خاموشی مطلق

مهدیه بهارمست- ساعت 11 برق خانه رفت و وقتی به تحریریه رسیدم، برق آنجا هم رفت! حتی همزمان با برق، آب هم قطع می‌شود. این روزها در حالی شاهد خاموشی و تاریکی در خانه‌ها، تعطیلی در صنایع، ناامنی در خیابان‌ها، از کار افتادن دستگاه‌های حیاتی در بیمارستان‌ها و خاموشی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی در تهران هستیم‌ که راهکار پزشکیان برای حل این معضل پوشیدن لباس گرم در خانه است! با اینکه کمتر کسی به این سخنان واکنش نشان داد اما این روزها با شروع مجدد قطعی‌های مکرر برق در اکثر شهرهای کشور به بهانه کمبود سوخت در نیروگاه‌ها و کاهش آلودگی هوا به یکی از چالش‌ها برای جامعه و اقتصاد کشور تبدیل شده است. این معضل نه‌تنها زندگی روزمره مردم را تحت تاثیر قرار می‌دهد، بلکه بر فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز اثرگذار است. یکی از نخستین و بارزترین تاثیرات قطع برق، اختلال در زندگی روزمره مردم است. در دنیای امروز که وابستگی به انرژی الکتریکی به حد بالایی رسیده، قطع برق می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات جدی در خانه‌ها شود. از روشنایی گرفته تا کارکرد یخچال‌ها، دستگاه‌های گرمایشی و سرمایشی و حتی وسایل ارتباطی، همگی تحت ‌تاثیر این قطعی‌ها قرار می‌گیرند. این وضعیت نه‌تنها آسایش خانواده‌ها را مختل می‌کند بلکه می‌تواند به بروز تنش‌ها و اختلافات خانوادگی نیز منجر شود. چه بسا براساس برخی گلایه‌های شهروندان یخچال یا تلویزیون سوخته است. این در حالی است که امروزه به دلیل گرانی، گاها خانواده‌ها توانایی جایگزین کردن ندارند. البته در سطح اجتماعی، قطع برق می‌تواند تاثیرات منفی قابل توجهی بر روابط اجتماعی و تعاملات انسانی داشته باشد. در زمان‌هایی که برق قطع می‌شود، مردم معمولا به دلیل عدم دسترسی به اینترنت و وسایل ارتباطی مدرن، از یکدیگر دور می‌شوند و این امر باعث کاهش ارتباطات اجتماعی می‌شود، همچنین در شرایطی که مردم نمی‌توانند از امکانات عمومی مانند کتابخانه‌ها یا مراکز فرهنگی استفاده کنند، به تدریج احساس انزوا و بی‌حوصلگی در جامعه افزایش می‌یابد. تاثیرات اقتصادی قطع مکرر برق نیز قابل توجه است.
صنایع و کارخانجات که نیاز مبرمی به انرژی الکتریکی دارند، به شدت تحت تاثیر این وضعیت قرار می‌گیرند. قطع برق می‌تواند منجر به توقف تولید، کاهش کیفیت محصولات و حتی از دست رفتن مشتریان شود. این مشکلات نه‌تنها به کاهش درآمد شرکت‌ها منجر می‌شود بلکه می‌تواند به اخراج کارکنان و افزایش نرخ بیکاری نیز بینجامد. در واقع، نبود ثبات در تامین انرژی می‌تواند به عدم سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف اقتصادی منجر شود زیرا سرمایه‌گذاران تمایل ندارند در شرایطی که ناپایداری انرژی وجود دارد، سرمایه‌گذاری کنند. علاوه بر این، قطع برق بر بخش خدمات نیز تاثیرگذار است. خدماتی مانند بانکداری، درمان و آموزش که به شدت به انرژی الکتریکی وابسته هستند، ممکن است دچار اختلال شوند. برای مثال، در بیمارستان‌ها قطع برق می‌تواند جان بیماران را به خطر بیندازد.
در مدارس و دانشگاه‌ها قطع برق ممکن است باعث تعطیلی کلاس‌ها و از بین رفتن فرصت‌های آموزشی شود. این وضعیت به ویژه برای دانش‌آموزان و دانشجویانی که در حال آماده‌سازی برای امتحانات هستند، بسیار مشکل‌ساز خواهد بود. در زمینه کشاورزی نیز تاثیرات منفی قطعی برق قابل مشاهده است. بسیاری از فرآیندهای کشاورزی مانند آبیاری و نگهداری محصولات نیازمند انرژی الکتریکی هستند. قطع برق می‌تواند منجر به خسارت‌های مالی قابل توجهی برای کشاورزان شود و در نتیجه امنیت غذایی کشور را تهدید کند.
این وضعیت همچنین می‌تواند به افزایش قیمت محصولات کشاورزی منجر شود که خود یکی از عوامل موثر بر تورم است. از سوی دیگر، قطعی‌های مکرر برق می‌تواند به افزایش هزینه‌های زندگی مردم منجر شود. بسیاری از خانواده‌ها برای مقابله با این مشکل به خرید ژنراتورهای برق یا سیستم‌های انرژی خورشیدی روی می‌آورند که خود نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه بالایی است. این هزینه‌ها ممکن است بار مالی سنگینی بر دوش خانواده‌ها بگذارد و در نهایت کیفیت زندگی آنها را کاهش دهد. تاثیرات فرهنگی نیز نباید نادیده گرفته شود. سینماها، تئاترها و سایر مراکز فرهنگی که به انرژی الکتریکی وابسته‌اند، ممکن است با کاهش مخاطبان مواجه شوند.
این امر نه‌تنها به کاهش درآمد این مراکز منجر می‌شود بلکه می‌تواند باعث کاهش تنوع فرهنگی و هنری در جامعه شود. عدم دسترسی به رسانه‌های جمعی مانند تلویزیون و رادیو در زمان قطعی برق می‌تواند اطلاعات عمومی را محدود کند و آگاهی اجتماعی را کاهش دهد.
در نهایت تاثیرات روانی قطعی‌های مکرر برق نیز قابل توجه است. اضطراب ناشی از عدم پیش‌بینی قطع برق و نگرانی درباره آسیب‌های احتمالی به وسایل برقی و تجهیزات خانگی می‌تواند بر سلامت روان افراد تاثیر بگذارد. این وضعیت ممکن است منجر به افزایش مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی شود که خود تبعات اجتماعی و اقتصادی بیشتری را به همراه دارد. به طور کلی، قطعی‌های مکرر برق نه‌تنها یک مشکل فنی بلکه یک معضل اجتماعی و اقتصادی جدی است که نیازمند توجه ویژه مسوولان و برنامه‌ریزی‌های جامع برای حل آن است. برای مقابله با این بحران، ضروری است که دولت‌ها سرمایه‌گذاری بیشتری در زیرساخت‌های انرژی انجام دهند و راهکارهای پایدار برای تولید انرژی پاک و تجدیدپذیر را مورد توجه قرار دهند.
خاموشی معابر منجر به افزایش تصادفات و ناامنی شد
جعفر تشکری‌هاشمی، رییس کمیسیون عمران و حمل ونقل در تذکر پیش از دستور خود در جلسه دیروز شورای شهر تهران با اشاره به خاموشی معابر تهران گفت: این روزها به دلیل قطعی برق برنامه‌ریزی شده شاهد خاموشی معابر هستیم و همین موضوع منجر به ایجاد مشکلاتی برای شهروندان شده و لازم است در افق بلندمدت برای تامین برق پایدار در سطح شهرها اقداماتی صورت گیرد.
وی با بیان اینکه در مدت زمان کوتاه نمی‌توان نیروگاه‌ها را تجهیز و کسری برق را جبران کرد، گفت: در اولین سالی که شورا تشکیل شد نیز با دعوت از مسوولان توزیع برق همین مشکلات را مطرح کردیم و اعلام داشتیم که قطعی برق چه مشکلاتی به وجود می‌آورد اما متاسفانه شاهد این هستیم که همچنان مشکلات پابرجا هستند.
تشکری‌هاشمی درباره سهم روشنایی برق معابر اظهار کرد: سهم روشنایی معابر از برق تولیدی حدود یک الی یک و نیم درصد است، یعنی برق معابر را تنها برای کاهش 5/1‌درصد از مصرف برق قطع می‌کنند، سوال اینجاست که این درصد چقدر در مجموع مصرف برق اهمیت دارد؟ با قطع برق معابر شهری، شاهد پیامدهای ناگواری از جمله تصادف‌های جرحی خصوصا تصادف عابران پیاده به دلیل تاریکی معابر هستیم همچنین احتمال وقوع بزه نیز در معابر تاریک افزایش می‌یابد.
وی درخصوص نقش روشنایی معابر در کاهش تصادفات با بیان اینکه مطابق با تحقیقی که در این خصوص انجام شده در معابری که روشنایی در آنجا برقرار بوده تصادفات تا ۲۸‌درصد کاهش داشته‌اند اکنون شاهد این هستیم که امنیت و سلامت مردم در خطر است، گفت: علی‌رغم آنکه مدیرعامل وقت توزیع برق اعلام کرد کج‌سلیقگی‌ها باعث قطع برق معابر می‌شود باز هم شاهد این کج‌سلیقگی هستیم.
باید از سمت شورای شهر این اخطار داده شود تا مشکلات قطع برق معابر رفع شود و در زمان قطع برق شاهد خاموشی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی نیز هستیم. با قطع برق، چراغ‌های راهنمایی و رانندگی تقاطع‌ها دچار اختلال و حوادث ترافیکی تجدید و گره‌های ترافیکی ایجاد می‌شوند. مگر پلیس چه تعداد نیرو می‌تواند در هر تقاطع بگذارد که دچار مشکلات نشویم؟
تشکری‌هاشمی افزود: در حکم ۲۴‌برنامه چهار ساله گفته‌ایم چراغ‌های راهنمایی و دوربین‌ها باید به سیستم برق اضطراری ( ups) متصل شوند و تا پایان این برنامه نیز باید ۸۰۵ تقاطع مهم به سیستم مذکور متصل شوند.
در این حکم گفته شده در سال اول ۴۲تقاطع، در سال‌۱۴۰۱ تعداد ۹۲تقاطع، در سال‌۱۴۰۲ تعداد ۳۵۰تقاطع، در سال‌۱۴۰۳ تعداد ۶۵۰‌تقاطع و در سال آخر نیز باید تمام ۸۰۵تقاطع تجهیز شوند اما با وجود این حکم شاهد این هستیم که در حال حاضر هیچ یک از تقاطع‌ها به سیستم برق یو‌پی‌اس مجهز نشده و آن ۴۲‌تقاطعی که یو‌پی‌اس داشته‌اند نیز یا سرقت شده‌اند یا به دلیل گذر زمان کارایی خود را از دست داده‌اند و قابل استفاده نیستند.
تشکری‌هاشمی بیان کرد: گفته شده در طول این مدت دو مناقصه برگزار شده که آنها برنده‌ای نداشته‌اند. به نظر می‌رسد شیوه‌های کار دارای نقص هستند. نمی‌توانیم سه سال از برنامه چهار ‌ساله را پشت‌سر بگذاریم اما حتی یک تقاطع نیز به یو‌پی‌اس متصل نشود.