خطر سبقت رقیبان

«جهان‌صنعت»– اتریوم یکی از رمزارزهای جذاب است اما سرمایه‌گذاری روی آن خطراتی نیز به همراه دارد چراکه اتریوم ۲ قرار است تا سال ۲۰۲۲ proof of stake شود و کارشناسان معتقدند مانند این است که موتور یک خودروی در حال حرکت را تعمیر کنید. برخلاف تصور همان کارشناسان معتقدند اتریوم رقیب بیت‌کوین نیست و اصلا ارتباطی با آن ندارد چراکه بیت‌کوین پلتفرم قرارداد هوشمند نیست. از طرف دیگر اتریوم قرار بود کامپیوتر جهانی باشد برای محاسبات غیرمتمرکز. این رمزارز توسط یک روزنامه‌نگار روسی که درباره بیت‌کوین گزارش می‌نوشت ایجاد شده است.
قیمت اتریوم در بازار آزاد در زمان نگارش این گزارش با ۱۷ دلار کاهش، ۵۵۸ دلار معامله شد. این رقم معادل ۱۴ میلیون و ۶۴۰ هزار تومان است. اگرچه قیمت اتریوم روز گذشته کاهش داشته اما نسبت به اواخر تابستان و اوایل پاییز رشد چشمگیری داشته است. در آن زمان می‌توانستید اتریوم را با هشت میلیون تومان خریداری کنید. به نظر می‌رسد اتریوم آینده خوبی داشته باشد و روند صعودی قیمت آن ادامه داشته باشد. با این همه اتریوم بدون اجرای کامل اتریوم ۲ نمی‌تواند فعالیت خود را ادامه دهد و موفقیت‌آمیز بودن این طرح نه غیرممکن بلکه بسیار مشکل خواهد بود.
از سال ۲۰۲۰، استفاده از اتریوم نسبتا محدود بود. از سوی دیگر سرمایه سپرده شده در امور مالی غیرمتمرکز (دیفای) چندان قابل توجه نبود. حجم معاملات روزانه صرافی‌های غیرمتمرکز، مانند Uniswap و Sushiنیز روزانه به طور پیوسته از مرز ۱۰۰ میلیون دلار عبور کرده است.
برای مثال، از روز پنجم دسامبر (۱۵ آذر)، حجم معاملات روزانه Uniswap به ۲۵۷ میلیون دلار و میزان نقدینگی قفل شده در آن به ۶۶/۱ میلیارد دلار رسید. در مقایسه با سال‌های گذشته، اخیرا به خاطر شکوفایی فضای دیفای، بازار صرافی‌‌های غیرمتمرکز ارزهای رمزنگاری شاهد حجم معاملات و نقدینگی بی‌سابقه‌ای بوده‌اند.
مایکل ساننشین مدیرعامل Grayscale در مصاحبه اخیر خود با بلومبرگ گفت اتریوم دیگر یک دارایی کوچک و ارز مورد علاقه کدنویسان نیست بلکه در حال تبدیل شدن به یک کلاس دارایی است.
او افزود: در سال ۲۰۲۰ شاهد ظهور گروه جدیدی از سرمایه‌گذاران بوده‌ایم که اتریوم را در اولویت اول خود و گاه تنها اولویت خود قرار می‌دهند. اتریوم هر روز بیش از پیش به عنوان یک کلاس دارایی پذیرفته می‌شود. ساننشین معتقد است اتریوم نیز مانند بیت‌کوین ماندگار خواهد بود. کارشناسان در این‌باره تردید دارند.
تعریف اتریوم
اتریوم در واقع یک پلتفرم است که در آن امکان انجام فعالیت‌های مالی مختلف به صورت آزاد و غیرمتمرکز وجود دارد و واحد پول اصلی آن اتر نام دارد‌. این پلتفرم یا نرم‌افزار در سال ۲۰۱۵ توسط یک جوان روزنامه‌نگار روسی به نام ویتالیک بوترین با شعار همه چیز به صورت دیجیتالی به وجود آمد و به دنیا معرفی شد .
با وجود پلتفرم اتریوم و توسعه هر چه بیشتر آن به زودی امکان انجام تمامی فعالیت‌های مالی به صورت غیرمتمرکز و در بستر شبکه بلاکچین وجود خواهد داشت. در واقع هدف اصلی این پلتفرم حذف تمامی واسطه‌ها و کاهش هزینه‌های اضافی از تمام فعالیت‌های مالی است.
اتریوم یک زیرساخت آزاد مبتنی بر فناوری بلاکچین است که می‌توان روی آن برنامه‌های کامپیوتری غیرمتمرکز را اجرا کرد. غیرمتمرکز بودن اتریوم یعنی این سیستم به‌تنهایی متعلق به هیچ‌کس نیست و آن را یک یا چند شخص خاص کنترل نمی‌کنند. همه می‌توانند مالک این شبکه باشند و همه می‌توانند در کنترل آن نقش داشته باشند. به ‌لطف ساختار توزیع‌شده و غیرمتمرکز اتریوم، پس از پیاده‌سازی یک برنامه روی شبکه اتریوم، این برنامه دیگر قابل‌توقف و دستکاری نیست، حتی اگر خود خالق آن بخواهد.
وب‌سایت رسمی اتریوم هم این پروژه را این‌گونه تعریف کرده است: «اتریوم یک بستر غیرمتمرکز برای اجرای قراردادهای هوشمند است. هیچ‌گونه احتمال ازکارافتادگی، سانسور، تقلب یا دخالت افراد شخص ثالث برای برنامه‌هایی که روی این شبکه اجرا می‌شوند، وجود ندارد.»
قرارداد هوشمند
قرارداد هوشمند یا یک پروتکل است که از آن برای تنظیم قراردادها استفاده می‌شود. در واقع قرارداد هوشمند، یک پروتکل ویژه است که برای مشارکت، تایید یا اجرای مفاد یک قرارداد خاص، فعال می‌شود. قراردادهای هوشمند، معامله‌ها و فرآیندها را به صورت کاملا تضمینی و بدون حضور اشخاص ثالث انجام می‌دهند. فعالیت و ثبت‌ قراردادهای هوشمند، قابل پیگیری و غیرقابل برگشت هستند. این قراردادها به طور خودکار، شامل تمام اطلاعات مربوط به شرایط قرارداد و اجرای تمام اقدامات هدف‌گذاری شده می‌شوند.
تعمیر موتور خودروی در حال حرکت
کارشناسان معتقدند راه‌اندازی اتریوم ۲ مانند تعمیر موتور یک خودروی در حال حرکت است. با این همه بدون اجرای اتریوم ۲، این رمزارز نمی‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد. از سوی دیگر رقبای اتریوم نیز تا اجرای کامل اتریوم ۲ بیکار نخواهند ماند و رشد می‌کنند.
کاوه مشتاق کارشناس رمزارزها در گفت‌وگو با «جهان صنعت» اظهار کرد: اتریوم از همان ابتدا که ایجاد شد قرار بود کامپیوتر جهانی باشد برای انجام محاسبات غیرمتمرکز. در واقع اتریوم پلتفرمی برای قراردادهای هوشمند است اما از همان اول مشخص بود که اتریوم نمی‌تواند ماموریت خود را به طور کامل برای تمامی مشتریان جهان اجرایی کند.
او افزود: اگر تعداد کاربران اتریوم افزایش یابد، دیگر این پلتفرم هوشمند مقیاس‌پذیر نخواهد بود و تعداد زیادی نمی‌توانند از آن استفاده کنند.
مشتاق در ادامه بیان کرد: برای جبران این مشکل طرح اتریوم ۲ را در نظر گرفتند که به جای اینکه شبکه اثبات کار باشد شبکه اثبات سهام باشد. با این همه بیشتر افرادی که در دنیای بلاکچین فعالیت می‌کنند با شبکه اثبات کار آشنا بوده و شبکه اثبات سهام برای آنها ناآشناست.
او گفت: بسیاری نگران شدند که اتریوم ۲ ممکن است امن و خوب نباشد. مشکل اصلی اینجاست که اتریوم ۲ قرار بوده سال‌ها قبل راه‌اندازی و سال ۲۰۱۹ اجرایی شود. چند روز قبل فاز صفر اتریوم ۲ راه‌اندازی شد و ۲۰۲۲ اتریوم ۲ تبدیل به شبکه اثبات سهام می‌شود.
مشتاق با اشاره به اینکه مشخص نیست
اتریوم ۲ تا چه اندازه موفقیت‌آمیز باشد بیان کرد: مانند این است که موتور یک خودروی در حال حرکت را تعمیر کنند. موفقیت در این کار بسیار مشکل است. اگر کوچک‌ترین مشکلی در اجرایی کردن اتریوم ۲ پیش بیاید ریزش شدیدی رخ می‌دهد.
او افزود: از سوی دیگر بدون اجرای اتریوم ۲، این رمزارز نمی‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد. تا ۲۰۲۲ نیز زمان زیادی باقی مانده است و رقبای اتریوم ۲ دست روی دست نمی‌گذارند، اتریوم رقبای بسیاری دارد که در حال جذب کاربر و رشد روزافزون هستند؛ رقبایی مانند تزوس، ترون و ‌ای او اس.
با این همه مشتاق معتقد است خرید اتریوم می‌تواند سودآور باشد و تاکنون نیز موفق بوده است.
رمزارزهای نوظهور
در ایران بیت‌کوین شناخته‌شده‌ترین و محبوب‌ترین رمزارزهاست. مگر اینکه افراد در زمینه رمزارزها اطلاعات و تخصص داشته باشند. البته به نظر می‌رسد با شرایطی که اتریوم دارد برای نوسانگیری مناسب‌تر است تا سرمایه‌گذاری.
اما رمزارزهای جدیدتری ایجاد شده‌اند که هم از اتریوم و هم بیت‌کوین بسیار بهتر و کارآمدتر خواهند بود. اگرچه بیت‌کوین و اتریوم هرگز رقیب یکدیگر نبوده و کارکردهای متفاوتی داشته‌اند.