جان‌هایی که قربانی قطع برق می‌شوند

مهدیه بهارمست- نفس بیماران کرونایی هر روز تنگ‌تر می‌شود. یک روز به دلیل گرانی و کمبود داروهای حیاتی و روز دیگر به دلیل قطعی برنامه‌ریزی‌نشده برق در سراسر کشور. بر اساس آخرین آمار سرعت رشد مصرف برق در کشور غیرقابل کنترل شده و طی روزهای اخیر، شاهد ثبت پیک‌های مصرف برق به مقادیری هستیم که در زمان مشابه سال‌های گذشته بی‌سابقه بوده‌اند. طبق آمار رسمی شرکت مدیریت شبکه برق ایران در روز بیست و نهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ مصرف برق در پیک روزانه به ۵۳ هزار و ۷۵۹ مگاوات رسید. این در حالی است که پیک مصرف برق در روز مشابه سال قبل، ۴۵ هزار و ۲۷۰ مگاوات بود. این موضوع منجر به خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌‌نشده در سراسر کشور شده است، به طوری که در برخی مناطق تهران از ساعت ۲ بعدازظهر تا ۹ شب برق و در برخی مناطق دیگر همزمان با برق، آب هم قطع می‌شود.
براساس گزارش‌ها هر چقدر مصرف برق بیشتر شود، فرکانس هم به تبع آن کمتر می‌شود. فرکانس در حالت عادی باید ۵۰ باشد و این در حالی است که در حال حاضر وزارت نیرو فرکانس را روی ۷/۴۹ نگه داشته است. همچنین براساس گزارش‌ها نیروگاه‌های برق وضعیت مطلوبی ندارند و در این مدت حداکثر تولید در آنها صورت می‌گیرد. به گفته کارشناسان اگر فشار بیشتری بر نیروگاه‌ها وارد شود و قطعی برق صورت نگیرد احتمال اینکه شبکه برک اوت کند یعنی خاموشی کل کشور صورت گیرد بسیار زیاد است.
این در حالی است که کارشناسان بر این عقیده‌اند که در این صورت شبکه به راحتی بالا نخواهد آمد. اما هنوز مشخص نیست قطعی برق به خاطر استخراج بیت‌کوین است یا سیستم قدیمی نیروگاه‌های برق کشور. اگرچه براساس آمار جهانی که دیروز رویترز اعلام کرد ۵/۴ درصد از کل استخراج بیت‌کوین در جهان در ایران انجام می‌شود. این در حالی است که مصرف هر ماینر ۲۰۰۰ وات است. همچنین مصرف روزانه ۶۱۰ مگاوات برق در پروسه ماینینگ بیت‌کوین معادل کل برق شیراز است. البته فرسودگی شبکه‌های برق کشور هم از این امر مستثنی نیستند. چه‌بسا به دلیل فرسودگی شبکه‌های برقی حدود ۱۵ درصد برق تولیدی به هدر می‌رود. این درحالی است که با وجود کمبود برق و نیروی برق آبی در کشور، ایران اولین صادرکننده هندوانه در جهان است!
از این بحث که گذر کنیم، قطعی برنامه‌ریزی‌نشده برق مشکلات جدی را برای بیماران کرونایی ایجاد کرده است زیرا اکسیژن یکی از اساسی‌ترین درمان‌ها برای مبتلایان به کرونا است.
طبیعتا این دستگاه با برق کار می‌کند. همچنین بسیاری از بیماران برای ادامه روند درمان بیماری نیاز ضروری به دستگاه اکسیژن‌ساز دارند و به دلایل متعدد از جمله کمبود تخت، پزشکان بیماران را راهی منزل می‌کنند تا به وسیله دستگاه اکسیژن‌ساز درمان را ادامه دهند. اخیرا قطعی برق منجر به فوت یا وخیم شدن حال برخی بیماران شده است. از طرفی بسیاری از دستگاه‌های اکسیژن‌ساز به دلیل قطعی برق سوخته‌اند و در همین راستا هزینه گزافی به بیماران کرونایی تحمیل شده است. چرا که هزینه این دستگاه‌ها برای بیماران کرونایی کمرشکن است.
تهیه همین تجهیزات هم برای بسیاری از خانواده‌ها به سادگی امکان‌پذیر نیست. هر دستگاه اکسیژن‌ساز در مراکز خصوصی پرستاری برای دو هفته به قیمت دو میلیون‌ و ۵۰۰ هزارتومان اجاره داده می‌شود و اگر این دستگاه‌ها نو و بازنشده باشند، قیمت اجاره یک‌ماه آنها می‌‎تواند حتی به ۱۷میلیون تومان هم برسد. قیمت اجاره کپسول‌های اکسیژن هم کم‌ نیست و کپسول‌های ۱۰تا ۴۰ لیتری بین ۸۰۰ هزارتومان تا یک‌ میلیون‎ و ۸۰۰ هزارتومان اجاره داده می‌‎شوند؛ قیمت‌هایی که کابوس درمان کرونا را از خود بیماری وحشتناک‌تر کرده است.
قطعی برق قاتل بیماران کرونایی
در همین راستا دکتر حمید عمادی رییس بخش بیماری‌های عفونی بیمارستان امام‌خمینی(ره) درخصوص تبعات قطعی برنامه‌ریزی‌نشده برای بیماران کرونایی به «جهان صنعت» گفت: این روزها قطعی برق گریبان بیماران کرونایی با درگیری ریوی حاد را گرفته است زیرا یکی از اساسی‌ترین درمان‌ها برای بیماران کرونایی استفاده از دستگاه اکسیژن است. قاعدتا اکسیژن هم با برق کار می‌کند. اگر روند قطعی برنامه‌ریزی نشده برق ادامه‌دار باشد و برخی بیمارستان‌ها برق اضطراری نداشته باشند، طبیعتا به سرعت حال بیماران کرونایی وخیم و احتمال فوت آنها افزایش پیدا می‌کند. از طرفی تعدادی از بیماران کرونایی که برای ادامه روند درمان با دستگاه اکسیژن‌ساز در خانه به سر می‌برند، دچار مشکلات عدیده‌ای شدند. دستگاه اکسیژن‌ساز در واقع اکسیژن موجود در هوا را غلیظ می‌کند و به صورت اکسیژن خالص به بیمار می‌دهد. این دستگاه هم با برق کار می‌کند. شاید برخی بیمارستان‌ها برق اضطراری داشته باشند اما منازل که برق اضطراری ندارند. بنابراین اگر بیماری با درگیری حاد ریوی در منزل با دستگاه اکسیژن‌ساز نفس بکشد، ممکن است در عرض ۱۵ دقیقه از قطع برق فوت کند. در نتیجه مهمترین تبعات قطعی برق برای بیماران کرونایی قطع دستگاه اکسیژن آنها است. چه بسا با وجود اینکه بیماران کرونایی دستگاه اکسیژن‌ساز را با قیمت گزافی اجاره می‌کنند، اگر این دستگاه به دلیل وجود نوسانات برق بسوزد، بیمار مجبور است، خسارت مالی آن را پرداخت کند.
وی افزود: البته گاهی اوقات هم بیمارانی که با دستگاه اکسیژن در خانه به سر می‌برند فوت نمی‌کنند ولی اگر شرایط ریوی بیمار خیلی حاد باشد، همان طور که گفتم ممکن است بیمار بدون دستگاه اکسیژن در عرض ۱۵ تا ۲۰ دقیقه فوت کند. اگرچه اصولا بیمار با درگیری ریوی حاد باید در بیمارستان بستری باشد مگر اینکه به مرور حالش وخیم یا تخت خالی پیدا نکرده باشد.
بیمارستان‌های فاقد برق اضطراری
عمادی درپاسخ به اینکه آیا بیمارستان‌های بدون برق اضطراری وجود دارند یا خیر؟! بیان کرد: قاعدتا برق اضطراری باید جزو تجهیزات اولیه هر بیمارستانی باشد. ولی بالاخره در این مملکت هر اتفاقی ممکن است رخ دهد. با این فرض ممکن است برخی بیمارستان‌ها در تهران و شهرستان‌ها برق اضطراری نداشته باشند اما آمار دقیقی از آنها در دست نیست. وزارت بهداشت باید در این خصوص پیگیری کند، اما متاسفانه نظارتی بر بیمارستان‌ها و ایمنی آنها وجود ندارد.
بیماران کرونایی در تنگنا
دکتر محمدرضا ‌هاشمیان، فوق‌تخصص ICU بیمارستان مسیح دانشوری به «جهان‌صنعت» گفت: قطعی برق در سراسر کشور برای بیمارستان‌ها معضل جدی ایجاد کرده است. نوسانات برق باعث می‌شود بار اکسیژنی که بیمار به دستگاه ونتیلاتور وصل است، کم و زیاد شود. در حالی که دقیقه‌ها برای بیمار مبتلا به کرونایی که به دستگاه ونتیلاتور وابسته است، بسیار حیاتی است. اگر قطعی برق و نوسانات آن همچنان ادامه پیدا کند بیماران زیادی را از دست می‌دهیم. از سویی بیماران زیادی با توجه به نظر پزشک با دستگاه اکسیژن‌ساز در منزل قرنطینه هستند. وقتی برق مناطق مختلف بدون برنامه‌ریزی قطع می‌شود، آن بیمار وقت نمی‌کند دستگاه را شارژ کند یا شاید شارژ باتری آن مشکل داشته باشد و مدام به برق وصل باشد. اگر طولانی‌مدت برق برود، امکان دارد این افراد بیش از همه دچار مشکل شوند. البته در حال حاضر در اغلب بیمارستان‌های کشور سیستم‌های برق اضطراری وجود دارد. بنابراین به محض اینکه برق قطع می‌شود، بر مدار برق اضطراری جریان پیدا می‌کند. ولی اینکه قرار باشد از این به بعد مرتب قطعی برق داشته باشیم از لحاظ فنی برای دستگاه‌های موجود در بیمارستان‌ها و منازل مشکل جدی رخ می‌دهد. چرا که برخی از دستگاه‌های موجود در ‌آی‌سی‌یو بسیار حساس هستند. البته پیش‌تر از این هم سابقه داشته که دستگاهی به دلیل نوسانات برق سوخته است. بنابراین امیدواریم قطعی برق ادامه‌دار نباشد چه‌بسا زیان‌های جبران ناپذیری بر جان و مال مردم و بیمارستان‌ها وارد می‌شود. با این حال اگر بیمارستانی برق اضطراری نداشته باشد، قطعا تمام بیماران بخش‌ آی‌سی‌یو فوت می‌کنند.
وی افزود: اگرچه کمبود و قطعی برق موضوعی است که سال‌های گذشته هم درگیر آن بودیم ولی نه به این شدت که از فصل بهار برق‌های قطع شود. این در حالی است که ما عادت به قطعی برق نداریم و از نظر منابع برقی نسبت به کشورهای همسایه پیشرفته هستیم و همچنین به صورت کلی تاکنون مشکلی نداشتیم. ولی گویا امسال شرایط فرق کرده است. همزمانی گرمای بی‌سابقه و کمبود بارش در کشور که یکی از علل قطعی برق می‌شود، تبعات بسیار سنگینی در این پاندمی بر جای خواهد گذاشت. با این حال امیدوارم بیماران کرونایی که در منزل به سر می‌برند دچار مشکل نشوند. چرا که بحث مانیتورینگ‌های بیماران کرونایی بستری در منازل هم خود یک معضل جدی است. قطعی آب و برق به صورت همزمان در چنین شرایط بحرانی برای مردم بسیار سخت و طاقت‌فرسا است. چرا که ما مکرر به مردم هشدار می‌دهیم که پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنند و یکی از اصول پروتکل‌های بهداشتی شست‌وشوی مرتب دست و صورت است. با چنین وضعیتی دچار مشکل ملی جدی می‌شویم.