حکایت سیلاب و قول‌هایی که محقق نشد

پس از سیلاب فروردین‌ماه امسال وعده‌های بسیاری داده شد تا مرهمی بر زخم‌های سیل‌زدگان باشد اما گذشت زمان نشان داد بسیاری از وعده‌های مسوولان محقق نشده و برخی وعده‌ها نصفه و نیمه محقق شده است. سیلاب که تمام شد، سیل‌زده‌ها با هزار امید و آرزو به خانه برگشتند تا دوباره زندگی را با وعده‌های داده‌شده از سر بگیرند اما زمان گذشت و هیچ اتفاقی نیفتاد. چشم‌انتظاری پایانی نداشت، چشم‌هایشان به در بود، آخر خودشان دیگر آه نداشتند که با ناله سودا کنند. سیل اما تنها به خانه‌ها سیلی نزد، زمین‌ها و محصولات کشاورزی هم از سیلی سیل بی‌نصیب نماندند. سیلاب فروردین‌ماه امسال بیش از همه به شهرهای سوسنگرد، هویزه، حمیدیه و شادگان خسارت زد؛ بارندگی‌ای که به گفته کارشناسان وزارت نیرو در ۱۰۰ سال اخیر و بنا به گفته متخصصان دیگر در هزار سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
به گزارش مهر طبق گفته سازمان هواشناسی، بارندگی فروردین‌ماه امسال ۴۹۰ میلیمتر بوده و بنا بر اعلام سازمان آب و برق خوزستان و مدیرکل مدیریت بحران استانداری خوزستان، حجم آبی که با بارندگی‌ها و سیلاب امسال وارد خوزستان شد ۴۰ میلیارد مترمکعب بوده است. از طرف دیگر بیشترین خسارت‌ها هم به شهرهایی وارد شد که در پایین‌دست رودخانه‌های کرخه و دز بوده‌اند یعنی سوسنگرد، هویزه و حمیدیه.
در همین زمینه سرپرست فرمانداری دشت آزادگان در اردیبهشت‌ماه امسال در جلسه قرارگاه بازسازی و نوسازی مناطق سیل‌زده خوزستان گفته بود: جهاد کشاورزی از هم‌اکنون باید پرداخت خسارت‌های کشاورزان را آغاز کند تا مردم امیدوار شوند. حمید سیلاوی یادآور شده بود که با این وضعیت پرداخت خسارت‌ها به کشاورزان، آنها ناامید می‌شوند.
سرپرست فرمانداری دشت آزادگان این را هم اضافه کرده بود که از مسوولان درخواست می‌کنیم اگر قولی داده می‌شود در حد مصوبه و صورتجلسه نباشد و اگر فکر می‌کنند قول آنها عملیاتی نمی‌شود قول ندهند. ما باید رضایت مردم را با انجام کارهای عملیاتی و اجرایی جلب کنیم اما امروز گویا مشکلات تا حدودی برطرف شده و وضعیت تا حدی تغییر کرده است. تاکنون بیش از دو هزار پرونده بررسی پرداخت خسارت کشاورزی ناشی از سیل اخیر در این شهرستان تشکیل شده است. بیش از ۹۵۰ پرونده توسط کارگروه تخصصی بازدید و بررسی و با تایید ۸۲۰ پرونده، ۶۵۰ پرونده مورد تایید نهایی قرار گرفت و وارد سامانه سجاد و کد رهگیری دریافت شد.
سرپرست فرمانداری دشت آزادگان بیان می‌کند: از این تعداد پرونده ۲۴۰ پرونده تایید کارگروه استانی و ۱۴۰ پرونده به بانک سوسنگرد معرفی شدند. از کشاورزان می‌خواهیم تا با مراکز خدمات کشاورزی به‌منظور تسریع در تشکیل پرونده و تعیین utm اراضی خسارت‌دیده خود اقدام کنند تا با سرعت عمل به‌منظور نهایی کردن پرونده‌ها و طی مراحل قانونی و سپس پرداخت تسهیلات بلاعوض اقدام شود. تمام تلاش ما تایید همه پرونده‌های کشاورزان خسارت‌دیده، اعم از زراعت، دام و طیور، شیلات و امور زیربنایی و در نهایت معرفی به بانک به‌منظور پرداخت تسهیلات و پیگیری تسریع در پرداخت بلاعوض خسارات کشاورزی است.
سرپرست فرمانداری دشت آزادگان یادآور می‌شود: به‌طور حتم پرداخت تسهیلات در جهت تامین سرمایه در گردش کشاورزان زحمتکش و شروع کشت تابستانه و یا تولید بوده و بحث پرداخت تسهیلات بلاعوض جدای از دیگر تسهیلات است و تسهیلات بلاعوض همه افراد یقینا با تامین اعتبار لازم پرداخت خواهد شد. پرداخت تسهیلات بلاعوض ارتباطی به پرداخت دیگر تسهیلات ندارد و همه افراد تسهیلات بلاعوض را دریافت خواهند کرد. در حال حاضر ۱۴۰ پرونده به بانک عامل در سوسنگرد معرفی ‌شده‌اند و از کشاورزان شهرستان می‌خواهم به‌منظور جذب تسهیلات سریعا به این شعبه مراجعه کنند. با توجه به محدود بودن استفاده از این تسهیلات، در صورت جذب نشدن، افراد دیگری معرفی می‌شوند، بنابراین مراجعه کشاورزان به‌منظور جلوگیری از برگشت تسهیلات، لازم و ضروری است. با تخلیه آب ناشی از سیلاب، تاکنون بیش از ۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی دشت آزادگان زیر کشت تابستانه رفته است.
رییس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان نیز درباره میزان خسارات پرداخت‌شده به کشاورزان خوزستانی خسارت‌دیده از سیلاب می‌گوید: از مدتی پیش روند پرداخت این خسارت‌ها آغازشده و در این زمینه به ۴۶۸ نفر کشاورز آسیب‌دیده از سیل به مبلغ ۴۸ میلیارد ریال تسهیلات بلاعوض پرداخت ‌شده است. در این زمینه پس از سیل مخرب استان خوزستان با تلاش و پیگیری‌های مستمر و شبانه‌روزی و مدیریت جهادی در تاریخ ۱۹ تیر ۹۸، مبلغ مذکور پرداخت شد. این تسهیلات بلاعوض در شهرستان‌های کارون، شادگان، شوش و حمیدیه پرداخت شده است.
کیخسرو چنگلوایی می‌افزاید: اعتبار در نظر گرفته‌شده برای پرداخت این تسهیلات ۹۳۰ میلیارد تومان بوده که ۵۰ درصد از این اعتبار تاکنون به استان تخصیص داده شده است. روند پرداخت تسهیلات همچنان ادامه دارد و در این زمینه تا آخرین پرونده در کنار کشاورزان هستیم و جای هیچ‌گونه نگرانی در بحث پرداخت تسهیلات بلاعوض وجود ندارد.
اما سیلاب تنها به اراضی و محصولات کشاورزی خسارت نزد. جاده‌ها، صنایع و زیرساخت‌های اساسی هم از سیلاب در امان نماندند. پس از گذشت سه ماه از سیلاب و وعده‌های داده‌شده در خصوص پرداخت اعتبارات عمرانی مربوط به خسارت وارده به جاده‌ها و زیرساخت‌های جاده‌ای خوزستان هنوز خبری از پرداخت اعتبارات نیست که نیست و تنها اعتباراتی نصفه و نیمه تامین شده است که کفاف خسارت‌های میلیاردی سیلاب را نمی‌دهد. این بدقولی تا جایی پیش رفته که صدای انتقاد و گلایه مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خوزستان را هم درآورده است.
در همین زمینه غلامعباس بهرامی‌نیا، مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خوزستان درباره خسارت سیلاب به جاده‌های استان می‌گوید: در آخرین ارزیابی‌های صورت گرفته با توجه به رفع آبگرفتگی در بیشتر جاده‌های خوزستان، برآورد خسارت سیل به زیرساخت‌های جاده‌ای استان به ۸۵۰ میلیارد تومان رسید. اطلاعات مربوط به این خسارت‌ها به وزارت راه‌وشهرسازی، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و استانداری ارسال شد که پس از جمع‌بندی این اطلاعات، اعتبار موردنیاز جبران خسارت‌ها تامین و ابلاغ می‌شود. بخشی از اعتبار از سوی وزارت راه‌وشهرسازی و بخشی از محل اعتبارات استانی تامین خواهد شد. برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی چگونگی جبران خسارت‌ها انجام‌شده و بعد از تامین اعتبار و ابلاغ آن، اقدامات اجرایی آغاز خواهد شد.
اعتبار تخصیص داده‌شده به این اداره کل برای جبران خسارت جوابگوی ترمیم و بازسازی محورهای خسارت‌دیده از سیل نیست
وی با اشاره به زمان تامین اعتبار خسارت سیلاب یادآور می‌شود: متولیان امر تاکید دارند که کار تامین و ابلاغ اعتبار موردنیاز برای جبران خسارت‌های وارده به زیرساخت‌های جاده‌ای خوزستان در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود. مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خوزستان با انتقاد از عدم تحقق وعده‌های داده‌شده برای پرداخت اعتبارات خسارت سیلاب به جاده‌های استان، عنوان می‌کند: اعتبار تخصیص داده‌شده به این اداره کل برای جبران خسارت جوابگوی ترمیم و بازسازی محورهای خسارت‌دیده از سیل نیست.
از سوی دیگر فرماندار شادگان درباره میزان خسارتی که سیلاب فروردین‌ماه امسال به زیرساخت‌های این شهرستان زد، اظهار می‌کند: سیلاب فروردین‌ماه امسال به بیش از ۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی شادگان از جمله باغ‌ها، زراعت و کشت زمستانه خسارت زد. برآورد ریالی خسارت سیلاب به زیرساخت‌های شادگان میلیاردی بوده به ‌طوری‌ که نزدیک به ۱۵ کیلومتر از سیل‌بندهای استاندارد این شهرستان دچار مشکل شد که نیازمند ترمیم و تعمیر هستند.
سعید حاجیان درباره میزان تحقق وعده‌های داده‌شده برای پرداخت خسارات سیلاب در بخش‌های مختلف به شادگان یادآور می‌شود: در بخش مسکن می‌توان گفت که ۱۰۰ درصد وعده‌های داده‌شده برای پرداخت وام برای منازل مسکونی سیل‌زده که احداثی و تعمیری هستند محقق شده است. ۹۵ درصد سیل‌زدگانی که واحدهای مسکونی آنها در سیلاب اخیر خسارت دید برای دریافت وام به بانک معرفی شدند و قرارداد بستند.
وی با اشاره به درصد تحقق میزان پرداخت خسارت‌های وارده به کشاورزان سیل‌زده شادگان، بیان می‌کند: با توجه به صحبت‌های معاون عمرانی استاندار خوزستان بخشی از پرونده‌ها از هفته قبل به بانک معرفی شد. بیش از ۱۰۰ واحد مسکونی سیل‌زده شادگان احداثی و بیش از ۲۰۰ دستگاه واحد مسکونی تعمیری هستند. حاجیان درباره میزان خسارت‌های وارد شده به مسیرهای دسترسی شادگان، توضیح می‌دهد: جاده‌های مسیر خنافره، روستای عبودی و دریسیه بر اثر سیلاب دچار خسارت شدند و اصلاح شبکه جاده‌ای آنها هم به‌نوعی زمانبر است و کند پیش می‌رود، البته قطعاتی تعمیر و ترمیم شده است.
عدم معرفی مقصران سیلاب نیز یکی دیگر از وعده‌های محقق نشده است. مردم انتظار دارند این موضوع برای آنان به‌خوبی روشن شود که چه فرد یا نهادی در بروز این سیل ویرانگر مقصر بودند. تعلل‌ها از کجا نشأت گرفت که آبی که می‌توانست خوزستان را آباد کند، بخش‌هایی از شهرها را نابود کرد.
در همین زمینه نماینده مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی نیز در گفت‌وگو با مهر با اشاره به اقدامات نمایندگان خوزستان در مجلس برای شناسایی و معرفی مقصران سیلاب اخیر می‌گوید: چند اقدام اساسی در این زمینه انجام ‌شده و چون فرآیند پیگیری طولانی است باحوصله جریان را دنبال می‌کنیم.
علی ساری می‌افزاید: همیشه زمان بروز رخدادها صحبت از پیگیری می‌شود ولی زمانی که اثراتش می‌رود، همه‌چیز تمام و معمولا پرونده آن بحث نیز بسته می‌شود. تاکنون بحث تحقیق و تفحص از سوی کل اعضای مجمع مطرح است و خودم نیز دو سوال اساسی در این زمینه مطرح کردم که یکی علت عدم رهاسازی به‌موقع آب و سوال دوم در خصوص حق‌آبه تالاب‌های شادگان و هورالعظیم است. این دو سوال سند محکمی در پاسخ به تمام داعیه‌داران سیاست‌های انتقال آب و رهاسازی به‌موقع آب است. این روزها خیلی شعار می‌دهند و مساله را چنان برجسته می‌کنند که چرا این بلا سر مردم آمد در صورتی ‌که اصلا چنین چیزی نیست. در نقاطی از استان کشاورزان خوزستانی از آب محروم هستند که نمونه بارز آن در حوضه آبی سد کرخه و سد دز قابل‌ مشاهده است.
در ایام سیلاب مسوولان وزارت جهاد کشاورزی قول دادند که اراضی کشاورزی چه بیمه‌شده و چه بیمه‌نشده خسارت دریافت می‌کنند تا بلکه این خبر مرهمی بر زخم کشاورزانی باشد که زمین‌ها و محصولات کشاورزی‌شان را بیمه نکرده بودند. اما چند ماه گذشت و اکنون خبرها حکایت از روی زمین ماندن وعده‌ها دارد؛ وعده‌هایی که تاریخ‌مصرف آنها تنها تا پایان سیلاب بود و سیلاب که رفت گویا وعده‌ها را هم با خود برد.