجهی از تورم به مسکن مهر باز می‌گشت به این دلیل بود که مسکن مهر برای خوشایند مردم پول نمی‌گرفت و بانک‌ها را مجبور به پرداخت می‌کرد‌. بانک مسکن که اصلا توسط همین پروژه ورشکست شد‌. این دولت معتقد است خریداران باید به تعهدات عمل کنند یا از منابعی که بار تورمی کمتری دارد، استفاده شود‌.