حذف رانت صنعت پتروشیمی

در نتیجه تک‌نرخی شدن دلار، نرخ خوراک پتروشیمی‌ها با درآمد ارزی حاصل از صادرات آنها برابر شد در حالی که در گذشته نرخ ارز برای خرید خوراک آنها با یارانه دولتی انجام می‌شد.
به گزارش مهر، طی سال‌های گذشته و به خصوص از سال ۹۴ به بعد که فرمول محاسبه خوراک پتروشیمی‌ها توسط وزارت نفت به واحدهای پتروشیمی ابلاغ شد، بحث رانت در محاسبه خوراک پتروشیمی‌ها نیز مطرح شد. مساله از آنجا آغاز شد که طبق بخشنامه وزارت نفت خوراک پتروشیمی‌ها بر اساس ارز مبادله‌ای و قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی نیز بر اساس ارز سامانه سنا انجام می‌شد‌ که این مکانیسم محاسبه قیمت خوراک و قیمت‌گذاری محصولات با نرخ‌های متفاوت ارز، باعث ایجاد رانت و حاشیه سود حداقل ۲۰ درصدی برای واحدهای پتروشیمی که در مقایسه با دیگر صنایع کشور به لطف دریافت خوراک ارزان و عدم پرداخت مالیات از اقتصاد مطلوبی برخوردار بوده اند، شده بود.
از این رو کارشناسان حوزه پتروشیمی کشور، رسانه‌ها و نمایندگان مجلس بارها در خصوص این موضوع اعلام نظر کرده و خواستار حذف این رانت شدند.
محسن صالحی، کارشناس حوزه پتروشیمی در گفت‌وگو با مهر با بیان اینکه تا قبل از تک‌نرخی شدن ارز توسط دولت، برای تمام کارشناسان این حوزه جای سوال بود که چرا وزارت نفت فرمول محاسبه خوراک را بر اساس ارز مبادله‌ای محاسبه می‌کند، گفت: این نوع محاسبه نرخ خوراک باعث کاهش دو هزار میلیارد تومانی درآمد دولت طی یک سال می‌شد، از طرفی بر کسی حاشیه سود بالای واحدهای پتروشیمی به ویژه واحدهای گازی که محصولات صادرات‌محور دارند پوشیده نبود و زمان آن رسیده بود که دولت در محاسبه خوراک این واحدها تجدیدنظر کند.
وی ادامه داد: دولت پس از نوسانات شدید نرخ ارز که اخیرا شاهد آن بودیم، قیمت را به صورت تک‌نرخی برای کلیه مصارف اعلام کرد و تمام نرخ‌های گذشته شامل نرخ ارز مبادله‌ای، آزاد و سامانه سنا را حذف کرد.
به گفته این کارشناس صنعت پتروشیمی، این اقدام دولت گرچه با انتقادات فراوانی رو‌به‌رو شد اما عملا باعث از بین رفتن رانت در محاسبه خوراک واحدهای پتروشیمی شد و نرخ محاسبه خوراک واحدهای پتروشیمی و نرخ قیمت‌گذاری محصولات پتروشیمی در بورس کالا بر اساس ارز ۴۲۰۰ تومان محاسبه می‌شود و همچنین ارز حاصل از صادرات نیز طی فرآیند بانکی یا صرافی‌های مجاز بانک مرکزی و بر اساس ارز ۴۲۰۰ تومان قیمت‌گذاری می‌شود.
صالحی گفت: یکسان‌سازی نرخ ارز و برابری نرخ خرید خوراک و فروش فرآورده واحدهای پتروشیمی موجب کاهش قیمت محصولات پتروشیمی در بورس کالا نیز شده است زیرا طی هفته‌های گذشته فرمول محاسبه قیمت پایه محصولات پتروشیمی بر اساس سامانه سنا به ارزش حدود ۴۸۰۰ تومان محاسبه می‌شد که پس از اعلام تک‌نرخی شدن ارز قیمت‌گذاری بر اساس نرخ ۴۲۰۰ تومان محاسبه می‌شود.
به عقیده وی این اتفاق برای صنایع پایین‌دست پتروشیمی خوشایند است اما مطمئنا این شرایط مطلوب واحدهای پتروشیمی نیست زیرا چه در صورت صادرات و چه در صورت فروش در داخل کشور قیمت محصولات یا ارز حاصل از صادرات با نرخ ارزی پایین‌تر از گذشته محاسبه می‌شود.
این کارشناس صنعت پتروشیمی افزود: از جمله فواید این اقدام دولت حذف رانت در محاسبه خوراک پتروشیمی‌ها و همچنین برقراری عدالت در صنعت پتروشیمی کشور میان تمام بازیگران این صنعت (بالادست، میان‌دست و پایین‌دست) است که قطعا به دلیل کاهش قیمت محصولات پتروشیمی در بورس کالا باعث توسعه و رونق کسب‌وکار در صنعت پایین‌دست پتروشیمی نیز می‌شود.