حق پخش؛ وعده سر خرمن هر فصل لیگ!

ماجرای حق پخش تلویزیونی در فوتبال ایران بعد از ۱۶ دوره هنوز به جایی نرسیده است و این یکی از بزرگ‌ترین مشکلات فوتبال ایران در راه توسعه اقتصادی و پیشرفت در مسیر حرفه‌ای شدن است. شاید اینکه بدانیم حق پخش تلویزیونی در بوندس‌لیگا و لیگ برتر انگلیس چه درآمدی دارد بیشتر ما را متوجه این ضعف بزرگ کند. حق پخش تلویزیونی لیگ جزیره در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ مبلغ سه میلیارد و ۱۸ میلیون پوند بود و این مبلغ از امسال تا سال ۲۰۱۹ به پنج میلیارد و ۱۳۶ میلیون پوند خواهد رسید. مبالغی که حتی تجسم‌کردنش هم برای اهالی فوتبال در ایران سخت است. درآمد اتحادیه فوتبال آلمان از حق پخش مسابقات بوندس‌لیگا هم در سال گذشته به عدد شگفت‌انگیز ۹۸۰ میلیون یورو رسید. باشگاه بایرن‌مونیخ به‌تنهایی حدود ۹۶ میلیون یورو درآمد از حق پخش تلویزیونی داشت که اگر بخواهیم آن را به واحد پولی خودمان تبدیل کنیم، می‌شود مبلغی در حدود ۳۸۴ میلیارد تومان. این مبلغ به‌تنهایی بسیار بیشتر از مبلغی است که کل باشگاه‌های حاضر در لیگ برتر ایران در یک فصل فوتبالی هزینه می‌کنند. حال این سوال پیش می‌آید که چرا فوتبال ایران از منبع درآمدی با این عظمت محروم است.
بزرگ‌ترین مشکل در این‌باره، دولتی‌بودن اغلب باشگاه‌هاست. صداوسیما هم به‌همین‌دلیل نه‌تنها پولی بابت پخش مسابقات پرداخت نمی‌کند بلکه از برخی باشگاه‌ها برای پخش مسابقاتشان پول هم می‌گیرد. الان سال‌هاست مدیران فوتبالی کشور در حال مذاکره با مدیران تلویزیون هستند بلکه بتوانند از این سازمان حق پخش بگیرند. هر سال هم وعده سال بعد را می‌دهند اما در نهایت هیچ اتفاقی نمی‌افتد. در یکی، دو سال اخیر چندبار اتفاق افتاد که فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ به دوربین‌های تلویزیونی اجازه فیلمبرداری و پخش مسابقات را ندادند اما این اتفاق دو، سه هفته بیشتر طول نکشید زیرا زور فوتبالی‌ها به تلویزیون نمی‌رسد. سال گذشته هم مدیران فدراسیون طرحی را به نام IPTV به سیما ارائه دادند بلکه از این طریق بتوانند به بخشی از درآمدهای برحق فوتبال برسند. در ابتدا گفته شد این توافق انجام شده است اما لیگ شانزدهم به پایان رسید و هیچ خبری از این طرح نشد. مشکل دیگری که وجود دارد مربوط به اختلاف سامانه‌هایی است که اسپانسر باشگاه‌ها و سازمان لیگ هستند. هر کدام از دو طرف توقع دارند تبلیغات خودشان در زمان مسابقات پخش شود که این مساله امکان‌پذیر نیست.
فدراسیون و سازمان لیگ هم هر وقت به مشکل مالی می‌خورند و به اصطلاح کفگیرشان به ته دیگ می‌خورد تحرکاتی دراین‌باره انجام می‌دهند. مثل سه‌شنبه گذشته که علی‌اکبر طاهری با سایت فدراسیون فوتبال مصاحبه کرد و گفت: اگر به موضوع حق پخش تلویزیونی توجه نشود بدون شک فوتبال کشور آسیب می‌خورد و این درحالی است که حق پخش تلویزیونی در سایر کشورهای دنیا به میزان ۶۰ تا ۷۰ درصد پرداخت می‌شود و این امر متاسفانه تاکنون برای ما رخ نداده است. فوتبال نیازمند این است که قدرت داشته باشد و با تمام قوا به برنامه‌های خود برسد. در این چند سال متاسفانه این موضوع کمرنگ شده و حق و حقوقی که می‌توانستیم از حق پخش تلویزیونی دریافت کنیم تا گردش مالی باشگاه‌ها با مشکل مواجه نشود در اختیار نداشتیم. طاهری هم مثل هر سال و قبل از شروع لیگ وعده پیگیری جدی در این‌باره را داد و گفت: خوشبختانه جلسات خوبی با صداوسیما برگزار شده و به نتایجی هم رسیده‌ایم. اگر در روزهای آینده نتایج قطعی نشود، مطمئنا پخش مسابقات تلویزیونی با مشکل روبه‌رو خواهد شد. حق ما، حق پخش تلویزیونی است و نباید از این امر بگذریم. واقعیت این است که به نظر می‌رسد این مشکل با جلسه‌های متعدد اما بی‌نتیجه و همچنین وعده‌های مکرر حل نخواهد شد. رسیدن به این حق مسلم نیازمند انسجام و وحدت مدیران باشگاه‌هاست اما تا زمانی که یک باشگاه حق پخش بخواهد و یک باشگاه دیگر حق پخش بدهد خبری از این منبع درآمد گسترده و پایدار در فوتبال ایران نخواهد بود.