خصوصی‌سازی پنهان زیر پوست مدارس دولتی

محمدرضا نیک‌نژاد*- دریافت وجه نقد از اولیای مدرسه در چند سال اخیر تبدیل به امری رایج شده است که در بیشتر مدارس دولتی انجام می‌شود‌. لازم است بدانید طبق قانون اساسی کشور این کار خلاف قانون است و خانواده‌ها می‌توانند از مدرسه و مدیر آن مرکز آموزشی طرح شکایت کنند‌. قانون اساسی به دانش‌آموزان این امکان را می‌دهد که دوره ۱۲ ساله تحصیلی عمومی رایگان داشته باشند و اگر شرایطش پیش آمد دوره دانشگاه را هم رایگان به پایان برسانند‌. در حال حاضر ۹۲ درصد از دانشگاه‌های کشور ما پولی شده‌اند و دولت درصدد این است مدارس را هم به سمت پولی و خصوصی شدن سوق دهد‌.
آموزش‌وپرورش از چند سال پیش با هدف پولی کردن مدارس قدم‌هایی برداشته است که تا حدی هم موفق عمل کرده و می‌خواهد با گرفتن پول‌هایی از جمله کمک به مدرسه و هزینه‌های دیگر قانون را دور بزند و با نگاهی به آینده و سیاست‌های زمان‌بر، آموزش‌وپرورش را هم به صورت کامل پولی کند‌. تجربه‌های زیادی از پول گرفتن مدارس از بچه‌ها دیده و شنیده‌ایم و تجربه شخصی هم در رابطه با تحصیل فرزندم نیز از این موضوع خبر می‌دهد که پول گرفتن از والدین تبدیل به امری عادی و رایج شده است‌. از طرف دیگر باید به این موضوع پرداخت که شکایت کردن از مدارس و مدیر هم راه به جایی نمی‌برد، در این سال‌ها خانواده‌های زیادی با همین بهانه از مدارس شکایت کرده‌اند اما بی نتیجه مانده و دلیل آن هم این است که پولی کردن مدارس برنامه مقامات بالاست و آنها می‌خواهند به مرور این مساله را در کشور مرسوم کنند‌. در هر روی به نتیجه نرسیدن شکایت خانواده‌ها به زمان آقای حاجی‌بابایی برمی‌گردد، یادم می‌آید ایشان به مدارس ابلاغ کرده بودند که از خانواده‌ها پول بگیرید تا جایی که سر و صدا و اعتراضی صورت نگیرد و اگر هم مشکلی پیش آمد در همان مدرسه مشکل را حل کنید‌. از آن زمان دست مدیران برای پول گرفتن از خانواده‌ها باز شد‌. این نوع پول درآوردن در مدارس مصداق «خصوصی‌سازی پنهان» است که کودک به ظاهر در مدرسه دولتی تحصیل می‌کند اما در واقع مبلغی شبیه مدارس غیردولتی پرداخت می‌کند‌. بنده معتقدم این مبالغی که از خانواده‌ها گرفته می‌شود باعث ایجاد فساد‌های خردی می‌شود که به چشم نمی‌آیند‌. دیده شده که مدیران مدارس یک دستگاه کارت‌خوان کنار دست‌شان گذاشته‌اند و بدون اینکه به فرد یا ارگانی جواب پس بدهند فقط کارت می‌کشند، با این بهانه که دولت پول ندارد و ما مجبوریم مخارج مدرسه را از کمک‌های مردمی تامین کنیم در صورتی که دولت اگر بخواهد می‌تواند در جاهایی که لزومی ندارد پول زیادی خرج کند اما در بحث آموزش‌وپرورش پولی خرج نمی‌کند‌. به هر روی اینکه خانواده‌ها در مدارس دولتی و با اجبار در جهت تامین مخارج مدارس بخواهند مشارکت کنند خلاف قانون است و اگر خانواده‌ای بخواهد کمک کند بدون اجبار و کاملا داوطلبانه می‌تواند در رفع برخی نیازهای مدرسه همراهی کند‌.
*کارشناس آموزشی