جنگ روی سکوها

هفته سوم لیگ برتر در شرایطی به پایان رسید که از این نظر اخلاقی این هفته را باید یکی از بدترین هفته‌های فوتبال ایران دانست.
درگیری و تنش در ذات فوتبال وجود دارد، اما آنچه کارنامه فوتبال ایران را در روزهای گذشته سیاه کرد نفرت‌پراکنی و توهین‌های قومیتی بود. اینکه فوتبال باعث شکاف مردم به جای وفاق ملی شود اصلا موضوع پسندیده‌ای نیست. پنجشنبه و جمعه گذشته صحنه‌های تلخی در اهواز و تهران رقم خورد؛ خشم، نفرت، درگیری و از همه بدتر توهین‌های قومیتی.
پنجشنبه گذشته در اهواز، ورزشگاه غدیر شاهد این بود که گروهی از مردم خوزستان در اعتراض به حوادث بازی پرسپولیس- اعتراض یک نبرد فوتبالی را تبدیل به یک نزاع قومیتی بین فارس و عرب کردند. آنها می‌خواستند توهین‌های مشابه هفته قبل در جریان بازی پرسپولیس- فولاد را جبران کنند. توهین قومیتی برابر توهین قومیتی.
جمعه گذشته هم در تهران شرایط بهتر از اهواز نبود و این بار بازی زیبای استقلال-تراکتورسازی فقط در میانه زمین زیبا بود وگرنه در حاشیه بازی فقط زشتی دیده شد. خشونت و درگیری در کنار نزاع قومیتی بین هواداران تبریزی و تماشاگران میزبان.
این برای اولین بار نیست که چنین اتفاقات تاسف‌برانگیزی در ورزشگاه‌های ایران رخ می‌دهد اما این اندازه از خشم و نفرت کم‌سابقه بود. فوتبال به جای اینکه پدیده‌ای باشد برای لذت بردن و ایجاد وفاق ملی بستری شده برای بروز خشم و نفرت و گسست.
در سال‌های قبل این موضوع جدی گرفته نشد و حالا به مرز بحران رسیده است. مطمئنا با برخورد مناسب‌تر و حساب شده با هوادارانی که در آستانه بروز خشم و نفرت‌اند می‌شود جلوی این زشتی‌ها را گرفت. کاری که تا به امروز انجام نشده است.
انتقال سنگ از راه‌های مخفی
دو بازی حساس تیم‌های پرسپولیس و استقلال در این هفته، با جنجال‌های بسیاری همراه بود و «سنگ‌پرانی» نقش ویژه‌ای در این تنش‌ها داشت.
در ورزشگاه آزادی تماشاگران از پایه‌های بتنی سکوها که دارای خوردگی است استفاده می‌کنند یا اینکه از کنار صندلی‌ها که محل نصب‌شان است، سنگ مورد نیاز را به وجود می‌آورند‌ اما تصاویر از دیگر ورزشگاه‌ها نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از سنگ‌ها، مربوط به سازه ورزشگاه نیست و از محلی دیگر به ورزشگاه می‌آید.
دقت در عکس‌های ورزشگاه غدیر اهواز این موضوع را به روشنی نشان می‌دهد و مشخص نیست هواداران چطور می‌توانند این میزان سنگ را به داخل ورزشگاه ببرند! در ورزشگاهی مثل یادگار امام تبریز هم همچون استادیوم آزادی می‌شود سنگ را از خود ورزشگاه تامین کرد، اما با این حال راه‌های مختلف دیگری هم هست که می‌شود از آن طریق سنگ به داخل ورزشگاه برد. برخی از طرفداران تیم‌ها که برای کارهای این چنینی به ورزشگاه می‌روند، ابتدا خودشان از گیت رد می‌شوند و سپس از محلی مخفی از دوستان‌شان که بیرون مانده‌اند، سنگ‌ها را تحویل می‌گیرند!
با این حال نمی‌توان نقش شرکت تجهیز و نگهداری را در این جریان نادیده گرفت چرا که آنها علاوه بر دقت در موضوعات مختلف باید در این باره هم فکری می‌کردند تا تماشاگران نتوانند به سادگی ابزار مورد نیاز برای درگیری را یافت کنند.
به عبارتی وظیفه آنها ساخت، بازسازی یا نگهداری از ورزشگاه‌هاست و باید به شکلی این کار را انجام دهند که سازه ورزشگاه، به آسانی تخریب نشود و به شکلی آسیب نبیند که هواداران بتوانند از سنگ‌های ایجاد شده استفاده کنند. همچنین وضعیت گیت‌بندی بعضی از ورزشگاه‌ها نیز به شکلی است که می‌توان پس از ورود به ورزشگاه و با هماهنگی‌های ساده، نه تنها سنگ بلکه هر نیاز دیگری را تامین کرد.
شنیده شدن شعار‌های قومیتی در ورزشگاه‌های ایران دیگر پدیده‌ای نیست که بخواهیم از کنارش به سادگی عبور کنیم. همچنین با توجه به تکرار وقایع نمی‌توان آن را یک حادثه مقطعی و کم اهمیت به شمار آورد. یک روز در تهران، روز دیگر در تبریز و حالا در اهواز، به قومیت و نژاد فارس و ترک و عرب و عجم یا هر نژاد دیگری توهین شده و این واقعه تلخ به هیچ‌وجه قابل تحمل نیست!
از کوتاهی و چشم‌پوشی باشگاه‌های ظاهرا فرهنگی و کانون‌های هواداری نمی‌توان گذشت که مدعی اخلاق‌مداری و ترویج فرهنگ و ادب روی سکوهای ورزشگاه هستند اما وضعیت فرهنگی استادیوم‌ها فصل به فصل و روز‌به‌روز وخیم‌تر از گذشته می‌شود. تنها بودجه‌ها و هزینه‌های میلیاردی است که در قالب فرهنگ لیدر‌پروری به اسم بودجه فرهنگی خرج می‌شود اما خروجی آن همین شرایط بحرانی است که دیگر از فحاشی و نا‌امن‌سازی فضای اخلاقی ورزشگاه‌ها عبور کرده به سمت تهدید وحدت و امنیت کشور در حرکت است!
عبدالرحمان شاه‌حسینی، رییس سابق کمیته‌ انضباطی فدراسیون فوتبال و قاضی بازنشسته دادگستری، درباره دلایل شکل‌گیری ناهنجاری‌ در استادیوم‌های ورزشی به ایسنا، گفت‌: کری‌خوانی‌های هواداران در فوتبال امری طبیعی و رایج است و معمولا در همه دنیا این اتفاق معمول است اما اینکه این کری‌خوانی‌ها زمینه‌ساز آشوب، درگیری و ناامنی شود، مقوله‌ای است که نیازمند تدبیر و مدیریت است.
وی ادامه‌ داد: اتفاقات اخیر هفته‌ سوم لیگ فوتبال ایران باید بسیاری از مسوولان فوتبالی کشور را هوشیار کند. معتقدم نتوانسته‌ایم از تجربیات گذشته در هفته‌ سوم لیگ فوتبال به خوبی بهره ببریم. اینکه با برخوردهای خارج از قاعده و ملتهب‌کننده زمینه‌ساز ایجاد درگیری‌های بزرگ‌تر شویم، کنترل اوضاع نیست.
شاه‌حسینی تاکید کرد: کشور در وضعیت خاصی قرار دارد و تمام مدیران کشور نیز حساس‌ترین دوران مدیریت خود را پشت‌سر می‌گذارند. هرگونه اشتباه سهوی و عمدی نتایج غیر‌قابل جبرانی را به همراه خواهد داشت. باید با درک وضعیت موجود بتوان با مدارا و تسامح از بروز اتفاقات آشوب‌طلبانه در فوتبال جلوگیری به عمل آورد.
رییس سابق کمیته‌ انضباطی فدراسیون فوتبال در ادامه‌ با انتقاد از مسوولان این فدراسیون، اظهار کرد: این اتفاقات نشان داد که مدیران فوتبالی ما و مسوولان برگزاری بازی‌ها هنوز تجربه ندارند. اینکه در یک فضایی که می‌توان با هماهنگی قبلی از بروز یک اتفاق جلوگیری کرد، زمینه‌ساز درگیری و آشوب می‌شویم حکایتی است که باید مدیران فوتبالی پاسخگوی آن باشند.
وی به مسوولان یگان ویژه‌ و مسوولان امنیت ورزشگاه‌ها نیز توصیه کرد که از برخوردهای تحریک‌آمیز برای دامنه‌دار کردن اعتراضات خودداری کنند. شاه‌حسینی در پایان افزود: باید با هر کسی که با بی‌تدبیری زمینه‌ساز بروز چنین اتفاقاتی در فوتبال شده است، برخورد شود چه لیدر باشد و چه مدیر باشگاه. این تنها راه‌حلی است که می‌تواند از تکرار اتفاقات مشابه جلوگیری کند.