حذف گلوگاه فساد

گام موثر در مدیریت جریان ورود برنج به کشور

گروه بازرگانی- برنج به عنوان محصولی استراتژیک یکی از مهم‌ترین کالاهای اساسی و مصرفی مردم و آخرین کالای اصلی و ارزبر در کشور است که ایجاد شفافیت، رفع مفاسد و مشکلات در حوزه واردات آن نیازمند استفاده از یک فرآیند هوشمند و بدون دخالت‌های دستی است. در همین راستا قرار است با همکاری بین‌دستگاهی، ثبت سفارش‌های برنج به شکل سیستماتیک به اجرا در‌آید، در حالی که این روند با تاخیر ۵ساله از توافق قبلی انجام گرفته است. ثبت سفارش واردات برنج برای جلوگیری از فساد و رانت سیستمی می‌شود. براساس برنامه‌ریزی وزارت جهاد‌کشاورزی در فاز اول مشکلات واردات برنج و حذف گلوگاه فساد در کشور در دستور شناسایی قرار خواهد گرفت.
اعلام رسوب برنج تولیدی سال گذشته برنجکاران موجب شد تا همزمان با شروع فصل زراعی جدید انجمن تولیدکنندگان برنج ایرانی خبر از واردات بی‌‌رویه برنج خارجی بدهد و اعلام کند این روند باعث شد برنج تولید داخل روی دست تولیدکنندگان داخلی بماند و با این شرایط در حال حاضر با گرانی در خرده‌‌فروشی‌ها و مازاد تولید در انبار شالیکاران مواجه هستیم.
با این شرایط نماینده آمل، متولیان دولتی در امر واردات را مقصر اصلی رسوب برنج در انبارها می‌داند و بر این نکته تاکید می‌کند در حالی که برنج تولید داخل در انبار‌ها رسوب کرده، سال گذشته شاهد واردات یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن برنج به کشور بودیم و این امر موجب شد تا برنج داخلی روی دست برنجکاران انبار شود. فعالان این بخش معتقدند وجود رانت در واردات برنج موجب شده شاهد ثبت سفارش بی‌‌رویه واردات برنج به کشور باشیم و با این شرایط خرید برنجکاران داخلی با مشکل مواجه شود.
مشکل به وجود آمده موجب شد امور مدیرکل دفتر خدمات بازرگانی معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، از سیستمی شدن ثبت سفارش کالای استراتژیک برنج خبر دهد؛ اقدامی که اجرایی شدن آن می‌تواند بخشی از مشکل واردات مازاد را برطرف کند. براساس طرحی که این وزارتخانه در دست ‌کار دارد در فاز اول مشکلات واردات برنج شناسایی شده و پس از آن شاهد حذف گلوگاه فساد در کشور خواهیم بود.
راه‌اندازی این سیستم گام موثری در مدیریت مناسب و بررسی جریان ورود کالا به کشور، شناسایی مشکلات واردات برنج، عمل به قانون ضدانحصار و مبارزه با فساد و شفافیت خواهد بود. ثبت سفارش‌های برنج تا پیش از این به دلیل پیچیدگی‌های خاص و متفاوت با سایر کالاها، به صورت دستی و محاسبه‌ اولیه انجام می‌گرفت که باعث به وجود آمدن مشکلات و تخلفات می‌شد.
واردات سیستماتیک برنج، احتمال خطای انسانی و بررسی‌های دستی را کاهش می‌دهد، چون ثبت سفارش شرکت‌ها طبق قوانین تعریف‌شده و بررسی اصالت مدارک و تایید یا رد خودکار به صورت هوشمند انجام می‌شود. فاز اول اجرای این پروژه طبق توافق با مدیران مرتبط سامانه جامع تجارت و سازمان غذا و دارو مقررشده از اواخر ماه جاری برای محصول برنج اجرایی شود.
ایجاد شفافیت در واردات
رییس انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج با اشاره به اینکه سیستمی شدن روند ثبت سفارش باعث ایجاد شفافیت در واردات برنج شد، گفت: در مسیر گذار از شرایط سنتی به روش‌های قانونی و نظام‌مند ممکن است برای برخی فعالان اقتصادی محدودیت‌هایی ایجاد شود.
محمد مختاریانی در ارتباط با تصمیم جدید وزارت جهاد کشاورزی درباره تعیین سهمیه‌بندی و سقف برای واردات برنج اظهار کرد: در شرایطی که سیاست‌های وزارت جهادکشاورزی دولت سیزدهم در صنعت و بازار برنج، نتایج خوبی به دنبال داشته، باید بپذیریم‌ در مسیر گذار از شرایط سنتی به روش‌های قانونی و نظام‌مند ممکن است برای برخی فعالان اقتصادی محدودیت‌هایی ایجاد شود.
وی با اشاره به نشست مشترک معاون بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی با دو انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران و «انجمن واردکنندگان برنج ایران» افزود: در این نشست مقرر شد واردات برنج براساس سیستمی شدن روند ثبت سفارش انجام و میزان ثبت سفارش هر شرکت براساس سقف کارت بازرگانی و رتبه در سامانه تجارت و سابقه میزان واردات در ۵ سال گذشته محاسبه و همچنین میزان کل واردات مورد نیاز برای جبران کسری برنج کشور براساس میزان تولید داخل و واردات تعیین می‌شود.
مختاریانی با اشاره به اینکه هر دو انجمن حاضر در جلسه از این طرح استقبال کردند، گفت: براین اساس دبیرخانه انجمن‌ها مراتب و تصمیمات اتخاذشده را به تمامی اعضا ابلاغ و اطلاع‌رسانی کردند.
وی با بیان اینکه باتوجه به شرایط تعیین‌شده و میزان واردات انجام‌گرفته پیش از اعمال دوره ممنوعیت فصلی، برخی شرکت‌ها با محدودیت مقطعی واردات روبه‌رو می‌شوند، تصریح کرد: این محدودیت شامل برخی از اعضای انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران نیز شد، اما با هدف تمکین از قانون و با نیت استقبال از سیستمی و شفاف شدن واردات هیچ‌گونه اعتراضی از سوی این انجمن مطرح نشد. مختاریانی نامه انجمن واردکنندگان برنج ایران را سیاه‌نمایی تعبیر کرد و گفت: اعتراض به سیستمی شدن و شفافیت مسیر تجارت برنج در حالی که هر دو انجمن این تصمیم را پذیرفته بودند، رفتاری دور از شأن تجار شناسنامه‌دار است.
اطلاعیه انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران
انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران در انتقاد به نامه‌ ارسال‌شده از سوی «انجمن واردکنندگان برنج ایران» به بازرسی ریاست‌جمهوری و تاکید بر اهمیت شفافیت و قانونمند شدن واردات برنج، بیانیه‌ای به شرح زیر منتشر کرد.
در شرایطی که تحریم‌های خصمانه علیه کشور شرایط فعالیت اقتصادی را سخت کرده و صرف منابع ارزی باید با حساسیت و دقت نظر انجام گیرد تا از هرگونه اتلاف منابع جلوگیری شود، سیستمی شدن ثبت سفارش برنج که شفافیت و سلامت تجارت را به دنبال دارد، سیاستی ارزنده است که از هرگونه سوءاستفاده جلوگیری می‌کند.
در شرایطی که از ابتدای سال ۱۴۰۲ وزارت جهادکشاورزی با یک برنامه دقیق و نوآورانه تنظیم بازار برنج ایرانی و خارجی را در مسیری هدایت کرده که موجب رونق گرفتن بازار محصول داخلی شده و از قیمت آن برخلاف مسیر صعودی نرخ تورم، روندی کاهشی داشته، تخریب این وزارتخانه از مسیر اتهام‌زنی با چه قصد و هدفی رقم می‌خورد.
وزارت جهاد کشاورزی دولت سیزدهم طی سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ با اجرای طرح ممنوعیت فصلی واردات و حمایت از طرح خرید برنج ایرانی شرایطی را فراهم کرده که امروز تمامی ذی‌نفعان و مخاطبان بازار برنج منتفع و راضی هستند. از سویی حمایت از طرح پیشنهادی انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران، حمایت توام از تولیدکننده و مصرف‌کننده به بهترین نحو ممکن عملیاتی و روند کاهشی قیمت‌ها را به دنبال داشته ‌است.
با اجرای این طرح برای اولین بار در صنعت برنج کشور، برندسازی مورد توجه قرار گرفت و تقلب و اختلاط به طور کامل متوقف خواهد شد. درخصوص واردات برنج نیز هیچ محدودیتی جز تکالیف قانونی وجود ندارد و پس از سیستمی شدن روند ثبت سفارش برنج، همه فعالان اقتصادی با در نظر گرفتن شرایط اعلامی از میزان نیاز سالانه کسری برنج کشور، سهم برای ثبت سفارش به آنان تعلق می‌گیرد.
متاسفانه به نظر می‌رسد «انجمن واردکنندگان برنج ایران» چشم بر همه زحمات وزارت جهاد کشاورزی، ثبات و تعادل بازار و تعدیل قیمت‌ها بسته و با نامه‌نگاری و اعلام ایجاد رانت در برنامه‌های جهاد که کذب است، مصداقی شفاف از بداخلاقی و ناسپاسی را به نمایش گذاشته است.
در نامه آن انجمن، وزارت جهاد کشاورزی متهم به برنامه‌ریزی برای ایجاد رانت و فساد در حوزه واردات برنج شده و فساد پیش‌آمده در ماجرای واردات چای را به شرایط بازار و واردات برنج تعمیم داده است، در حالی که شرایط حاکم بر واردات برنج کاملا متفاوت است از آنچه بر چای گذشته است. واردکنندگان برنج پس از خرید اعتباری بدون انتقال ارز محموله‌های برنج را وارد کشور کرده و پس از توزیع، ماه‌ها در صف تخصیص ارز انتظار می‌کشند.
متاسفانه «انجمن واردکنندگان برنج ایران» با ارسال این نامه خود را در مظان اتهام قرار داده است، چراکه ایشان به سیستمی شدن ثبت سفارش و نظام‌مند شدن واردات که متضمن سلامت و شفافیت است، معترض هستند.
انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران ضمن تاکید بر اینکه انجام پاره‌ای از امور و هماهنگی‌ها با بخش خصوصی توسط وزارت جهاد کشاورزی سرعت عمل مورد انتظار را نداشته و باید پاسخگوی تصمیمات خود باشد، اما درخصوص عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم که موجب شده نگرانی خانواده‌های ایرانی بابت افزایش قیمت برنج و خالی شدن سفره‌هایشان بر طرف شود، قدردانی کرده و انتشار این نامه که تلاش‌های وزارت جهادکشاورزی را نادیده گرفته و موجب تشویش اذهان عمومی و بی‌اعتمادی مردم بالاخص فعالان اقتصادی و کشاورزان به دولت می‌شود را مذموم می‌داند.