خبری از سود ۴۵ درصدی سال گذشته نیست

عملکرد هفت ماهه بورس در مقایسه با مدت مشابه سال قبل نشان می‌دهد هر چند تعداد خریداران سهام با صددرصد افزایش از مرز یک میلیون و ۱۳۱ هزار نفر عبور کرده اما برای این گروه خبری از تکرار میانگین بازدهی ۴۵ درصدی سال گذشته نبود.
به گزارش فارس، بورس اوراق بهادار تهران در حالی دوران ۴۴ سالگی خود را سپری می‌کند که بر خلاف سال قبل و نیمه‌ اول سال‌های پیش نتوانست حرفی برای گفتن حداقل در هفت ماه اخیر داشته باشد و سهامداران جدید و قدیم را خوشحال کند.
خوشحالی ۵۰۷ هزار خریدار
در سال گذشته
بررسی عملکرد هفت ماهه اخیر بورس در مقایسه با مدت مشابه سال قبل حکایت از آن دارد که تا این جای کار عمده سرمایه‌گذاران حقوقی و حقیقی با وجود پذیرش ریسک‌ها و امیدهای بیشتر نه تنها نتوانسته‌اند به ثروت خود اضافه کنند بلکه با زیان‌هایی هم روبه‌رو شده‌اند.
براساس این گزارش، ۱۴۲ روزکاری هفت ماه سال ۸۹ در حالی برای اکثر سهامداران خرد و کلان با رشد قیمت‌ها و سرمایه‌ها به اتمام رسید که به دلایل مختلف از جمله تداوم رکود مسکن، رشد قیمت‌های جهانی، حمایت دولت از بازار سرمایه، عدم اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها و تعدیل مثبت سود اکثر صنایع، ثبات سیاسی و اقتصادی، بورس اوراق بهادار یک سر و گردن بالاتر از دیگر بازارها بود و با میانگین بازدهی ۴۵ درصدی نشان داد، می‌تواند بهترین گزینه سرمایه‌گذاری باشد.
این بازار در حالی پایان سال گذشته با میانگین بازدهی ۸۵ درصدی بسیاری از سهامداران را ثروتمند کرد و موجب جذب سرمایه‌های بیشتری شد که در پایان مهرماه سال ۸۹ شاهد معامله خرد و بلوک و عمده ۸/۷۴ میلیارد سهم به ارزش ۷/۱۳ هزار میلیارد تومان بود. این تعداد سهام توسط ۵۰۷ هزار و ۶۷۸ نفر از سهامداران بزرگ و کوچک خریداری شده بود.
امیدهایی که محقق نشد
این گروه از خریداران در حالی به همراه سهامداران و خریداران قدیمی شاهد تداوم رونق و رشد قیمت‌ها و شاخص بودند که به دلیل بازدهی قابل توجه بورس، افراد و گروه‌های جدیدی از سال گذشته و ماه‌های آغازین سال جدید تصمیم گرفتند سرمایه‌های خود را وارد بورس کرده تا بتوانند سودهای قابل توجهی را شناسایی کنند.
این تصور و انتظار در همان روزها و هفته‌های شروع سال جدید محقق شد و در سایه رشد شتابان قیمت‌ها و هجوم سرمایه‌گذاران و البته عدم عرضه سهام جدید و بهبود قیمت‌های جهانی، میانگین بازدهی سهام در هفته چهارم کاری به بیش از ۱۳ درصد رسید. در عین حال در برابر این میانگین چندین روزه سال جاری و میانگین ۸۵ درصدی سال گذشته، بودند سهامدارانی که با ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد سود، خود را جزو خوشبخت‌ترین مردم دنیا می‌دانستند.
با این وضعیت بود که بعد از هفت ماه مشخص شد یک میلیون و ۱۳۱ هزار و ۱۹۳ نفر اقدام به خرید بیش از ۹/۴۵ میلیارد سهم به ارزش ۳/۱۴ هزار میلیارد تومان کرده‌اند اما عطش سهامداران برای کسب سود بیشتر از سال گذشته نه‌تنها برآورده نشد بلکه نفرات زیادی از سرمایه‌گذاران جدید و قدیم شاهد از دست رفتن سرمایه‌ها و سراب بودن امیدهای خود شدند.
به طور مثال یک فرد حقیقی که با مشاهده رونق کم سابقه بورس در سال گذشته حدود سه میلیارد تومان سرمایه را اول سال وارد بازار کرده و تشکیل سبد سهام داده بود در پایان تیرماه با پشیمانی از این بازار خارج شد و با فروش سهام خود ۸۰۰ میلیون تومان زیان دید.
رشد خریداران و کاهش بازدهی بازار
بنابراین درحالی که آمار خریداران هفت ماه سال‌جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل با صددرصد رشد به ثبت رسیده اما میانگین بازدهی سهام در این مدت به ۵/۱۲ درصد رسید که با میانگین بازدهی ۴۵ درصدی هفت ماه گذشته فاصله زیادی دارد.
این در حالی است که بررسی گذرا از وضعیت بازدهی سهام شرکت‌ها در ۱۴۲ روز کاری سال جدید بورس نشان می‌دهد حدود ۱۳۸ شرکت بزرگ و کوچک با بازدهی منفی روبه‌رو شده‌اند؛ آماری که در سال گذشته کمتر از ۷۰ شرکت را شامل می‌شد.
علاوه بر این بازدهی ۵/۱۲ درصد سرمایه‌گذاری در بورس که در برابر بازدهی ۴۰ درصدی بازار طلا و سکه ناچیز بوده و حتی نرخ تورم را هم پوشش نداده در حالی به دست آمده که این درصد متوسط بازدهی سرمایه‌گذاری در بورس بوده و سهامداران حقیقی متعددی با زیان حداقل ۱۰ تا ۵۰ درصدی و شاید هم بیشتر روبه‌رو شده‌اند.
دلایل افت بازدهی بورس
در حالی که معلوم نیست طی پنج ماه آینده بورس به کدام سمت و سو حرکت کند و هیچ قطعیتی هم برای مثبت یا منفی شدن بازار سهام نمی‌توان قایل شد، عدم تکرار میانگین بازدهی ۴۵ درصدی می‌تواند از دلایل درون و برون‌سازمانی متعددی باشد.
نوسان قیمت‌های جهانی و بروز نشانه‌های رکود دوباره اقتصاد غرب و آمریکا، اختلافات درونی چند ماه گذشته، اعلام حباب قیمتی از سوی برخی کارشناسان در هفته‌های شروع سال جدید، عدم عرضه سهام شرکت‌های جدید و قدیم از سوی سازمان خصوصی‌سازی و سهامداران عمده، رونق بازار طلا و سکه و حتی مسکن و خروج بخشی از سرمایه‌ها از بورس، فشارها و اتهامات سیاسی از سوی دول غرب، اعمال‌نظر اداره نظارت بر ناشران بورس به هنگام رشد قیمت سهام تعدادی از شرکت‌ها، مسایل حاشیه‌ای مانند تحقیق و تفحص از خودروسازها، عدم تداوم سود‌آوری اکثر صنایع و شرکت‌ها نسبت به دوران قبل از قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها و البته اختلاس سه هزار میلیارد تومانی و دلایل ریز و درشت دیگر از جمله عوامل موثر در کاهش میانگین سودآوری بازار سهام در مقایسه با مدت مشابه سال قبل است.