خبر

تحلیل اکونومیست از طرح «کمربند و جاده» پکن؛
هژمونی اقتصادی چین
فاطمه رحیمی- «کمربند و جاده»، یک طرح سرمایه‌گذاری است که در سال ۲۰۱۳، توسط چین ارائه شد. پشتوانه این طرح، قدرت صنعتی اقتصاد چین و توان سرمایه‌گذاری آن است. این طرح می‌تواند به همراه قدرت نظامی چین، به سلطه‌گری این کشور در آسیای شرقی بینجامد و در نهایت با تسلط بر مسیرهای تجاری خشکی و آبی اوراسیا، چین را به قدرت برتر در اقتصاد جهانی تبدیل کند.
پژوهشگران بر این باورند که چین، فرصت منحصربه‌فردی به دست آورده تا مدل توسعه خود را تغییر دهد و به یک رهبر جهانی در حوزه پایایی تبدیل شود. طرح «کمربند و جاده» طرحی است که می‌تواند ساختار تجاری دنیا را تغییر دهد و باعث افزایش حجم و ارزش تجارت در دنیا شود و چین اصلی‌ترین و مهم‌ترین حامی این طرح است.
اکونومیست در آخرین شماره خود به طرح کمربند و جاده که رهبر چین از آن به عنوان «پروژه قرن» یاد می‌کند و تبدیل شدن این کشور به ابرقدرت اقتصادی در جهان پرداخته است.
این پروژه می‌تواند به برخی اقتصادها کمک کند، اما با هزینه‌های سیاسی. شی جین‌پینگ، رهبر چین با کنار گذاشتن تمام فروتنی‌های اشتباه، طرح خود را پروژه قرن نامیده است. رسانه‌های تملق‌گو آن را هدیه خرد چینی به توسعه جهان می‌خوانند. بحث‌ها درباره طرح «جاده و کمربند» رو به افزایش است.
خود این اصطلاح گیج‌کننده است؛ «جاده» عمدتا به یک مسیر دریایی اشاره دارد؛ «کمربند» روی زمین است. کشورهای مشتاق به همکاری مالی با چین این طرح را فرصت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها میان چین و اروپا از طریق خاورمیانه و آفریقا می‌دانند. راه زمینی از چین شروع می‌شود و به قاره اروپا ختم می‌شود و کشورهای قرقیزستان، قزاقستان، ازبکستان، ایران، ترکیه، اوکراین، لهستان، بلژیک، فرانسه و در نهایت ایتالیا را در‌بر می‌گیرد.
کشورهایی که در مسیر این راه آبی قرار دارند عبارتند از کشورهای ویتنام و مالزی و اندونزی و سریلانکا و پاکستان و کنیا و ترکیه و یونان و ایتالیا. در واقع از طریق این مسیر آبی محصولات تولیدشده در آسیا به اروپا و آفریقا صادر می‌شود که بازار بسیار بزرگی است و ارزش اقتصادی بسیار بالایی خواهد داشت.
کشورهایی که در مسیر این طرح قرار دارند ۶۵ درصد از جمعیت دنیا را در خود جای داده‌اند و به همین دلیل بازار بسیار بزرگی برای محصولات تولیدشده در چین محسوب می‌شوند و اجرا شدن این طرح می‌تواند بازار بسیار بزرگ‌تری را در اختیار تولیدکنندگان چینی قرار دهد و به قدرت چین به عنوان یک اقتصاد بزرگ و یک کشور بزرگ صادرکننده در دنیا بیفزاید. از سوی دیگر منافع اقتصادی ناشی از اجرای این طرح باعث می‌شود کشورهای واقع در این مسیر با هم رابطه سیاسی بهتری برقرار کنند و این رابطه گرم‌تر برای کشورهای قاره آسیا بسیار مطلوب است.
آنهایی که از چین می‌ترسند، این طرح را یک پروژه گمراه‌کننده برای ایجاد یک نظم جهانی جدید می‌دانند که در آن این قدرت برجسته است. یکی از دلایل گیج شدن این است که طرح کمربند و جاده یک طرح واحد نیست. نگاهی به وب‌سایت آن بیانگر توضیحات جامع در مورد اهداف آن است. نقشه‌های چین کمربند و جاده را در مسیر جاده‌های سنتی ابریشم نمایش می‌دهند که از اوراسیا و دریاهای میان چین و آفریقا عبور می‌کرد. این برداشت اصلی بود اما این روزها چین به گونه‌ای از این طرح یاد می‌کند که انگار یک پروژه جهانی بوده است. صحبت‌ها تا «جاده ابریشم پاسیفیک»، «جاده ابریشم روی یخ» که از اقیانوس قطب شمال عبور می‌کند و «جاده ابریشم دیجیتال» از طریق فضای سایبری گسترش یافته است. تا جایی که این گسترش به توسعه زیرساخت‌ها مربوط شود، ایده خوبی است. جاده‌ها، خطوط راه‌آهن، بندرها و ایستگاه‌های برق تریلیون دلاری در کشورهای آسیا، آفریقا و اروپا لازم است. پول و تخصص چین می‌تواند کمک بزرگی برای گسترش ثروت و رفاه باشد. ضمن اینکه چین اعلام کرده هر کشوری می‌تواند به این طرح بپیوندد.
اما نگرانی‌هایی در این زمینه وجود دارد. طرح کمربند و جاده با این تفکر رو به رشد در رسانه‌های دولتی شی گره خورده که آن را «مسیر شی جین‌پینگ» می‌خوانند. چین سایر کشورها را ترغیب به تحسین این طرح می‌کند تا از جملات آنها برای پروپاگاندای داخلی بهره‌برداری شود. چینی‌های اندکی هستند که جرات انتقاد از این طرح را دارند؛ این مساله بروز اشتباهات را تشدید می‌کند. شهروندان کشورهای میزبان پروژه‌های این طرح ممکن است از اشتیاق دول خود متاسف شوند. میلیاردها دلار این طرح همانند پول چین، بدون هیچ سوال آزاردهنده‌ای درباره حقوق بشر یا فساد وارد می‌شود. در واقع، مقررات و شرایط اغلب محرمانه هستند و این ترس از اینکه سیاستمداران داخلی بیشتر از مردم سود ببرند را افزایش می‌دهد. این پروژه‌ها مستلزم استفاده از نیروی کار گسترده چینی هستند. کشورهای طرح کمربند و جاده خطر انباشت بدهی‌های خطرناک را بالا می‌برد که از نظر برخی برای ایجاد اهرم استراتژیک به چین علیه این کشورها طراحی شده است. پاکستان، یکی از مهمترین کشورهای این طرح، اخیرا انتخاباتی را برگزار کرد که نامزدهای آن برای بهره‌برداری از اعتبار سرمایه‌گذاری چینی با هم رقابت کردند اما حجم بدهی‌ها آنقدر بزرگ است که پاکستان احتمالا نیازمند بسته حمایتی صندوق بین‌المللی پول خواهد بود.
تحلیلگران در آسیا و غرب معتقدند که چین می‌خواهد به عنوان هژمون آسیا جایگزین آمریکا شود. طرح کمربند و جاده می‌تواند منجر به گسترش آن برنامه شود حتی اگر بر آن متمرکز نباشد.

عمران خان ۱۱۸ کرسی پارلمان پاکستان را به دست آورد
ایسنا – مقام‌های انتخاباتی پاکستان دیروز اعلام کردند حزب تحریک انصاف متعلق به عمران خان توانسته از مجموع ۲۷۲ کرسی مجلس ملی این کشور ۱۱۸ کرسی را بر اساس آخرین شمارش آرا به دست آورد.
این نتایج رسمی نشان می‌دهد که عمران خان در انتخابات پاکستان پیروز شده اما هنوز باید برای تشکیل یک دولت ائتلافی به سراغ احزاب هم‌پیمان برود. همچنین در این انتخابات پارلمانی پاکستان که چهارشنبه گذشته برگزار شد، حزب مسلم لیگ پاکستان تحت رهبری شهباز شریف که نزدیک‌ترین رقیب حزب عمران خوان بود توانست ۶۳ کرسی به دست آورد.
این حزب در اصل متعلق به نواز شریف، نخست وزیر سابق پاکستان است که اکنون به زندان افتاده. او در اظهاراتی نتایج این انتخابات را رد کرده و مدعی وقوع تقلب و دستکاری در انتخابات است.
عمران خان پنجشنبه گذشته به اعلام پیروزی در انتخابات پرداخته و آن را شفاف‌ترین انتخابات تاریخ پاکستان دانست و وقوع هرگونه تقلب در آن را رد کرد. در جایگاه سوم این انتخابات نیز حزب مردم پاکستان با ۴۳ کرسی قرار گرفت و نتایج رقابت بر سر دیگر کرسی‌ها نیز هنوز مشخص نشده است.
عمران خان در یک سخنرانی برای اعلام پیروزی خود از خانه‌اش در شهر اسلام‌آباد متعهد به حراست از منافع مردم پاکستان شد و گفت که به توده مردم تعلق دارند. او متعهد شد که سیاست‌هایش را در جهت حمایت از مردم و نه برگزیدگان پیاده کند. بر اساس آخرین نتایج مربوط به شمارش آرا حزب تحریک انصاف عمران خوان ۱۱۸ کرسی به دست‌ آورده اما برای آنکه اکثریت را به دست آورد نیازمند ۱۷۲ کرسی از مجموع ۳۴۲ کرسی مجلس شورای ملی پاکستان است. در این مجلس ۷۰ کرسی اختصاصی شامل ۶۰ کرسی برای زنان و ۱۰ کرسی برای اقلیت‌ها بوده. او با کمک احزاب مستقل و کوچک اکنون به راحتی می‌تواند دولت بعدی را تشکیل دهد.