جاده باریک و افزایش احتمال تصادف

«جهان‌صنعت»- نظام سیاسی ایران تا همین دیروز ۱۹ مهرماه ۱۳۹۹ که این متن نوشته می‌شد هیچ نشانی از اینکه بخواهد روزنه‌ای برای گفت‌وگو با آمریکا باز شود را نشان نمی‌دهد. مدیران راهبردی اقتصادی و سیاسی نظام باور دارند ظرفیت تاب‌آوری ایرانیان در برابر فشار حداکثری آمریکا که بر کسب‌وکار و معیشت شهروندان و نیز بر قفل کردن درآمد ارزی نفت و انتقال منابع ارزی حاصل از صادرات نفت هنوز به ته نرسیده است و ثروت و دارایی این سرزمین آنقدر هست که باز هم در برابر تحریم‌های احتمالی بیشتر تاب بیاورد.
شهروندان ایرانی نیز با کاهش از سطح مصرف خود که از کالاهای لوکس‌تر شروع شده و به کالاهای اساسی و نیز حالا به بخشی از مواد غذای رسیده به دولت اجازه می‌دهند هنوز در برابر تشدید حلقه محاصره برخاسته از تحریم سرسختی نشان دهد. از سوی دیگر رهبران امروز کاخ سفید باور دارند راهبرد فشار حداکثری اتخاذ شده در دو سال تازه سپری شده جواب داده است و خزانه خالی دولت و بانک مرکزی انجام برخی از فعالیت‌های سیاسی خارجی ایران و نیز جریان درآمدی شهروندان را تنگ و تاریک کرده است و انتظار دارند تاب‌آوری دولت و شهروندان در حال تحلیل کامل و در مسیر سرازیری تند قرار گیرد.
واقعیت این است که ادعای هر دو سوی منازعه نفسگیر ایران و آمریکا رگه‌هایی از واقعیت را به همراه نشانه‌هایی از بزرگ‌نمایی در جاهایی و کمرنگ کردن پیامدها در جاهای دیگر در بطن و متن خود دارند. به طور مثال درباره ایران باید یادآور شد و البته همه مدیران ارشد اقتصادی و سیاسی در دولت و نیز منتقدان سرسخت دولت بارها گفته‌اند که معیشت و روزی شهروندان در شرایط تشدید تحریم به سختی رسیده است و گروه‌هایی کم‌درآمدتر از شهروندان در تهیه نیازهای اصلی نیز با راه‌های بسته روبه‌رو می‌شوند. آمارهای در دسترس نشان می‌دهند ارزش ریال ایران با شتاب در برابر ارزش ارزهای معتبر کاهش یافته و به همان نسبت کالاهای موجود در بازار میل به صعود قیمت دارند.
همچنین رهبران کاخ سفید و به ویژه رقبای آنها و نیز برخی اندیشکده‌های آمریکایی باور دارند توزیع قدرت در ایران به گونه‌ای است که هنوز نظام سیاسی ایران با شهروندان درگیری جدی نداشته‌ و زندگی با همه سختی‌ها در جریان است و نیز ایران هنوز یاران خود را در منطقه حفظ کرده و بر ابعاد تولید تجهیزات نظامی به ویژه انواع موشک‌ها افزوده است. اما پرسش این است که حالا و در اوج نبرد سیاسی همه‌جانبه ایران و آمریکا راه به کجا می‌رسد.
باریک و باریک‌تر شدن جاده‌ای که هر دو سوی درگیری ناگزیرند در آن راه بروند و یا به بن‌بست رسیدن راه معنایش برخورد سخت‌تر و فیزیکی است که به نظر نمی‌رسد هیچ‌کدام بخواهند کار به آنجا برسد. خرد و هوشیاری می‌گوید خودداری کردن از بستن روزنه‌ها و کاهش عرض جاده الزامی است. چگونه و با کدام راهبرد؟ این دیگر کار سیاستمداران است.