حذف ارز دولتی راهکار سامان بازار

افزایش قیمت نهاده‌های دامی و تامین آن از طریق بازار آزاد یکی از دلایل اصلی گرانی مرغ و تخم‌مرغ بود‌. کارشناسان در اینجا هم شکاف قیمتی ارز دولتی و آزاد را دلیل اصلی وضعیت کنونی بازار نهاده‌های دامی می‌دانند‌. با وجود آنکه مسوولان دولتی با اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی به واردات نهاده‌های دامی قصد دارند با عرضه نهاده با نرخ مصوب ضمن حمایت از تولیدکنندگان از افزایش کاذب محصولات پروتئینی در بازار جلوگیری کنند، اما تورم و افزایش شدید قیمت‌ها در سال ۹۷ نشان می‌دهد که توزیع ارز دولتی، در کنترل تورم، ناموفق بوده که به همین خاطر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و پرداخت مابه‌التفاوت آن به حساب سرپرستان خانوار تنها راهکار کنترل قیمت محصولات پروتئینی و نهاده دامی و جلوگیری از سودجویی دلالان در بازار به شمار می‌رود.

ناصر مقدسی، رییس انجمن صنفی گاوداران با «باشگاه خبرنگاران جوان» با انتقاد از تاخیر در تحویل نهاده‌های دامی با نرخ مصوب به دامداران اظهار کرد: باوجود آنکه بزرگترین واردکننده نهاده دامی از ماه‌های پایانی سال گذشته وجه نهاده را از دامداران دریافت کرده، اما تاکنون باری به آنها تحویل نداده که این امر منجر به تضعیف بنیه مالی تولیدکنندگان شده است.

او افزود: با توجه به اختلاف قیمت نهاده‌های دامی در بازار آزاد با نرخ مصوب از مسوولان تقاضا داریم که به تجار برای عمل به تعهدشان فشار آورند تا تولیدکننده مجبور نشود کنجاله سویا و ذرت را با نرخ‌های گزاف از بازار آزاد تهیه کند.

مقدسی با اشاره به اینکه تمامی نهاده‌ها روی کاغذ با نرخ مصوب در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌گیرد، بیان کرد: در عمل تنها مقدار ناچیزی نهاده با نرخ مصوب در اختیار دامداران و مرغداران قرار می‌گیرد.رییس انجمن صنفی گاوداران ادامه داد: با وجود گذشت بیش از سه ماه از واریز وجه نهاده‌های دامی، تجار هر روز به بهانه‌های مختلفی همچون تخصیص ارز، جذب ارز و مشکل حمل‌ونقل نهاده از توزیع بار امتناع می‌کنند تا بتوانند با نرخ‌های بالایی محصول‌شان را در بازار آزاد به فروش برسانند.به گفته او، در حال حاضر اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی به واردات نهاده‌های دامی و کمبود نظارت دستگاه‌های ذی ربط بر توزیع موجب شده تا عده‌ای از این امر سود‌های هنگفتی به دست آورند.مقدسی چندنرخی بودن ارز را عامل اصلی تنش قیمت نهاده‌های دامی در بازار برشمرد و گفت: با وجود اختصاص ارز یارانه‌ای به واردات نهاده‌های دامی، تولیدکننده، مصرف‌کننده و دولت نسبت به عرضه رضایت‌خاطر ندارند که به این ترتیب حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و ایجاد رقابت میان واردکنندگان امری ضروری است تا تولیدکنندگان در فضای آزاد رقابتی بتوانند به تولید بپردازند.عظیم حجت، عضو هیات‌مدیره اتحادیه مرغداران گوشتی نیز با اشاره به اینکه بازار نهاده‌های دامی همچنان دونرخی است، اظهار کرد: با وجود آنکه نرخ کنجاله سویا نسبت به دو هفته اخیر تا حدودی در بازار کاهش یافته اما همچنان با نرخ مصوب خود اختلاف دارد.

او اکنون هر کیلو کنجاله سویا با نرخ سه هزار و ۴۰۰ تا سه هزار و ۷۰۰ و ذرت هزار و ۷۰۰ تا هزار و ۸۰۰ تومان در بازار آزاد به مرغداران عرضه می‌شود.حجت تک‌نرخی شدن ارز را راهکار تعادل بازار نهاده‌های دامی دانست و افزود: هم اکنون نهاده‌های دامی با دو نرخ متفاوت در بازار عرضه می‌شود، در حالی که مشخص نیست چه کسی از مابه‌التفاوت قیمت بهره می‌برد؟.

عضو هیات‌مدیره اتحادیه مرغداران گوشتی ادامه داد: با تک‌نرخی شدن ارز و توزیع نهاده با نرخ ثابت، امکان محاسبه هزینه تمام‌ شده مرغ در بازار وجود دارد، اما در حال حاضر ستاد تنظیم بازار در اعلام نرخ مصوب مرغ به سبب نرخ متفاوت نهاده‌های دامی در بازار آزاد دچار تردید شده است.

حجت حمل‌ونقل و دریافت مبلغ مازاد پشت بارنامه را یکی دیگر از مشکلات پیش روی تولیدکنندگان دانست و افزود: با توجه به آنکه تجار مشکلات حمل‌ونقل را عامل اصلی تاخیر در تحویل بار نهاده‌های دامی به تولیدکنندگان مطرح می‌کنند، اما جای این سوال مطرح است که چرا نهاده با نرخ آزاد به وفور در بازار موجود است.

همچنین برومند چهارآیین، عضو هیات‌مدیره کانون سراسری مرغداران گوشتی با اشاره به اینکه تولید مرغ در ورطه نابودی است، اظهار کرد: با توجه به اختلاف قیمت مصوب نهاده‌های دامی با بازار آزاد و افزایش هزینه‌های تولید، مرغداران با مشکلات متعددی در تامین نهاده‌هایشان روبه‌رو هستند.

او افزود: با توجه به آنکه ۷۰ تا ۷۵ درصد واردات ذرت و کنجاله سویا توسط یک نفر وارد می‌شود، از این رو اظهار نظر برخی مسوولان مبنی بر نبود انحصار کذب است.

چهارآیین ادامه داد: پشتیبانی امور دام براساس اساسنامه مقداری نهاده دامی به منظور تنظیم بازار وارد می‌کند که در شرایط فعلی تحریم و تنش‌های بین‌الملل، میزان واردات نهاده به ۲۰ درصد رسیده است.

همچنین حمید ورناصری، مدیرعامل پشتیبانی امور دام با بیان اینکه در سال گذشته حجم مناسبی نهاده دامی وارد کشور شده است، اظهار کرد: بنابر آمار سال گذشته حدود ۹ میلیون تن ذرت، ۵/۲ میلیون تن دانه سویا و حدود ۵/۱ میلیون تن کنجاله سویا وارد کشور شد که این ارقام خوب و مطلوبی است و همواره این روند را در سال ۹۸ ادامه خواهیم داد.وی افزود: با توجه به میزان خرید نهاده‌های دامی از سوی دولت و بخش خصوصی ذخایر خوبی در این زمینه داریم و در حال تکمیل ذخایر خود هستیم.

ورناصری با اشاره به اینکه این اعداد و ارقام بیش از نیاز داخلی است، بیان کرد: بخشی از میزان واردات برای مواقع اضطراری ذخیره می‌شود تا اگر بازار دچار نوسان شد، ستاد تنظیم بازار و دولت بتوانند اقدامات احتیاطی را با استفاده از این ذخایر انجام دهند.مدیرعامل پشتیبانی امور ادامه داد: هر زمان که ما انحراف از قیمت‌های مصوب را ببینیم، دستورالعمل‌های جدید صادر می‌کنیم‌. طی چند ماه گذشته چنین اتفاقی رخ داد و باعث شد وزارت جهاد کشاورزی به طور کلی اجازه فروش کنجاله سویا را از واردکننده این نهاده بگیرد و تنها سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها با صدور حواله بتوانند این نهاده را به قیمت مصوب ۲۴۵۰ تومان بفروشند.به نظر می‌رسد برنامه حذف ارز دولتی در مبدا واردات و تعمیم در قالب طرح‌های پشتیبانی و یارانه‌ای از اقشار کم‌توان جامعه تنها راه‌حلی است که می‌تواند شرایط آشفته کنونی را سامان بخشد.