جبران کسری بودجه با ابزار تعرفه

«جهان‌صنعت»– مدیرعامل شرکت مخابرات ایران خواهان حمایت مجلس از افزایش تعرفه‌های مخابرات شد.
مدیرعامل شرکت مخابرات ایران با بیان اینکه متوسط هزینه ماهانه نگهداری یک خط تلفن ثابت ۱۵ هزار تومان و درآمد آن حدود شش هزار تومان است، خواستار حمایت مجلس از تغییر تعرفه‌های مخابراتی شد.
کارشناسان مخابرات معتقدند افزایش تعرفه‌های مخابرات امری است ضروری اما وزارت ارتباطات با این امر مخالفت می‌کند در صورتی که کمبود بودجه مخابرات موجب می‌شود این شرکت در توسعه فیبر نوری و تامین زیرساخت‌های مورد نیاز با مشکل مواجه شود و از تجهیزات فرسوده و از رده خارج استفاده کند. مخابرات حتی در پرداخت بدهی‌ها به پیمانکاران نیز بدقول شده و این امر پیمانکاران تجهیزات مخابراتی را نیز دچار مشکل کرده است؛ شرکتی که به گفته کارکنان آن زمانی بهترین محل برای درآمدزایی پیمانکاران بود و آرزوی نیروی کار برای استخدام، اکنون در تامین هزینه‌های خود نیز درمانده شده است. از سوی دیگر مخابرات تجهیزات فرسوده را تعویض نمی‌کند و از تجهیزات قدیمی و از رده خارج در استان‌های دیگر استفاده می‌کند تا سیستم‌ها به مشکل برنخورند اما شرکت مهمی مانند مخابرات باید از تجهیزات به روز و مناسب استفاده کند و خساست در این امر ضررهای بسیاری به مردم وارد می‌کند. از کجا معلوم که بعد از افزایش تعرفه‌های مخابراتی، مدیران این شرکت درآمد خود را برای به‌روزرسانی تجهیزات هزینه کنند؟ شاید بدقولی این شرکت در برابر پیمانکاران دلایل دیگری جز کمبود بودجه هم داشته باشد. به هر روی عدم پرداخت پیمانکاران توسط بسیاری از نهادهای دولتی به امری مرسوم تبدیل شده است.کارشناسان مخابرات از عدم همکاری شرکت زیرساخت و وزارت ارتباطات شکایت می‌کنند و معتقدند این وزارتخانه باید اجازه افزایش تعرفه‌ها را به مخابرات بدهد اما قانون و دولت آنها را در افزایش تعرفه‌ها محدود کرده است. از سوی دیگر مخابرات معتقد است اکنون که آب و برق و گاز گران شده است، تلفن ثابت هم باید گران‌تر شود.از سوی دیگر شاید مشکل هزینه‌های مخابرات با روش‌های دیگری هم قابل حل باشد، به طور نمونه می‌توان از طریق افزایش بودجه یا ایجاد درآمدهای جانبی بخشی از هزینه‌ها را تامین کرد. مشکل اینجاست که اولین ایده‌ای که به فکر مدیران نهادهای دولتی می‌رسد، جیب مردم است.آنچه مسلم است، شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی موجب شده درآمدهای مخابرات به شدت کاهش یابد. موبایل رقیب بی‌رحمی در برابر تلفن ثابت بوده است.
اداره شرکت مخابرات سخت شده است
مجید سلطانی مدیرعامل مخابرات با حضور در کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و دیدار با رییس و اعضای این کمیسیون، خواستار حمایت مجلس در منطقی کردن تعرفه‌های مخابراتی شد.
او بیان کرد: شرکت مخابرات ایران آبروی نظام است و باید قوی و مقتدر باشد تا صنایع مرتبط با حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات بتوانند به حیات خود ادامه دهند و در سازندگی و توسعه ارتباطات کشور نقش داشته باشند.
سلطانی با تاکید بر اینکه اکنون درآمد و هزینه مخابرات به دلیل ثبات طولانی‌مدت تعرفه‌ها متوازن نیست، گفت: بر این اساس طرح‌های توسعه‌ای زیرساخت‌های ارتباطی و نیازهای ملی کشور به کندی انجام و اداره شرکت مخابرات سخت شده است.
مدیرعامل شرکت مخابرات ایران با اشاره به اینکه در حال حاضر هزینه نگهداری یک خط تلفن ثابت ۱۵ هزار تومان و درآمدش حدود شش هزار تومان در ماه است، اظهار کرد: برای اداره شرکت مخابرات ایران و توسعه ارتباطات، باید تعرفه‌ها به نحوی باشد که ضمن تامین هزینه‌ها، امکان توسعه هم فراهم شود.
او با اشاره به برخی تنگناها و مطالبات کارکنان و کارگزاران دفاتر مخابرات روستایی از نمایندگان مجلس خواست در موضوع منطقی کردن تعرفه‌ها از شرکت مخابرات ایران حمایت کنند.در این دیدار عزت‌الله اکبری رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی نیز با تاکید بر اهمیت مخابرات در توسعه کشور گفت: کمیسیون صنایع مجلس پیگیر حل مشکل کارگزاران دفاتر مخابرات روستایی، کارکنان و پیمانکاران مخابرات است و از طرح‌های درآمدزای شرکت مخابرات ایران دفاع می‌کند. از طرح‌هایی که موجب تقویت بنیه مالی این شرکت و توسعه زیرساخت‌های ارتباطی می‌شود، حمایت می‌کنیم.
سنگ‌اندازی‌ها بر سر افزایش تعرفه‌های مخابراتی
یک منبع آگاه در مخابرات به «جهان‌صنعت» گفت: زمانی که مخابرات حق اشتراک را اضافه کرد، سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان با همراهی سازمان تنظیم مقررات اعلام کردند تعرفه‌های مخابرات نباید افزایش پیدا کند چراکه در این صورت جامعه دچار مشکل می‌شود.
او افزود: در تمام این سال‌ها اجازه افزایش تعرفه مخابراتی داده نشد و این امر موجب شد امکان توسعه وجود نداشته باشد. باید زیرساخت‌های مخابرات افزایش پیدا کند تا امکان بهره‌برداری وجود داشته باشد. اگر نتوانیم زیرساخت‌های مخابراتی را توسعه دهیم مردم متضرر می‌شوند. باید ۵ درصد از فیبر نوری ADSL توسط مخابرات توسعه یابد اما این امر محقق نمی‌شود چراکه بودجه کافی برای آن وجود ندارد.
این منبع آگاه معتقد است که اجازه رشد و توسعه زیرساخت‌ها ارائه نشده و کمبود بودجه و عدم امکان افزایش تعرفه‌ها موجب شده مخابرات حتی در تامین هزینه‌های کارکنان نیز با مشکل مواجه شود.
او تاکید کرد: بسیاری از تجهیزات مخابرات قدیمی و فرسوده هستند و بسیاری از کارشناسان مخابرات به خاطر حس وظیفه‌شناسی تلاش می‌کنند با وجود این تجهیزات قدیمی خدمات‌رسانی مناسبی به مردم انجام شود و هیچ‌یک از استان‌ها در خدمات‌رسانی دچار مشکل نشوند. از سوی دیگر اذهان عمومی را بر ضد مخابرات تحریک می‌کنند و اجازه افزایش تعرفه‌های مخابراتی را نمی‌دهند در صورتی که تعرفه آب و برق به راحتی گران می‌شود و هیچ اتفاقی هم نمی‌افتد.مخابرات طی سال‌های اخیر قسمت زیادی از درآمدهای خود را کاهش داده است. تماس‌های خارج از کشور به شدت کاهش یافته و در مقابل پیام‌رسان‌های اجتماعی جایگزین آنها شده‌اند. مردم از طریق شبکه‌های اجتماعی از حال یکدیگر باخبر می‌شوند و دیگر نیازی به تماس‌های پی‌درپی ندارند. این در حالی است که تماس‌های موبایلی نیز جایگزین تلفن ثابت شده و تماس‌های درون‌شهری و بین‌شهری نیز به شدت کاهش یافته است. اما دولت از مخابرات حمایت نکرده و این شرکت در تامین هزینه‌های خود دچار مشکل شده است. از طرفی، توسعه فیبر نوری بر عهده مخابرات است اما این شرکت بودجه لازم را در اختیار ندارد.

دلایل ضرورت افزایش تعرفه‌های مخابراتی
داود زارعیان*
مدیرعامل مخابرات ایران از کمیسیون صنایع درخواست کرده که از افزایش تعرفه‌های مخابرات حمایت کند تا تعرفه‌های مخابرات منطقی شوند.
مبلغی که قرار است اضافه شود هنوز مشخص نیست اما قرار است تعرفه‌ها منطقی شود و نه افزایش چشمگیر و ۲۰ برابری.
اما این افزایش تعرفه‌ها دلایل مشخصی دارد؛ تعرفه مخابرات از سال ۱۳۸۲ تا به امروز ثابت بوده است یعنی ۱۷ سال. در این ۱۷ سال نه‌تنها افزایش تعرفه نداشتیم بلکه کاهش هم داشته‌ایم. این در حالی است که طی ۱۷ سال گذشته تورم در کشور تا ۱۲ برابر افزایش یافت و هزار و ۲۰۰ درصد رشد تورم داشتیم. در دو سال جاری که تحریم‌ها موجب شد تورم بسیار شدیدتر از گذشته شود.
از طرفی وزارت ارتباطات سال‌های ۹۲ و ۹۳ از شرکت مخابرات ایران درخواست کرد طرح هم‌کدی تلفن ثابت را اجرا کند که تعرفه بین‌شهری در درون استان‌ها حذف شود و به تعرفه شهری کاهش یابد. این طرحی بود که شرکت مخابرات ایران اجرایی کرد؛ به طور مثال اگر تماس از زاهدان به چابهار در سال ۸۲ حدود ۷۰ تومان بود، با اجرای طرح هم‌کدی به ۴۵ ریال کاهش یافت. در مقابل وزارت ارتباطات نیز قول داد تعرفه‌های مخابراتی اصلاح شود اما این اتفاق رخ نداد.
شرکت مخابرات با توجه به تغییر ساختار تعرفه مبلغی در حدود هزار و ۵۰۰ تومان را به عنوان آبونمان از مشترکان دریافت می‌کرد که دیوان عدالت اداری آن را کنسل کرد.
از سوی دیگر مجلس مخابرات را موظف کرد تا شش هزار نفر از کارگزاران روستایی را استخدام کند اما اعتبار و بودجه آن پیش‌بینی نشد.
همه این عوامل در کنار هم موجب افزایش هزینه‌ها در دوسال اخیر در همه بخش‌ها شده است.
قیمت تجهیزات مخابراتی هزار درصد رشد داشته است با این همه تعرفه‌های مخابرات افزایش نیافته است. با وجود تمامی این اتفاقات و ۱۷ سال ثبات تعرفه‌ها، ضروری است که بازنگری در تعرفه‌ها صورت بگیرد. با این همه شرکت مخابرات هرگز مانند دیگر نهادها خواهان افزایش تعرفه‌ها مانند سایربخش‌ها نبوده است. ما نمی‌خواهیم به خاطر اینکه همه کالاها و خدمات افزایش ۲۰ برابری داشته‌اند، تعرفه‌های مخابرات نیز ۲۰ برابر افزایش یابند، بلکه خواستار منطقی شدن تعرفه‌ها هستیم تا بتوانیم هزینه کارمندان را تامین کنیم و به توسعه زیرساخت‌ها و خدمات بپردازیم. در بخش توسعه نیز هم توسعه فیبرنوری مد نظر است که هزینه زیادی دارد و هم توسعه شهرک‌های جدید مانند مسکن مهر و مسکن ملی که زیرساخت‌های گرانی نیاز دارند. از سوی دیگر شرکت مخابرات دارای تجهیزات قدیمی است که باید به روزرسانی شوند اما قیمت تجهیزات مخابراتی ۱۰ برابر افزایش یافته است. اگر بودجه لازم وجود نداشته باشد و تعرفه منطقی نشود نمی‌توان به توسعه زیرساخت‌ها و به‌روزرسانی تجهیزات پرداخت.
* معاون امور مشتریان شرکت مخابرات ایران