جنگ داخلی بیش از داعش میراث‌فرهنگی سوریه را نابود کرده است

میراث فرهنگی سوریه در سال‌های اخیر بیش از آنکه توسط داعش ویران شود، در مناطق تحت کنترل مخالفان بشار اسد و مناطق کردنشین تخریب شده است.
به گزارش نشنال جئوگرافی، هرچند تصویرهای به نمایش درآمده از رفتار وحشیانه نیروهای داعش در سایت‌های باستانی سبب شوک جهانیان شد اما طبق تحقیقاتی که براساس داده‌های به‌دست آمده از تصویرهای ماهواره‌ای و توسط باستان‌شناسان آمریکایی صورت گرفته جنگ میان نیروهای دولتی وگروه‌های مخالف بشار اسد به ویژه در نواحی کردنشین به مراتب بیشتر از غارت و تخریب به دست نیروهای داعش سبب نابودی آثار فرهنگی و تاریخی سوریه شده است.
این نتیجه‌گیری براساس بررسی تصویرهای موجود از ۱۴۵۰ سایت تاریخی و باستانی در سراسر این کشور بحران زده است که نشان می‌دهد از هر چهار سایت، یک سایت در جریان ناآرامی‌های داخلی این کشور از سال ۲۰۱۱ تاکنون و پدیده «بهارعربی» تخریب شده یا مورد غارت قرارگرفته است.
این گزارش تاکید دارد نیمی از سایت‌هایی که تخریب شده‌اند واقع در مناطق تحت کنترل شورشیان هستند و سپس بیشترین تخریب‌ها در سایت‌ها و آثار باستانی واقع در مناطق کردنشین دیده شده است که تحت کنترل نیروهای کرد است.
تخریب سایت‌های باستانی که ادعا می‌شود توسط شبه‌نظامیان داعش رخ داده در واقع حاصل جنگ داخلی میان دیگر نیروهای درگیر در سوریه بوده است. همچنین یک‌چهارم کل تخریب‌های ایجاد شده در آثار باستانی در مناطق تحت کنترل خاندان بشار اسد قرار دارد.
جسی کازانا که سرپرستی این گروه تحقیقات باستان‌شناسی را در دانشگاه دارتمونت برعهده دارد، می‌گوید: «کاملا روشن و بدیهی است که مجموع غارت‌ها و تخریب‌ها و حوادثی که در سوریه رخ داده در نواحی کردنشین و نیز مناطق تحت کنترل نیروهای مخالف بشار اسد بیشتر از تمام تخریب‌هایی است که هم در نواحی تحت کنترل بشار اسد و هم در نواحی تحت کنترل داعش ایجاد شده است.»
این محقق باستان‌شناس اخیرا خطاب به باستان‌شناسان متخصص در رشته‌های شرق‌شناسی که در آتلانتا گردهم آمده بودند، یادآور شد جای شگفتی نیست که تمایل به غارت میراث باستانی در مکان‌هایی که هیچ قدرت مدنی وجود ندارد، بیشتر است. در نتیجه برخی مناطق تحت منازعه همانند سایت‌های واقع در اطراف شهر تاریخی حلب بیشتر از دیگر مناطق تحت کنترل داعش آسیب دیده‌اند.
وی یادآور شد: نیروهای داعش غارت و تخریب‌های خود را تحت چارچوب‌های منظم و تنها با هدف کسب درآمد برای خود انجام می‌دهند بنابراین غارتگران دیگری را که خارج از اهداف داعش دست به غارت بزنند مجازات می‌کنند که خود سبب کاهش سرعت تخریب و غارت‌ها شده است.
ماه می گذشته تیمی از نیروهای ویژه آمریکایی در روستایی واقع در شرق سوریه درجست‌وجو برای یافتن یکی از سران ارشد داعش به نام «ابو سیاف »که به قتل رسید، تعداد زیادی آثار باستانی کشف کردند که بیشتر آنها جعلی بود. همچنین تعدادی اسناد گذشته کشف شد که نشان از پیچیدگی عملکرد داعش در غارت و تجارت آثار باستانی است.
طبق مقررات جاری در مناطق تحت کنترل داعش، دارندگان مجوز غارت و حفر در سایت‌های باستانی ۲۰ درصد سود به‌دست آمده از غارت آثار خود را باید در چارچوب قانون یا سنت قدیمی غنیمت جنگی، به نیروهای داعش بپردازند وگرنه دچار مجازات خواهند شد.
این گزارش نتیجه‌گیری می‌کند که تخریب‌های ناشی از آشوب و جنگ به مراتب بیشتر از کمپین‌های عمومی داعش برای تخریب میراث باستانی در نواحی تحت کنترلش سبب نابودی میراث فرهنگی سوریه شده است.
تابستان گذشته ایرینا بوکووا، مدیر کل یونسکو در نشست کارشناسان میراث فرهنگی لندن گفت که گروه تروریستی داعش با فروش آثار باستانی به دلالان برای خود درآمد کسب می‌کند.
به گفته وی این تخریب تعمدی نه‌تنها ادامه دارد بلکه به صورت هدفمند اتفاق می‌افتد. غارتگری از اماکن باستانی و موزه‌ها به ویژه در عراق، به ویرانی در مقیاس گسترده منجر شده است. او یادآور شده بود که این تخریب عمدی که اخیرا در عراق و سوریه مشاهده می‌کنیم، به سطوح بی‌سابقه‌ای در تاریخ معاصر رسیده است.