جزئیات تجارت خارجی ۱۵۳میلیارد دلاری ایران در سال ۱۴۰۲

مجموع واردات کشور در سال گذشته (بدون احتساب شمش طلای استاندارد) ۳/۶۴میلیارد دلار بوده است که رشد ۷/۶درصدی نسبت به سال قبل از آن دارد. شاخص‌های مهم آماری تجارت خارجی کشور در سال گذشته به شرح زیر است:
۱- صادرات ۱۲ماهه سال ۱۴۰۲ بدون احتساب صادرات برق، نفت، خدمات فنی مهندسی و تجارت‌ چمدانی ۴/۴۹میلیارد دلار بوده است که نسبت به سال قبل از آن ۹/۸درصد کاهش داشته.
۲- صادرات نفت در ۱۲ماهه ۱۴۰۲، به میزان ۹/۳۵میلیارد دلار بوده است که نسبت به سال ۱۴۰۱ رشدی ۶/۸ درصدی داشته.
۳- صادرات خدمات فنی مهندسی در سال ۱۴۰۲ به ۳/۱میلیارد دلار بالغ شد که نسبت به سال ۱۴۰۱ تغییری نداشته است. (این آمار شامل خدمات فنی مهندسی دارای قرارداد است.)
۴- صادرات از محل تجارت چمدانی به ۳۰۰میلیون دلار بالغ شد که نسبت به سال قبل از آن رشدی ۹۰درصدی داشته است. (لازم به ذکر است در کنار مبادلات تجاری با کشورهای عضو CIS از طریق گمرکات آستارا، باجگیران، پلدشت، دوغارون، سرخس، سرو، لطف‌آباد و نوردوز در این رویه فعال هستند.)
۵- مجموع صادرات کشور با احتساب نفت، برق، تجارت چمدانی ۹/۸۶میلیارد دلار بوده است.
۶- مجموع واردات کشور (بدون احتساب شمش طلای استاندارد) ۳/۶۴میلیارد دلار بوده است که رشد ۷/۶درصدی نسبت به سال قبل از آن دارد.
۷- در ۱۲ماهه سال ۱۴۰۲ بیش از ۳۰تن شمش طلای استاندارد به ارزش ۹/۱میلیارد دلار واردکشور شده است که در خصوص لحاظ کردن آن در زمره واردات کشور این ملاحظه را باید در نظر داشت که عملا از طریق واردات شمش طلای استاندارد (۳درصد کل واردات کشور) وجوه حاصل از صادرات به کشور بازگشته است.
۸- کل واردات کشور با احتساب همه اقلام به علاوه شمش طلای استاندارد به ۳/۶۶میلیارد دلار رسیده است.
۹- در ۱۲ماهه ۱۴۰۲ با احتساب صادرات نفت خام، خدمات فنی – مهندسی و برق شاهد بالغ بر ۶/۲۰میلیارد دلار مازاد تجارت خارجی هستیم.
۱۰- در ۱۲ماهه سال ۱۴۰۲ بدون احتساب نفت خام، خدمات فنی – مهندسی و برق به حدود ۸/۱۶میلیارد دلار کسری تجارت خارجی داشته‌ایم.
۱۱- حجم تجارت خارجی کشور در سال ۱۴۰۲ (مجموع واردات و صادرات کلیه اقلام) به ۱۵۳میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال ۱۴۰۱ رشدی ۶/۲درصدی داشته است.
۱۲- وزن صادرات (بدون نفت‌خام) به حدود ۴/۱۳۶میلیون تن بالغ شد که رشدی ۸/۹درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است.
۱۳- صادرات کالاهای پتروشیمی در سال ۱۴۰۲ به میزان ۸/۴۸میلیون تن به ارزش ۴/۱۹میلیارد دلار بوده که کاهش ۶/۲۸درصدی در ارزش را شاهد بوده است که ناشی از کاهش قیمت متوسط اقلام صادراتی پتروشیمی از ۴۹۶دلار در سال ۱۴۰۱ به ۳۹۸دلار در سال ۱۴۰۲ بوده است.
۱۴- متوسط قیمت اقلام صادراتی پتروشیمی در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۹۸دلار بوده که نسبت به عدد ۴۹۶دلاری سال ۱۴۰۱ متوسط قیمت کاهشی ۹۸دلاری حدود ۲۰درصدی داشته است. به تعبیری اگر حجم صادرشده در سال ۱۴۰۲ با متوسط قیمت سال ۱۴۰۱ صورت می‌گرفت، ارزش صادرات اقلام پتروشیمی به جای ۱۹میلیارد دلار به ۲۴میلیارد دلار بالغ می‌شد.
۱۵- در بین ۱۰ قلم کالاهای صادراتی بیشترین رشد ارزش متعلق به گازهای نفتی (۶۳درصد)، سنگ‌آهن (۵/۶۲درصد) و قیر (۲۲درصد) بوده است.
۱۶- در بین ۱۰ قلم عمده کالاهای صادراتی بیشترین کاهش در ارزش به ترتیب متعلق بوده است به گاز طبیعی مایع‌شده (۵۹درصد) پروپان مایع‌شده (۱۹درصد) و بوتان مایع‌شده (۶درصد).
۱۷- متوسط ارزش هر تن کالاهای صادراتی ۳۶۲دلار بوده که کاهش ۱۷درصدی نسبت به ‌سال ۱۴۰۱ داشته است.
۱۸- وزن واردات با حدود ۳۹میلیون تن شاهد افزایش ۴/۴درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است.
۱۹- بیشترین افزایش از لحاظ ارزش در کالاهای وارداتی به ترتیب متعلق است به شمش طلای استاندارد (البته با لحاظ کردن نکته ۷)، تراکتور ۹۳درصد رشد و قطعات منفصله جهت تولید خودروی سواری با رشدی ۷۸درصدی. (در کد تعرفه ۹۸۸۷۰۳۱۲)
۲۰- در بین ۱۰ قلم کالای وارداتی بیشترین کاهش به لحاظ ارزش به ترتیب متعلق بوده است به گندم ۴/۵۰درصد، برنج ۶/۴۲درصد و دانه سویا با ۳/۲۴درصد کاهش نسبت به سال ۱۴۰۱٫
۲۱- اقلام اساسی شامل ذرت دامی، دانه سویا، برنج، روغن دانه آفتابگردان، کنجاله سویا و گندم موجود در فهرست ۱۰ قلم اول کالاهای وارداتی در مجموع از نظر وزنی ۶/۴۸درصد و از نظر ارزشی ۴/۱۵درصد از کل واردات کشور بوده است.
۲۲- میزان واردات ۲۵ قلم کالای اساسی در ۱۲ماهه ۱۴۰۲ بالغ بر ۷/۲۴میلیون تن و به ارزش ۵/۱۹میلیارد دلار بوده است. که ۴/۶۳درصد از وزن و ۴/۲۹درصد از ارزش کل واردات را به خود اختصاص داده‌اند.
۲۳- در بین اقلام اساسی وارداتی اگر صرفا اقلام خوراکی را لحاظ کنیم به اعداد جالب ۵/۲۳میلیون تن (۶۰درصد از کل واردات کشور از لحاظ وزن) به ارزش ۳/۱۴میلیارد دلار (۲۲درصد از کل واردات کشور از لحاظ ارزش) می‌رسیم.
۲۴- متوسط ارزش گمرکی هر تن کالای وارداتی ۱۶۹۷دلار بوده که نسبت به رقم ۱۶۱۴دلار در سال ۱۴۰۱ رشدی ۵درصدی داشته است.
۲۵- واردات خودروی سواری نو (ذیل تعرفه ۸۷۰۳) بالغ بر ۱۱هزار و ۲۳۶دستگاه به ارزش ۲۲۴میلیون دلار بوده است.
۲۶- واردات گوشی تلفن‌ همراه در همه انواع (تعرفه‌های ۸۵۱۷۱۲۱۰، ۸۵۱۷۱۳۹۰، ۸۵۱۷۱۲۲۰، ۸۵۱۷۱۴۲۰) در دو رویه تجاری و مسافری ۷/۱۴میلیون دستگاه به ارزش ۲/۳میلیارد دلار بوده است.
۲۷- آمار واردات قطعی کشنده (کامیون) حدود ۶هزار و ۵۰۰دستگاه به ارزش ۸۵۰میلیون دلار بوده است.
۲۸- واردات اجزا و قطعات موتورسیکلت به وزن ۹۱هزار تن حدود ۷۸۲میلیون دلار بوده است.
۲۹- واردات اجزا و قطعات خودرو به وزن ۶۴۳هزار تن حدود ۶میلیارد دلار بوده است.
۳۰- بالاترین حجم مبادلات تجاری (جمع واردات و صادرات) بدون نفت به ترتیب در گمرکات استان‌های هرمزگان (۳۴میلیارد دلار ۲۹درصد کل مبادلات تجاری کشور از حیث ارزش)، تهران (۴/۱۵میلیارد دلار ۱۴درصد کل مبادلات تجاری کشور از حیث ارزش) و خوزستان (۱/۱۵میلیارد دلار ۱۳درصد کل مبادلات تجاری کشور از حیث ارزش) بوده است.
۳۱- از نظر ارزش صادراتی، گمرکات استان‌های هرمزگان، بوشهر، خوزستان، کرمانشاه، آذربایجان‌غربی و تهران در صدر جدول هستند و از نظر ارزش وارداتی، گمرکات استان‌های هرمزگان، تهران، خوزستان، کرمان، بوشهر و مازندران در صدر بوده‌اند.
۳۲- بزرگ‌ترین مقاصد تجاری در سال ۱۴۰۲ عبارت بودند از چین (۹/۱۳میلیارد دلار)، عراق (۲/۹میلیارد دلار)، امارات‌متحده عربی (۶/۶میلیارد دلار) ترکیه (۲/۴میلیارد دلار) و هند (۲/۲میلیارد دلار). این ۵کشور در مجموع سهمی حدود ۵/۷۴درصدی از نظر وزن و ۷۳‌درصدی از نظر ارزش به خود اختصاص داده است.
۳۳- بزرگ‌ترین مبادی واردات (کشورهای طرف معامله واردات) به ترتیب امارات‌متحده عربی ۸/۲۰میلیارد دلار)، چین (۵/۱۸میلیارد دلار)، ترکیه (۵/۷میلیارد دلار)، آلمان (۲/۲میلیارد دلار) و هند (۹/۱میلیارد دلار) بوده است. این ۵کشور در مجموع از نظر وزن حدود ۶۵درصد و از نظر ارزش ۷۷درصد از کل واردات کشور را به خود اختصاص داده‌اند.
۳۴- مجموع تجارت با ۱۵کشور همسایه در سال ۱۴۰۲ به حدود ۸/۶۰میلیارد دلار بالغ شده که رشدی ۴/۱درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است که شامل ۳/۲۸میلیارد دلار صادرات به ۱۵کشور و ۵/۳۲میلیارد دلار واردات از ۱۵کشور بوده است.
۳۵- بزرگ‌ترین شریک تجاری کشور با لحاظ کردن مجموع مبادلات (واردات و صادرات) بدون نفت به ترتیب عبارتند از چین (مجموع ۴/۳۲میلیارد دلار)، امارات‌متحده عربی (۴/۲۷میلیارد دلار)، ترکیه (۷/۱۱میلیارد دلار) و عراق (۸/۹میلیارد دلار).
۳۶- تراز تجاری کشور بدون نفت با چین، امارات و ترکیه منفی و با عراق مثبت است.
۳۷- در سال ۱۴۰۲ برای واردات قطعات منفصله خودرو در تمامی کد تعرفه‌ها (۶میلیارد دلار)، اجزا و قطعات موتورسیکلت (۷۸۲میلیارد دلار)، کشنده (۸۵۰میلیون دلار)، خودروی سواری نو (۲۲۴میلیون دلار)، اتوبوس (۲۵میلیون دلار) و آمبولانس و… مجموعا ۲/۸میلیارد دلار منابع ارزی کشور صرف شده است.
۳۸- ترانزیت خارجی کشور در ۱۲ماهه ۱۴۰۲ حدود ۸/۱۷میلیون تن بوده که رشدی ۵/۳۶درصدی نسبت به سال ۱۴۰۱ داشته است.
۳۹- بیشترین رشد ترانزیت خارجی در گمرکات پرویزخان، آستارا، باشماق و سرخس بوده است.
۴۰- صادرات فرش دستباف ایران از رکورد ۲میلیارد دلاری سالانه خود در دهه‌هفتاد و میانگین نیم‌میلیارد دلاری در سال در ۱۰ سال پیش از تحریم‌های ظالمانه آمریکا به کمتر از ۵۰میلیون دلار در سال ۱۴۰۲ رسیده است.