خطر نابودی کامل در کمین آثار تاریخی اصفهان

مهر- عضو هیات علمی دانشگاه آزاد نجف‌آباد گفت: فرونشست زمین در اصفهان به مرز هشدار رسیده است؛ نشست سالانه ۱۸سانتیمتری، آثار تاریخی و زیرساخت‌های شهر را با خطر نابودی کامل مواجه کرده است.
چهارمین آیین نکوداشت هفته اصفهان که شامگاه پنجشنبه در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد، صحنه هشدارهای جدی بهرام نادی، عضو هیات علمی دانشکده عمران و ژئوتکنیک دانشگاه نجف‌آباد، درباره وضعیت خطرناک فرونشست زمین در این شهر بود. وی با اشاره به آمارهایی از فرونشست زمین در اصفهان اظهار کرد: بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد نرخ فرونشست در نقاط مختلف اصفهان بین ۱۴ تا ۱۸ سانتیمتر در سال متغیر است؛ رقمی که بیش از ۱۸‌برابر نشست مجاز در عمر کل سازه‌هاست.
وی افزود: بر اساس مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان، میزان نشست مجاز برای یک ساختمان در طول ۵۰‌سال باید تنها 5/2‌سانتیمتر باشد، اما اصفهان شاهد ارقام وحشتناکی مانند نشست ۱۱سانتیمتر در یک سال روی برخی سازه‌های حساس مجهز به GPS است. این شرایط سازه‌های تاریخی و شهری را در معرض فروپاشی کامل قرار داده است.
عضو هیات علمی دانشکده عمران و ژئوتکنیک دانشگاه نجف‌آباد با بیان اینکه آثار این فرونشست نه‌تنها زیرساخت‌ها بلکه میراث گرانبهای تاریخی اصفهان مانند مسجد جامع عباسی را تهدید می‌کند، گفت: ستون‌های این بنا که صدها سال است پابرجا بوده، اکنون تحت ‌تاثیر نشست زمین قرار گرفته‌اند. این میراث جهانی که بخشی از هویت فرهنگی ما را تشکیل می‌دهد، در حال تخریب است و نگهداری مناسب از آن به شدت نادیده گرفته شده است.
وی با اشاره به افت سطح آب زیرزمینی در چهار دهه اخیر افزود: در برخی مناطق اصفهان، سطح آب زیرزمینی ۸۰‌متر افت کرده؛ رقمی که نشان‌دهنده بحران مدیریت منابع آبی است. نقشه‌های قدیمی اصفهان حاکی از وجود چشمه‌ها و قنوات متعدد در منطقه بوده‌اند، اما امروز به دلیل برداشت‌های بی‌رویه و خشکسالی، این منابع به کلی خشک شده‌اند.نادی ضعف مدیریت و اجرای قوانین را از عوامل اصلی بحران آبی و فرونشست در اصفهان دانست و تصریح کرد: از سال ۱۳۴۷ با تصویب قانون ملی شدن آب و سپس قانون توزیع عادلانه آب در سال۱۳۶۱، تعداد چاه‌های غیرمجاز به ۱۵۰‌هزار مورد افزایش یافت. این رقم تنها در اصفهان نیست، بلکه بسیاری از استان‌ها نیز درگیر این بحران هستند.
وی در ادامه افزود: استان گلستان با سه‌پنجم اراضی‌اش درگیر فرونشست است. در استان خوزستان نیز با وجود برخورداری از منابع آبی عظیم، وضعیت فرونشست نگران‌کننده است. این مساله نشان‌دهنده ضعف سیاستگذاری کلان در زمینه منابع آبی است.عضو هیات علمی دانشکده عمران و ژئوتکنیک دانشگاه نجف‌آباد با اشاره به بارگذاری‌های جدید بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌های آبی افزود: توسعه صنعتی در اصفهان با مصرف بالای آب و نبود برنامه‌ریزی جامع در حال وقوع است. پروژه‌هایی نظیر ایجاد ۳۰‌هزار واحد مسکونی در شرایطی انجام می‌شود که زیرساخت‌های فعلی اصفهان توانایی تحمل این حجم از بارگذاری را ندارد.
وی هشدار داد: اگر شرایط به همین منوال پیش رود، دشت اصفهان به طور کامل تخلیه شده و شرایط برای زندگی غیرممکن خواهد شد. امروز مصرف آب زیرزمینی در بخش کشاورزی حدود ۹۰درصد بوده و این مساله نیازمند بازنگری و سرمایه‌گذاری جدی در مدیریت منابع آبی است.
نادی با اشاره به اهمیت حفظ هویت فرهنگی اصفهان تصریح کرد: فرونشست زمین تنها زیرساخت‌ها را تهدید نمی‌کند، بلکه هویت فرهنگی ما را نیز در معرض خطر قرار داده است. بدون توجه فوری به این مساله، آینده اصفهان و تمدن دیرینه آن در ‌هاله‌ای از ابهام قرار خواهد گرفت.