1 - 12 - 2022
حرکت جهان به سوی محصولات ارگانیک
فاطمه رحیمی - در شرایطی که جمعیت جهان رو به افزایش است، گسترش بذرهای اصلاح شده ژنتیکی به جای بذرهای سنتی مشهود میباشد. فناوریهای زیستی نوین از یکسو باعث کاهش تنوع تولید و از سوی دیگر کاهش مواد مغذی و طعمهای اصلی محصولات کشاورزی شده است و این امر یکی از مهمترین عوامل در سوء تغذیه و گرسنگی در جهان است که موجب بروز بیماریهای نوظهور ژنتیکی و گسترش بیماریهای ریشهدار از جمله دیابت در جهان شده است. محققان و شرکتهای تولیدکننده این محصولات، دلیل رشد
روز افزون محصولات ارگانیک را نیاز جمعیت جهانی به مواد غذایی میدانند و سعی در رفع کمبود آن دارند، درحالی که یکسوم جمعیت جهان از گرسنگی رنج میبرند و از رفاه غذایی محروم هستند. به نوشته گاردین، آنچه در جریان تجارت دانه رخ میدهد بربافت زندگی تاثیر میگذارد از آنجایی که بذر زندگیبخش، احیاکننده و متنوع است، منبع تغذیه حشرات گردهافشان، موجودات زنده خاک و جاندارانی مثل انسان است.
بذر تجدیدناپذیر و منبع پرورش مواد شیمیایی بوده یا از نظر ژنتیکی با سم بیتی یا ژنهای آماده ارزیابی تولید میشود از همینرو این تنوع کمرنگ میشود.
در سالهای اخیر، زنبورداران هر زمستان ۲۵ درصد کندوهای خود را ازدست میدهند. براساس بررسیهای علمی در سال ۲۰۰۸، زنبورها و حشرات گردهافشان سالانه بیش از ۱۵۳ میلیارد یورو به کشاورزی کمک میکنند. خاکهای زراعی شیمیایی با علفکشها و سموم دفع آفات سمپاشی میشوند که این سمها موجوداتی که خاک را حاصلخیز میکنند و موجب حفاظت از گیاهان میشوند را از بین میبرد.
بذرها و کشاورزی ارگانیک نه تنها برای حفظ سلامتی انسان بلکه برای حفظ سلامتی و تندرستی همه موجودات است.
افزایش کشت تکمحصولی
با ظهور بذرها و کشاورزی صنعتی، تنوع گیاهان و محصولات کشاورزی از بین میرود. هند پیش از «انقلاب سبز» در سال ۱۹۷۰ که کشاورزی آن متکی بر سموم آفتکش و حاصلخیزکنندهها برای از بین بردن قحطی بود ۲۰۰ هزار نوع برنج واریته داشت. این تنوع با کشت تکمحصولی جایگزین شد.
امروزه سریعترین روند افزایش وسعت زمین مربوط به ذرت و سویایی است که به صورت ژنتیکی اصلاح شده است زیرا این محصولات ثبت شدهاند و شرکتها میتوانند حق امتیاز آنها را از کشاورزان بگیرند. زمانی که آزادی تجارت بذر از بین میرود و کشاورزان به بذرهای اصلاح شده ژنتیکی وابسته میشوند، در نهایت بردگان بذر میشوند.
براساس گزارش دفتر ملی سوابق جنایی، از آنجا که بیش از ۲۸۴ هزار کشاورز هندی خودکشی کردهاند امتیاز انحصاری بذر در هند بنیانگذاری شد. گاندی پنبه آزادی هند را ریسید. امروزه سم بیتی، پنبه اصلاح شده ژنتیکی کشاورزان هندی را با بدهی به بردگی کشانده و آنها را مجبور به خودکشی کرده است. ۹۵ درصد بذرپنبه توسط شرکت مونسانتو- بزرگترین شرکت چند ملیتی آمریکایی که تولیدکننده بذر (بهویژه ذرت) و آفتکشهای تراریخته است- کنترل میشود.
حرص در مقابل توجه
کشاورزان و دهقانان که موجب تنوع برنج میشوند، قصد دارند برنجهایی برای مادران شیرده و نوزدان و افراد سالخورده تولید کنند. آنها میخواهند برنجهایی داشته باشند که در خشکسالی، سیل و توفان آسیب نبینند و جان سالم به در ببرند بنابراین آنها برنجهای انعطافپذیر نسبت به شرایط آب وهوایی را تولید میکنند در هیمالیا برنجهای مختلف برای ارتفاعات و دامنههای مختلف موردنیاز است. خصوصیات و توجهاتی که متعلق به یک منطقه ویک اجتماع هستند موجب شکوفا شدن تنوع میشود.
حرص و طمع بیتوجهی را ترویج میدهد و مانع نظارت میشود و این عدم نظارت با یکنواختی و کشت تکمحصولی تسهیل میشود. شما نمیتوانید تنوع را کنترل کنید بلکه تنها میتوانید در تولید و ایجاد آن مشارکت کنید.
تمایل به نظارت ازطریق آنچه من ذهن تکمحصولی مینامم به تمایل به نابودی تنوع تبدیل میشود و وسعت مشارکت در کنترل بربذر و گیاهان دلیل اصلی کمرنگ شدن تنوع در مزارع و غذای هندیهاست.
تضعیف سلامتی و تغذیه
در ابتدا شرکتها کشاورزی را از طریق نهادههای شیمیایی برای «انقلاب سبز» کنترل کردند. نهادههای شیمیایی خارجی موجب رواج یکنواختی و کشت تکمحصولی میشوند در سیستم زیستمحیطی، گندم و خردل و نخود به صورت مخلوط رشد میکنند، درحالی که سیستم خود سازماندهی شده نهادههای داخلی براساس تنوع و همکاری پایهگذاری شده است. وقتی نهادههای زیستمحیطی با نهادههای خارجی جایگزین میشوند، تنوع تبدیل به یک مشکل میشود وکشت تکمحصولی اجتناب ناپذیر است. محصولاتی که به صورت شیمیایی بارور شدهاند با یکدیگر و با نهادههای گوناگون خارجی که باید به صورت محصولات مختلف مورد استفاده قرار بگیرند، شروع به رقابت میکنند.
این امر بیانگر چگونگی نابودی تنوع برنج وگندم هند توسط «انقلاب سبز» است. ارزن که درناودانیا- مرکز جنبش زنان برای حفاظت از تنوع زیستی و فرهنگی- غذای فراموش شده نامیده میشود با نام غلات نامرغوب با معیارهای کاملا غیرعلمی از کشاورزی و وعدههای غذایی هند خارج شد با این حال دربخش سلامت و تغذیه این غلات نامرغوب بر «انقلاب سبز» و برنج وگندم هیبریدی ارجح هستند.
تنوع برنج و گندم بومی در تغذیه بر گونههای جدید ارجح هستند. برنجهای بومی شاخص گلایسمی پایینی دارند درحالی که برنجهای صنعتی از گلایسمی بالایی برخوردارند. وقتی تمام آنچه فقرا دریافت میکنند برنج صنعتی است، آنها نیز مبتلا به دیابت میشوند. هند درحال حاضر مرکز دیابت است که ارتباط نزدیکی با کاهش تنوع دارد.
همانطور که بررسیهای ناودانیا نشان میدهد نه تنها دانههای ارگانیک زندگی بخش کیفیت، موادمغذی و طعم بهتری دارند؛ بلکه سیستمهای کشاورزی مبتنی بر تنوع زیستی مواد مغذیتر سالمتری در هر هکتار تولید میکنند. آزادی تجارت بذرپاسخی به گرسنگان و سوءتغذیه است. امروزه به دلیل عدم تعادل کشاورزی با طبیعت، یک میلیارد نفر از گرسنگی رنج میبرند درحالی که دو میلیارد نفر مبتلا به چاقی هستند ضمن اینکه نیمی از بشریت از رفاه غذایی
محروم هستند.
جهانی شدن و از بین رفتن تنوع
جهانی شدن یعنی حملهای گسترده و تهاجمی به تنوع محصولات و غذاها در حال وقوع است سه عامل وجود دارند که باعث از بین رفتن تنوع میشوند و همه آنها به نظارت شرکتی بر بذر و غذا مربوط میشوند.
اولین عامل ورود دادوستدهای گسترده به بازار بذر با هیبریدها و بذرهای اصلاح شده ژنتیکی که از نظر تجاری و صنعتی یکسان هستند و جایگزینی گونههای متنوع محلی توسط کشاورزان است. کشاورزان محلی گونههای متفاوت هندوانه را پرورش دادند درحالی که هندوانه یک میوه فصلی است اما امروزه شما در تمام طول سال تنها یکی از انواع هندوانه چهارگوش را در جهان مییابید زیرا در حال حاضر شرکتها بذرهای هندوانه را به صورت هیبریدهای تجاری به فروش میرسانند که تنها میتواند تولید و فروش یکنواختی داشته باشد.
دومین عامل درازبین رفتن تنوع، تجارت از راه دور است. تنوع با سیستمهای غذایی غیرمتمرکزمحلی دست به دست میشود تجارت از راه دور طراوت و تازگی راجایگزین سفتی میوهها کرده است بنابراین میتوان میوهها را صادر کرد. احتمالا شما هم دریافتهاید که پرتقالهایی با پوست نرم چگونه از بین رفته و گونههایی که پوست کنده نمیشوند جایگزین آنها شدهاند. شرکتها به دولت هند توصیه کردهاند که موزها و انبهها نیاز به تغییر دارند تا بتوانند مسافتهای طولانی را طی کنند و زمان زیادی را درقفسهها سالم بمانند.
سومین عامل فرآیند صنعتی است زمانی که مکدونالد نیازمند سیب زمینی برای تولید سیبزمینی سرخ کرده است فقط سیبزمینی مخصوص خود را کشت میکند. برای تولید نوع دیگری از چیپس نمیتوان از گونههای محلی سیبزمینی که در کوه رشد میکنند، استفاده کرد و کچاب به گوشت گوجه نیاز دارد نه آبمیوه آن. بنابراین تولید گوجههای خوش طعم و آبدار متوقف میشود و گوجههای سفت و بیمزه جایگزین میشوند.
ایتالیاییها پرورش گوجههای متنوع و مرغوب را ادامه دادند تا موفق به ثبت رژیم غذایی مدیترانهای در لیست میراث یونسکو شدند هر نوع غذایی در هر قسمت از هند به عنوان میراث فرهنگی شایستگی به رسمیت شناخته شدن را دارد.
ناودانیا کمکهای خود را برای حمایت از تنوع زیستی و میراث غذایی به کار گرفته است اما موضوع مهم این است که هر شهروندی در زندگی روزانهاش این مورد را رعایت نمیکند ما چیزی هستیم که میخوریم، زمانی که نسبت به چیزی که میخوریم بیتوجه هستیم در واقع نسبت به خودمان بیتوجه هستیم. آیا زمانی میرسد که یک روز از خواب برخیزیم و آن روز آخرین روزی باشد که شاهد ناپدید شدن آخرین کشاورز و آخرین بذر باشیم؟
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد