حق همسایگی

گروه بازرگانی- به دنبال تشدید تحریم‌های تجاری علیه ایران، بسیاری از شرکت‌های خارجی از ترس جریمه‌های آمریکا از ادامه همکاری با طرف‌های ایرانی خودداری کردند؛ موضوعی که باعث شده طی ماه‌های اخیر تجارت خارجی ایران تحت‌الشعاع قرار گیرد و روندی کاهشی را در حوزه واردات و صادرات تجربه کند. اگرچه شرکای تجاری تراز اول ایران همچنان مایل به گسترش همکاری‌های تجاری خود با ایران هستند اما با توجه به وضعیتی که در حال حاضر اقتصاد کشور در آن به سر می‌برد، توسعه روابط تجاری با دیگر کشورها و ایجاد تنوع در مقاصد صادراتی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
در این راستا تمرکز بر بازارهای کشورهای همسایه نیز می‌تواند تا حد زیادی اقتصاد کشور را به خصوص در شرایط تحریم با بهبود روبه‌رو کند. آذربایجان کشوری است که با توجه به موقعیت قرارگیری آن در میان ایران و قفقاز می‌تواند امکان تبادلات تجاری بین ایران و بازارهای اقتصادی حوزه CIS را فراهم کند. بر همین اساس توسعه روابط تجاری با این کشور به عنوان یک دروازه استراتژیک ارتباطی می‌تواند تا حد زیادی منجر به تعمیق روابط تجاری و گسترش مبادلات با کشورهای حاشیه خلیج فارس شود. همچنین ایران نیز دروازه ورود جمهوری آذربایجان به آب‌های گرم به حساب می‌آید که در صورت بهره‌برداری این کشور از کریدور شمال- جنوب‌، امکان تجارت برد – برد میان دو کشور فراهم خواهد شد.
بزرگ‌ترین واردکننده اقلام تجاری
آذربایجان تا چند سال گذشته به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده اقلام تجاری از ایران شناخته می‌شد اما در حال حاضر حجم مبادلات تجاری این کشور با رقبای ایران از جمله ترکیه رضایت‌بخش‌تر از تجارت دوجانبه با ایران است. این در حالی است که بر اساس آمارها، حجم گردش تجاری میان ایران و جمهوری آذربایجان طی سال گذشته میلادی با افزایش بیش از ۷۰ درصدی روبه‌رو شده که در نوع خود بی‌سابقه است اما با این حال همچنان روابط تجاری دو کشور راضی‌کننده نیست و با توجه به پتانسیل‌های همکاری در دو کشور، باید بیشتر از این میزان افزایش پیدا کند.
بر همین اساس تقویت روابط تجاری دو کشور در قالب کمیسیون‌های مشترک هر چند وقت یک بار میان دو کشور برگزار می‌شود. ماه گذشته در دیدار هیات پارلمانی ایران به سرپرستی غلامرضا تاجگردون رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با شاهین مصطفی اف وزیر اقتصاد، تقویت روابط اقتصادی و بازرگانی ایران و آذربایجان مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت اهمیت راه‌اندازی خطوط ریلی قزوین – رشت در خاک ایران و آستارا- آستارا میان دو کشور و نیز عزم دولت ایران برای اجرای طرح ریلی در دست اجرای رشت- آستارا برای تکمیل دالان شمال- جنوب و افزایش حجم حمل و نقل ترانزیتی در منطقه مورد تاکید قرار گرفت. توسعه دیگر حوزه‌های اقتصادی از جمله گردشگری نیز از موضوعاتی بود که در جلسه اخیر مقامات دو کشور مورد توجه قرار گرفت و در نهایت برخی محورهای توسعه اقتصادی دوجانبه میان دو کشور مرور شد. به دنبال این دیدار، شاهین مصطفی وزیر اقتصاد آذربایجان در راس هیاتی تجاری به ایران آمد تا پس از بررسی موانع توسعه تجارت میان دو کشور، برای اجرایی شدن برخی تفاهمات گام اجرایی بردارد.
اجرایی شدن تفاهمات
در نشست مشترکی که میان وزیر امور اقتصادی و دارایی با همتای آذربایجانی خود در تهران برگزار شد، فرهاد دژپسند از جمع‌بندی لایحه مالیات بر عایدی سرمایه در مجلس پیش از بررسی لایحه بودجه ۹۹ در این نهاد خبر داد.
دژپسند با اشاره به جلسه مشترک خود با شاهین مصطفی اف اظهار کرد: در جلسه مشترک امروز با وزیر امور اقتصادی جمهوری آذربایجان مصوبات جلسه گذشته کمیسیون مشترکی که در آذربایجان برگزار شد را پیگیری کردیم که بخش قابل توجهی از این تفاهمات در حال اجرایی شدن است. در این بین نیز یک تا دو مورد نیازمند اعمال مدیریت بیشتر است و راهکارها نیز تعیین شد. وی گفت: همانطور که وزیر امور اقتصادی آذربایجان اشاره کرد، حجم تجارت ایران و آذربایجان رشد قابل توجهی داشته است، اما انتظار ما بیشتر از اینها بود که نکاتی را هم برای افزایش این حجم مطرح کردیم.
افزایش حضور شرکت‌های ایرانی در باکو
دژپسند مطرح کرد: سرمایه‌گذاری مختلف بخش خصوصی به ویژه ایران در آذربایجان از نکات مهم تبادلات تجاری بین دو کشور است. تعداد شرکت‌های فعال ایرانی در این کشور رشد ۳۴ درصدی داشته است. وزیر اقتصاد خبر داد: تلاش می‌کنیم طرح مالیات بر عایدی سرمایه که مسکن هم جزئی از آن است‌، تا قبل از بررسی لایحه بودجه سال ۹۹ به صحن علنی برود و این موضوع جمع‌بندی شود، زیرا این مصوبه و تاخیر در اجرای آن برطرف‌های درآمدی تاثیرگذار است. وی بیان کرد: لایحه مالیات بر عایدی سرمایه از دستور کار دولت خارج نشده بلکه برای بررسی یک سری موارد در دولت مطرح نشد و نوید می‌دهیم تا هر چه سریع‌تر این موضوع را پیگیری کنیم.
ثبات در منطقه
همچنین شاهین مصطفی اُف، وزیر امور اقتصادی و دارایی آذربایجان اظهار کرد: ایران و جمهوری آذربایجان مباحث مختلفی را مورد بررسی قرار می‌دهد به نوعی که هر سه ماه یکبار این جلسات بین وزرا برگزار می‌شود. او ادامه داد: ایران یکی از کشورهای مهم منطقه است و روابط بین ایران و آذربایجان منجر به ثبات در منطقه می‌شود. به گفته وی، در سال ۲۰۱۸ تبادلات تجاری ایران و آذربایجان ۷۴ درصد رشد کرده که رشد ۲/۰ درصد مختص به شش ماهه نخست سال است. شاهین مصطفی اُف بیان کرد: تعداد شرکت‌های فعال این دو کشور چیزی نزدیک به هزار و ۴۰۰ شرکت است و این آمار نشانگر ۳۴ درصد رشد در سال گذشته است. او ادامه داد: آذربایجان و ایران تبادلات تجاری در زمینه خودروسازی، داروسازی و همینطور برنامه و همکاری اتوبوس‌سازی و کامیون‌سازی را دنبال می‌کند.
همکاری ایران، آذربایجان و روسیه
وزیر امور اقتصادی و دارایی کشور آذربایجان گفت: همکاری‌های تجاری ایران در زمینه کریدور شمال به جنوب یکی از همکاری‌های نزدیک ماست، میزان بار حمل شده طی سال گذشته هشت برابر افزایش یافته که بیانگر رشد ۶۴ درصدی نسبت به سال گذشته است. ایران، آذربایجان و روسیه در زمینه‌های خطوط انرژی و برق برنامه‌های مدت‌داری را تصویب کرده‌اند.
او ادامه داد: در سال گذشته شهرستان ایمیشلی جمهوری آذربایجان و پارس‌آباد ایران به شبکه برق متصل شدند و سال بعد نیز قرار است این کشور در شبکه برقی به آستارا و ماسال متصل شود. شاهین مصطفی اُف تاکید کرد: همچنین در حوزه گمرکی و گذرگاه مرزی همکاری‌های خوبی داشتیم و امروز هم در همین مورد با همتای خود صلاح و مشورتی داشتیم تا مشکلات فعلی حل شود. وزیر امور اقتصادی و دارایی آذربایجان اضافه کرد: یکی دیگر از اهداف ما از سفر به ایران، پیگیری و روان‌سازی جلسات آتی روسای جمهور سه کشور ایران، آذربایجان و روسیه در اجلاس سوچی است.