خدشه واسطه‌ها بر سیمای سیمان فارس

سیمان از عناصر اصلی یا مصالح بنیادین در صنعت ساخت و ساز است که گاهی کمبودش مایه نگرانی و بروز مشکل می‌شود. شهر هر روزه با سازه‌های سیمانی بیشتری احاطه می‌شود تا با نیاز گسترده و روزافزون جامعه به ساخت و ساز، ضرورت استفاده از مصالح ساختمانی را بیش از پیش آشکار کند.
هرچند صنعت سیمان همیشه در مسیر پیشرفت گام برداشته اما این صنعت همواره با فراز و فرودهایی همراه است. صنعتی که در استان فارس نیز از جایگاه قابل قبولی بهره می‌برد و سهم به‌سزایی در توسعه اقتصادی این استان پهناور دارد. صنعت سیمان استان فارس در شرایط کنونی بنا به استنباط از سخنان مردم و مسوولان مربوط دچار تلاطم شده و این استان در حال حاضر با بحران کمبود این محصول دست و پنجه نرم می‌کند.
بحرانی که اگر برطرف نشود، موجب بروز مشکلاتی برای صنایع مرتبط با این محصول می‌شود و در نهایت ادامه حیات این صنعت را در استان فارس با مشکلات جدی‌تری روبه‌رو می‌کند. کاهش سرعت در اجرای پروژه‌های عمرانی یکی از معضلاتی است که در پی کمبود سیمان در استان فارس به وجود آمده است.
کاهش سرعت پروژه‌های عمرانی
مدیر کل راه و شهرسازی استان فارس معتقد است اجرایی شدن پروژه‌های عمرانی نیاز مبرمی به رفع شدن مشکلات مربوط به صنعت سیمان در استان دارد. کمبود این محصول یکی از دلایل تاثیرگذار در کاهش سرعت اجرای پروژه‌های عمرانی این اداره کل است.
جعفر زاهدی در مصاحبه با ایرنا با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین فاکتورها در اجرای پروژه‌های عمرانی، سیمان است، اظهار کرد: کمبود سیمان در استان، سرعت اجرای پروژه‌های عمرانی را گرفته است و استان فارس با وجود برخورداری از ۱۰ کارخانه فعال سیمان و رتبه خوبی که در تولید این محصول دارد، با کمبود شدید سیمان روبه رو شده است.
وی ادامه داد: احداث مسکن و راه، دو مأموریت بسیار حائز اهمیت است که بر دوش اداره کل راه و شهرسازی قرار گرفته و ما برای انجام این ماموریت‌ها نیاز مبرمی به تامین سیمان داریم.
زاهدی افزود: کاهش این کالای اساسی در بازار می‌تواند موجب تعطیلی پروژه‌های عمرانی شود. هرچند ما تمام تلاش خود را به کار گرفتیم تا مانع از تعطیلی این پروژه‌ها شویم. با این حال سرعت این پروژه‌ها به دلیل نیاز شدید به سیمان کاهش پیدا کرده است.
مدیرکل راه و شهرسازی فارس ابراز کرد: امیدواریم با مدیریت تولید و توزیع سیمان در استان هر چه زودتر شاهد پایان وضعیت موجود برای این محصول باشیم تا اجرای پروژه‌های عمرانی استان همان‌گونه که برنامه‌ریزی شده، پیش رود.
واسطه‌ها و دلالان عامل کمبود سیمان
مسوولان سازمان صمت (صنعت، معدن و تجارت) استان فارس، مشکل کمبود سیمان در استان را تایید کردند و این مشکل را به حضور پررنگ واسطه‌ها و دلالان در این بازار نسبت دادند.
آنها بر این باور هستند که واسطه‌ها نقش چشمگیری در نابسامانی شبکه توزیع سیمان، افزایش قیمت و کسب سودهای خارج از عرف از طریق خرید و فروش این محصول دارند. به اعتقاد آنها تشدید نظارت از سوی سازمان صمت استان می‌تواند یکی از راهکارهای موثر و اساسی برای کاهش واسطه‌گری و بر طرف شدن بخشی از مشکلات بازار سیمان در این استان باشد.
معاون بازرسی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان فارس مهم ترین دلیل افزایش قیمت سیمان و کمبود آن در بازار را وجود واسطه‌ها و دلالان دانست و اظهار کرد: افزایش تقاضا، چند نرخی شدن قیمت و کسب سودهای خارج از عرف از سوی دلالان موجب گرانی و کاهش عرضه سیمان شده است.
مهدی حسنی گفت: برای حذف دلالان در بازار سیمان اقدامات قابل توجهی انجام شده است. تعریف شبکه توزیع سیمان کارخانه‌ها، الزام کارخانه داران به عرضه محصولات خود در این شبکه، ملزم کردن عاملین فروش برای ثبت اطلاعات در سامانه جامع انبارها و دریافت لیست توزیع سیمان از واحدهای تولیدی از مهم‌ترین اقدامات سازمان صمت به منظور حذف دلالان از این بازار به شمار می‌رود.
وی افزود: کنترل فاکتورهای فروش و الزام کارخانه‌های تولیدی به فروش مستقیم به مصرف‌کنندگان از طریق مکانیزم توزیع از دیگر اقدامات این سازمان به منظور مقابله با دلالان و کوتاه کردن دست واسطه‌ها در بازار محسوب می‌شود.
حسنی گفت: با توجه به آشفتگی و التهابات به وجود آمده در بازار سیمان برای تشدید نظارت‌ها بر نحوه تولید و توزیع آن در سطح استان، اقداماتی مانند بازرسی و گشت مشترک صورت گرفته و تاکنون بیش از ۱۰۰ واحد متخلف شناسایی شده است.
جریمه بیش از ۱۴ میلیارد ریالی برای متخلفان
معاون بازرسی سازمان صمت استان فارس، ادامه داد: متخلفان با تشکیل پرونده‌های بازرسی تحت عناوین احتکار، گرانفروشی و عرضه خارج از شبکه به ارزش ۱۴میلیارد و ۸۶۸ میلیون ریال جریمه شدند و پرونده آن‌ها جهت صدور رأی به اداره کل تعزیرات حکومتی ارجاع داده شد.
این مقام مسوول با بیان این که در حال حاضر ۱۰ کارخانه سیمان در استان فارس فعال است، به سایر عوامل موثر در افزایش قیمت سیمان اشاره کرد و یادآور شد: طبق اعلام کارخانه‌های سیمان استان، ناوگان حمل و نقل جاده‌ای کرایه مشخصی را از مبدأ تا مقصد لحاظ کرده‌اند اما صاحبان وسایل نقلیه درخواست افزایش کرایه بیش از مبلغ مصوب شده را دارند چراکه به دنبال افزایش کرایه حمل و نقل و همچنین افزایش هزینه تامین مواد اولیه و البته استفاده از مازوت به عنوان سوخت جانشین، حدود دو برابر قیمت گاز مصرفی هزینه دارد که این مسائل مخارج زیادی را به واحدهای تولیدی تحمیل می‌کند.
حسنی گفت: هر ساله و در فصل زمستان با افزایش مصارف گاز خانوار، شرکت گاز نسبت به قطع گاز صنایع پر مصرف اقدام می‌کند که البته کارخانه‌های سیمان نیز از این قاعده مستثنی نبودند و به همین دلیل است که در زمستان گذشته شاهد کاهش تولید در این واحدهای صنعتی بودیم.
وی ابراز کرد: درصدد هستیم با تشدید نظارت بر بازار سیمان بتوانیم به برطرف شدن بخشی از مشکلات این بازار کمک کنیم و آرامش را به بازار سیمان برگردانیم.
ضرورت توقف صادرات سیمان
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس نیز کمبود سیمان را از مشکلات استان فارس در شرایط کنونی دانست و گفت: افزایش مصرف، دلالی، رونق پروژه‌های عمرانی، موجبات کمبود سیمان را در استان فراهم کرده و برای تامین نیاز داخلی استان لازم است صادرات سیمان در وضعیت فعلی متوقف شود.
محمود رضایی‌ اظهار کرد: ظرفیت اسمی تولید سیمان در فارس روزانه بین ۱۲ تا ۱۳ هزار تن و تولید برخی کارخانه‌های سیمان استان روزانه ۲ تا سه هزار تن و نیاز استان ۱۰ هزار تن است.
وی با بیان اینکه در شرایط معمول، حجم تولید روزانه سیمان، مازاد بر مصرف و نیاز داخل است، گفت: در فصل زمستان سوخت گاز کارخانه‌های سیمان با هدف تامین گاز مورد نیاز مشترکان خانگی، کاهش می‌یابد و اگر سوخت جایگزین به واحدهای تولیدی نرسد، تولید با کاهش مواجه و تاثیرات آن در جامعه مشهود خواهد شد.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس با اعتقاد به اینکه تمام مشکل کمبود سیمان در بازار متوجه موضوع سوخت نیست و دلایل دیگری نیز در ایجاد این شرایط اثرگذار است، افزود: بخشی از مشکل کمبود سیمان که مرتبط با کمبود سوخت است، با وارد شدن به فصل گرما و مصرف سوخت گاز رفع خواهد شد.
رضایی ادامه داد: برخی از کارخانه‌های سیمان استان فارس در مدت اخیر روند آورهال (بازبینی و استراحت) را طی می‌کردند و تولید آنها کمتر از ظرفیت واقعی بود، لذا بازگشت این واحدها به خط تولید، شرایط را به حالت عادی باز خواهد گرداند و مشکلات رفع می‌شود.
تغییر الگوی مصرف سیمان
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس در ادامه به تغییر الگوی مصرف سیمان در استان فارس نیز اشاره کرد و با بیان اینکه افزایش قیمت فولاد و آهن منجر به گرایش فعالان حوزه ساختمان به سمت استفاده از اسکلت بتنی شده است، گفت: ساخت و ساز با اسکلت بتنی با این فرض که مصالح سنگی و سیمان معمولا آسان‌تر از سایر مصالح در دسترس و هزینه اجرای اسکلت فلزی بالاتر است، رواج یافته است. بنابراین برای کارفرمایانی که به دنبال کاهش هزینه در ساخت هستند اسکلت بتنی گزینه مناسب‌تری محسوب می‌شود و استقبال از این شیوه، منجر به افزایش مصرف سیمان شده است.
رضایی با تاکید بر اینکه دلالان و واسطه‌ها نقش موثری در کمبود سیمان در بازار ایفا می‌کنند، عنوان کرد: برخی از عوامل توزیع و یا دلالان در شرایط کمبود سیمان در بازار، با خرید میزان قابل توجهی از این محصول و انباشت آن با سودای افزایش قیمت به این مشکل دامن می‌زنند و نقش منفی خود را در این وضعیت ایفا می‌کنند.
وی با بیان اینکه سیستم توزیع یکی از مشکلات اصلی کمبود سیمان در بازار است و واسطه‌های بین‌راهی نقش اصلی را در این میان بازی می‌کنند، به رونق پروژه‌های توسعه‌ای در استان نظیر آزادراه، بزرگراه و مترو نیز اشاره کرد و گفت: اجرای این پروژه‌ها و مصرف قابل توجه سیمان در آنها نیز می‌تواند بر موضوع کمبود سیمان در بازار اثرگذار باشد.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار فارس بر ضرورت توقف صادرات سیمان در شرایط کنونی تاکید و اظهار کرد: در شرایطی که تولید سیمان کاهش یافته و کمبود آن در بازار محسوس است، نباید اجازه صادرات این محصول داده شود، زیرا در این شرایط اولویت تامین نیاز داخل استان است.