حبس شاخص

«جهان‌صنعت»‌- بنیامین نجفی‌- بررسی روند چند ماهه گذشته بازار سرمایه از تابستان سال جاری تا امروز حاکی از یک روند تثبیتی شاخص کل دارد. بعد از آنکه شاخص کل در اردیبهشت‌ماه امسال تا عدد ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار واحدی بالا رفت، بعد از تصمیمات خلق‌الساعه و ناگهانی دولت به یکباره با سقوط بی‌سابقه و تاریخی روبه‌رو شد که تبعات آن تا الان برای فعالان بازار سهام ادامه دارد. مجموعه‌ای از سیاست‌های دولت در حوزه اقتصاد کلان و سیاست ارزی سبب تزریق نوعی فضای رکودی در کلیت اقتصاد شده که ترکش‌های آن به بازار سرمایه و سایر بازارهای مالی رسیده‌، اما در این میان بازار بورس تاثیر بیشتری از این اتفاق پذیرفته است به طوری که برخی از ادامه این وضعیت دست‌کم در کوتاه‌مدت و میان‌مدت صحبت می‌کنند. با این وجود ارزندگی بازار که غالب کارشناسان به آن اذعان دارند سبب شده است که سناریوی غالب برای بلند‌مدت متفاوت باشد. این سناریوی بلند‌مدت که دست‌کم یک بازه زمانی یک ساله تا یک سال و نیمه را در نظر می‌گیرد معتقد است که با توجه به قیمت‌ها در بازار و ارزیابی‌های مختلف از بازار و سهم‌ها می‌توان یک آینده تقریبا روشن را برای بازار متصور بود. از این رو نباید فضای فعلی که تحت تاثیر برخی تصمیمات دولت و همین‌طور تنش‌های منطقه‌ای رخ داده است را به آینده دور هم تعمیم دهیم. در این میان البته کارشناسان سهم عمده‌تری برای سیاست‌های دولت و دستگاه‌های متولی بورسی قائل هستند و سهم رخدادهای بیرونی را در مقایسه با عوامل درونی بسیار کمرنگ ارزیابی می‌کنند. کارشناسان معتقدند برخی سیاست‌های ماه‌های گذشته از جمله افزایش نرخ خوراک و گاز پتروشیمی‌ها یا افزایش عوارض صادراتی که البته بعدا هم ملغی شد هزینه‌های سنگینی را به بازار تحمیل کرد و از این جهت اگر دولت در نیم‌سال دوم رویه‌ای متفاوت از نیم‌سال اول را در پیش بگیرد و اطمینان لازم را به سهامداران بدهد شرایط به لحاظ بنیادی می‌تواند در سال آینده به نفع بازار سرمایه و سرمایه‌گذاران رقم بخورد. ضمن آنکه مسوولان باید از اظهار نظرهای غیرکارشناسی مانند خروج سیمان و فولاد از بورس کالا که اثرات روانی سنگینی را به بازار تحمیل می‌کند پرهیز و در جهت ثبات و اطمینان‌بخشی گام بردارند. «جهان‌صنعت» در گفت‌و‌گو با یک کارشناس بازار سرمایه به بررسی وضعیت شاخص کل بورس در فضای رکود اقتصادی پرداخته است.
چشم‌انداز امیدوارکننده بازار سهام
در این خصوص امیر‌علی امیر‌باقری‌ کارشناس بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با «جهان صنعت» اظهار کرد: در مورد شاخص کل بورس اعداد و زمان دقیقی را نمی‌توان مطرح کرد. ما فقط می‌توانیم از فریم‌های زمانی سرمایه‌گذاری صحبت کنیم. در کوتاه‌مدت بازارها تحت تاثیر هیجانات قرار دارند و در میان‌مدت و بلندمدت است که پارامترهای کلان اقتصادی و ارزش ذاتی محرک اصلی بازار سهام خواهد بود. بنابراین به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت تجمیع اخبار منفی و فشاری که بر قیمت‌ها وارد شد و البته رکود حاکم بر بازار سرمایه و مباحث مالی و رفتاری همگی تاثیر خود را گذاشته است و ما در میان‌مدت و بلند‌مدت عمدتا متصور پارامترهایی هستیم که در جهت رشد شاخص عمل کنند. امیر باقری تصریح کرد: پارامترهایی مثل نرخ ارز که شاهد بودیم به عنوان یک کمیت مهم در اقتصاد کلان با کوچک‌ترین خبر سیاسی روند افزایشی به خود گرفت و همین‌طور سکه و سایر مشتقات ارز هم به همین ترتیب روند صعودی پیدا کردند. انتظار داریم نتیجه این تورم ساختاری و تورم انتظاری را در شاخص کل بورس ببینیم. اینکه تا آخر فصل پاییز یا تا آخر امسال بخواهیم آن را پیش‌بینی کنیم نمی‌تواند چندان دقیق باشد ولی آنچه واضح است این است که براساس یک مطالعه تطبیقی و گذشته‌نگر، هر چقدر متغیرهای رشدی بازار انباشته شوند و بازار در فضای رکودی باشد به همان نسبت در برهه‌ای شاهد رشد انفجاری بازار خواهیم بود.
این کارشناس بازار سرمایه عنوان کرد: تاثیر اتفاقات اخیر را می‌توانیم از دو اهرم در بازار سرمایه در نظر بگیریم. اول نرخ ارز که می‌دانیم یک پارامتر اهرمی مثبت در جهت افزایش سود شرکت‌ها و رشد بازار است. اگر یک همبستگی گذشته‌نگر را در نظر بگیریم، به هر حال افزایش نرخ ارز باعث رشد بازار خواهد شد. امیر ‌باقری اضافه کرد: از طرف دیگر ریسک‌های سیاسی باعث کاهش p/e بازار خواهد شد. بازار در حال حاضر در تقابل بین این دو نیرو در حال فعالیت است و این حالت رنج و رکودی که شاهد آن هستیم، عمدتا ناشی از تعامل این دو عامل به علاوه مباحث مالی و رفتاری در شرایط حاضر است. او افزود: در میان‌مدت و بلند‌مدت عمدتا آنالیزهای سیاسی نشان می‌دهد اتفاق ویژه‌ای به لحاظ سیاسی برای بازار متصور نیستیم و ضمن اینکه p/e بازار به کف تاریخی خود در حال حرکت است و همه این عوامل را وقتی در نظر می‌گیریم، می‌بینیم که ریسک‌های سیستماتیک و غیر‌سیستماتیک در فضای رکودی پیش‌خور شده‌اند و عواملی که باقی می‌ماند در جهت رشد بازار است و انتظار رشد از بازار سهام در میان‌مدت و بلند‌مدت ناشی از همین عوامل است.