خبر

واردات مشکوک کره در ۲ ماه
قیمت کره همچون بقیه کالاهای اساسی خانوارها از سال گذشته گران شد و متولیان دلیل آن را مشکلات وارداتی و ارزی اعلام کردند‌. اما در دو ماه ابتدایی سال‌جاری ۳۵ هزار تن کره حیوانی با ارز ۴۲۰۰ تومانی به کشور وارد شده است که از میزان واردات کره در ۱۲ ماه سال گذشته نیز بیشتر است بنابراین قیمت کره حداقل به مدت یک سال نباید افزایش یابد‌. با توجه به اینکه گمرک هنوز آمار جدید ماهانه را منتشر نکرده است، معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران اقدام به جمع‌بندی آمار روزانه گمرک کرده است تا میزان مجموع واردات دو ماه ابتدایی سال‌جاری مشخص شود‌. بر اساس این گزارش مقرر شده بود که واردات برخی کالاهای اساسی، از جمله کره، چای و حبوبات، از نیمه خرداد (۱۳ خرداد ۱۳۹۸) از فهرست اقلام وارداتی مشمول ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی حذف شوند و صنایع لبنی برنامه فروش محصولات خود با ارز نیمایی (دو برابر قیمت) داشتند اما بر اساس این حجم از واردات قیمت کره نباید به این زودی‌ها در بازار تغییری کند‌.
در اواخر فروردین‌ماه سال‌جاری، بعد از اینکه تخصیص ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی برای واردات گوشت قرمز منتفی شد، طی نامه‌ای از سوی دفتر برنامه‌ریزی تامین، توزیع و تنظیم بازار وزارت صمت، در اواسط خرداد ماه (۱۳ خرداد ۱۳۹۸)، چند قلم کالای دیگر از جمله کره، چای، حبوبات و کاغذ نیز از فهرست اقلام وارداتی مشمول ارز ۴۲۰۰ تومانی حذف شدند‌. طبق این تصمیم، مقرر شد که دریافت مابه‌التفاوت ارزی به ازای هر دلار ۴۸۰۰ تومان از محموله‌های تامین ارز شده کره، حبوبات، چای و کاغذ که از تاریخ ۱۸ خرداد از گمرکات کشور ترخیص می‌شوند، اجرایی شود و محموله‌های ترخیص شده تا قبل از تاریخ فوق‌الذکر با ارز ۴۲۰۰ تومان مشمول رصد، پایش و عرضه با نرخ مصوب سازمان حمایت بر مبنای ارز ۴۲۰۰ تومانی است‌. از آنجا که آمارهای رسمی گمرک برای ماه اردیبهشت تاکنون منتشر نشده است، معاونت بررسی‌های اقتصادی با استناد به آمارهای رسمی (برای فروردین‌ماه) و آمارهای روزانه گمرک (برای اردیبهشت و خرداد) به بررسی واردات بخشی از این اقلام، از ابتدای سال‌جاری تا ۱۸ خرداد (تاریخ اجرایی شدن حذف ارز ترجیحی برای واردات چهار قلم) پرداخته است‌. ارقامی که آمارهای روزانه گمرک برای واردات این اقلام نشان می‌دهد مربوط به اقلام عمده وارداتی (۱۵ قلم) در هر روز است که مجموع واردات انجام شده برای تعرفه‌های مورد بررسی در این گزارش در بازه زمانی مورد نظر می‌تواند به عنوان رقم حداقلی برای واردات آنها در نظر گرفته شود و بدون تردید ارقام قطعی واردات، از مقادیر مزبور بیشتر است‌.

چالش تامین مواد اولیه تولید پوشاک
واحدهای تولیدی پوشاک به شدت با کمبود مواد اولیه روبه‌رو هستند به نحوی که در ۴۰ سال گذشته چالش امروز کمبود مواد اولیه برای صنایع کشور سابقه نداشته است‌. به گفته مجید افتخاری عضو هیات‌مدیره اتحادیه تولیدکنندگان پوشاک، واحدهای تولیدی مواد اولیه از جمله نخ برای چرخه فعالیت اولیه خود ندارند و اغلب مواد اولیه در گیر و دار واسطه‌ها قرار گرفته و تولید‌کنندگان مجبور هستند با پرداخت هزینه‌های بسیار بالا مواد اولیه را تهیه و اقدام به تولید محصول کنند‌. تولیدکنندگان پوشاک مدعی‌اند که در حال حاضر کمبود نقدینگی واحدهای تولیدی و عدم توسعه سرمایه‌گذاری به همراه افزایش قیمت تمام‌شده نظم بازار را به هم ریخته است به‌گونه‌ای که امروز تولید‌کننده با تمام سختی‌ها مشغول تولید است اما در نهایت چون قدرت خرید مردم نیز کاهش پیدا کرده در چرخه نهایی قادر به فروش محصولات نیست‌. به گفته افتخاری پیش از این با وجود اعمال تحریم‌ها بخش خصوصی از طریق میانبرهای خاص خود جا‌به‌جایی ارز را انجام می‌داد و مواد اولیه مورد نیاز خود را تهیه می‌کرد و در حال حاضر با محدودیت‌های فعلی بخش خصوصی حتی نمی‌تواند با ارز آزاد مواد مورد نیاز خود را تهیه کند‌. علاوه بر این فقط دولت تمرکز خود را بر تامین درآمد از طریق فشار مالیاتی و گمرکات قرار داده است‌. به عقیده او دولت می‌توانست در شرایط فعلی با حمایت از تولید‌کنندگان داخلی بستر لازم را برای توسعه آنها به کار گیرد‌. تحریم همیشه شرایط مناسبی را برای پیشرفت تولید‌کننده داخلی فراهم آورده است، اما در شرایط فعلی تحریم‌های داخلی در کنار تحریم‌های خارجی امکان فعالیت را از تولید‌کننده داخلی گرفته است‌. به نوعی همه تصمیم‌ها سیاسی شده و کسی توجهی به رفع مشکلات تولیدکنندگان ندارد‌. به گفته این عضو هیات‌مدیره اتحادیه تولید‌کنندگان و فروشندگان پوشاک تهران، تولیدکنندگان برای تولید محصول با کمبود لایی پارچه مواجه هستند‌. تولیدکنندگان در گردباف ۹۰ درصد مواد اولیه از داخل کشور و در پنبه و نخ ۷۰ درصد نیازمند واردات هستند‌. علاوه بر این صنعت پوشاک در پارچه‌های تخت نیز به دلیل عدم سرمایه‌گذاری در این حوزه به میزان ۷۰ درصد وابسته به واردات شده‌ است‌.

۳۳ هزار تن شکر به بندر امام رسید
کشتی ۳۳هزار تنی شکر کوبا در بندر امام پهلو گرفت و محموله این کشتی در حال تخلیه و انتقال به واحدهای نیشکری خوزستان برای تصفیه آن است‌. همچنین چند کشتی دیگر حامل شکر از کشورهای برزیل، کوبا و هندوستان در حال رسیدن به بندر امام‌خمینی‌(ره) هستند‌. به گفته خدارحم امیری‌زاده مدیرکل غله استان خوزستان از ابتدای امسال تاکنون حدود ۴۰۰ هزار تن شکر خام از بندر امام وارد کشور شده و به کارخانه‌های تصفیه شکر کشور انتقال یافته‌اند و واردات ۲/۱ میلیون تن شکر از بندر امام‌خمینی‌(ره) تا پایان سال‌جاری ادامه پیدا خواهد کرد‌. متولیان بندر امام خمینی(ره) مدعی‌اند که برای واردات شکر خام از بندر امام‌خمینی‌(ره) هیچ مشکل بازدارنده‌ای وجود ندارد و حدود ۴/۲ میلیون تن کالاهای اساسی در این بندر در حال تخلیه است‌.

ضعف تولید در صادرات
ضعف در بدنه تولید باعث شده که سبد تولیدی کشور علاوه بر گرانی از نظر کیفیت، قابلیت عرضه در بازارهای صادراتی را ندارد‌. در ایران فقط ۳۴۵ قلم کالا با ارزش ۱۰ میلیون دلار صادرات و فقط ۱۳ قلم کالای صادراتی با ارزش نیم تا یک میلیارد دلار وجود دارد و اقلام صادراتی با ارزش بالای یک میلیارد دلار فقط هفت قلم کالاست و برای رشد صادرات غیرنفتی، باید با استفاده از فناوری‌های روز دنیا و افزایش کیفیت تولید و ارتقای مولفه‌های رقابت‌پذیری محصولات ایرانی، اقلام دارای امکان صادرات تنوع بیشتری داشته باشند‌. کشور موقعیت راهبردی در منطقه و جهان به عنوان دومین کشور دارای بیشترین تعداد همسایه دارد و اگر ایران به شاهراه تبادل کالاهای کشورهای همسایه بدل شود، هیچ نیازی به ارز حاصل از فروش نفت نخواهد بود‌. کشورهای همسایه ایران سالانه هزار میلیارد و ۱۱۸ میلیون دلار انواع کالا و خدمات وارد می‌کنند. اگر فقط ۱۰ درصد از این کالاها و خدمات فنی مهندسی از ایران تامین می‌شد تجارت ایران می‌توانست سالانه بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی به کشورهای همسایه داشته باشد‌.
به گفته محمدرضا مودودی سرپرست سازمان توسعه تجارت سهم صادرات غیرنفتی در ۴۰ سال گذشته از حدود چهار درصد به بیش از ۵۰ درصد افزایش داشته که بر این اساس ایران در جایگاه نوزدهمین اقتصاد بزرگ دنیا قرار دارد‌.
صادرات غیرنفتی ایران در دو ماه نخست امسال، هشت میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار بود که در فروردین به دلیل مسائل ناشی از سیل و تعطیلات طولانی‌مدت نوروزی، با کاهش روبه‌رو شد اما صادرات در مقایسه با رقم ۷/۷ میلیارد دلار مدت مشابه سال گذشته بیش از هشت درصد رشد را تجربه کرده است‌. همچنین سهم عراق و افغانستان از بازار صادرات غیرنفتی ایران ۱۲ میلیارد دلار است و در حال حاضر سهم صادرات فولادی از کل صادرات غیرنفتی ایران ۷/۳ میلیارد دلار، میعانات گازی پنج میلیارد دلار و صادرات دانش‌بنیان و محصولات‌های تکنولوژی دو میلیارد دلار است‌. سهم صنایع کوچک نیز به دو میلیارد دلار در سال بالغ می‌شود، اما با این وجود اگر سهم عراق و افغانستان و محصولات پتروشیمی و فولاد از سبد صادراتی کشور در نظر گرفته نشود، سهم صادرات غیرنفتی چندان بزرگی باقی نمی‌ماند‌. به گفته سرپرست سازمان توسعه تجارت سهم ۱۵ کشور همسایه از صادرات غیرنفتی ایران ۲۴ میلیارد دلار است که ۵۶ درصد کل صادرات کشور را شکل می‌دهد‌.