خفگی

گروه جامعه – ماجرای بوی نامطبوع در تهران به شکل عجیبی به یک معمای نامعلوم تبدیل شده است. مسوولان ارگان‌های مختلف هر کدام توپ را در زمین دیگری می‌اندازند تا منشأ این بو همچنان نامعلوم بماند.
داستان از دی‌ماه پارسال شروع شد وقتی که تقریبا همه مردم تهران بویی نامطبوع را در اقصی نقاط شهر احساس کردند؛ بویی شبیه فاضلاب که از جنوب تا شمال تهران استشمام شد و هر کسی درباره آن حرفی زد.
مسوولان وزارت بهداشت، شهرداری تهران و محیط‌زیست که سه ضلح مرتبط با این مساله بودند در کنار سازمان‌هایی مثل آب‌وفاضلاب همگی از نامعلوم بودن منشأ این بو صحبت کردند و برای اینکه حرفی زده باشند به یک جمله بسنده کردند؛ اینکه موضوع در دست پیگیری است.
برخی علت بو را نشت گاز مرکاپتان در مرکز دفن زباله آرادکوه در منطقه کهریزک و برخی شکستگی لوله‌های آب‌وفاضلاب می‌دانستند اما همه این حرف‌ها تکذیب شد تا باران بارید و مسوولان اعلام کردند باران منشأ بو را ناگهان ناپدید کرد و نمی‌توانیم علت آن را اعلام کنیم.
ماجرا در نیمه اول امسال چندان مورد توجه نبود تا اینکه ۱۱ آذر امسال دوباره این بوی نامطبوع در اقصی نقاط تهران به مشام رسید، باز هم شبیه پارسال بود و بوی تند فاضلاب می‌داد. مردم تهران در جنوب تا شمال و از شرق تا غرب همگی این بو را احساس کردند اما باز هم من نبودم و نمی‌دانم نقل زمان مسوولان بود.
محمد رستگاری معاون پایش و نظارت محیط‌زیست استان تهران گفت: این موضوع زیرزمینی است و ممکن است موضوعات شبکه‌ای مثل فاضلاب یا… دچار مشکل باشد. الته نمی‌خواهیم بگوییم الان دچار مشکل است شاید در گذشته بوده یا به دلیل فرونشست‌ فاضلاب رها شده است.
وی گفت: باید برای این مشکل فکری کنیم و دستگاه‌های درگیر با بررسی کارشناسی و مدل‌سازی خط انتشار، تماس‌های مردمی و بررسی‌های آیتم‌های آلودگی تحلیل کارشناسی انجام دهند. تکرار بوی نامطبوع در تهران و مشخص نشدن علت آن از سوی دستگاه‌های مسوول، موضوع را به شورای شهر کشاند و شهرداری تهران به علت سهل‌انگاری درباره بوی نامطبوع تذکر گرفت. آرش میلانی عضو شورای شهر تهران گفت: قرار بود شهرداری نسبت به خرید تجهیزاتی برای شناسایی عامل انتشار بو اقدام کند اما این کار را انجام نداد.
وی با بیان اینکه امسال هم شاهد انتشار بوی نامطبوع در تهران بودیم، ‌گفت: واکنش‌ها به این حادثه سریع و کافی نیست و از شهرداری می‌خواهیم هر چه سریع‌تر بودجه لازم برای خرید این تجهیزات را فراهم کند.
محسن‌ هاشمی، رییس شورای شهر تهران هم اواسط آذر و پس از تکرار بوی نامطبوع در تهران در جمع خبرنگاران گفت: آقای استاندار اعلام کردند که منشأ بو پیدا نشده و شرکت آب‌وفاضلاب نیز مسوولیت را نپذیرفته است.
وی به شوخی گفت: البته یکی از دوستان به طنز گفت گندی زدیم که بویش درآمده است.
پیروز حناچی شهردار تهران نیز بعدا واکنش نشان داد و گفت: عاملی که نشان دهد این بو زیان‌آور باشد به دست نیامده است.
وی در حاشیه جلسه هیات دولت به خبرنگاران گفت: این دومین دفعه است که این بو در تهران احساس می‌شود و باید تمامی عوامل موثر بررسی شود و همکاران در تلاش هستند ادله این بو را کشف کنند.
انوشیروان محسنی‌بندپی استاندار تهران در این باره گفته بود: در جنوب تهران ۲۷ کانون انتشار بو وجود دارد که برای آنها اقداماتی انجام شده است.
وی گفت: جهت غالب وزش باد از غرب به جنوب شرقی است اما در برخی مواقع سال، باد از جنوب به مرکز می‌وزد. ما در این حوزه سنجش گازهای موجود در سطح شهر را ارزیابی کردیم اما افزایش غلظتی در گاز خاصی مشاهده نکردیم.
وی با بیان اینکه در جنوب تهران ۲۷ کانون انتشار بو وجود دارد که برای آنها نیز اقداماتی انجام شده است، تاکید کرد: بوی نامطبوع روز گذشته تهران با ناپایداری‌های جوی مرتفع شد.
به این ترتیب یک موضوع مشخص شد و آن، اینکه انتشار بوی نامطبوع تهران در زمانی منتشر شده که تهران با موضوع افزایش آلودگی هوا مواجه است یعنی زمانی که شاخص آلودگی هوا ناسالم است، درست مثل دیروز یکشنبه ۲۴ آذر که همزمان با شدت آلودگی هوا در تهران مردم پایتخت باز هم این بوی نامطبوع را احساس کردند.
تهران از حدود سه روز پیش با متوسط شاخص آلودگی بالای ۱۵۰ برای همه مردم ناسالم اعلام شده است به طوری که مدارس و دانشگاه‌ها از دو روز گذشته (یکشنبه و دوشنبه) تعطیل اعلام شده و طرح زوج و فرد از در منزل نیز اجرایی شده است.
شاخص‌های آلودگی هوای تهران نشان می‌دهد که مناطقی که شاخص آلودگی هوا بیش از ۱۵۰ یعنی ناسالم برای همه مردم است در یک نقطه خاص نیست و نه فقط این شاخص در مناطق مانند ۲۰، ۱۸ و ۱۱ یعنی خانی‌آباد، شادآباد و جنوب نواب بالاتر از ۱۵۰ است بلکه در مناطقی مانند میدان آزادی در مرکز شهر، پیروزی در شرق، اتوبان نیایش در شمال و حتی شمال و جنوب اتوبان تهران- کرج در غرب تهران هم شاخص آلودگی هوا بالای ۱۵۰ و ناسالم است.
انتقاد تند محسن‌ هاشمی
محسن ‌هاشمی، رییس شورای شهر تهران در شورای شهر تهران در خصوص منشأ بوی بد تهران گفت: این گله‌ای است که ما از مدیریت بحران شهرداری داریم که با این همه دفتر و دستک و امکانات وسیعی که دارند هنوز اقدامی در خصوص بو انجام نداده‌اند. بحران که همیشه سیل و زلزله نیست و باید قطعا شهرداری به موضوع بو جدی‌تر رسیدگی کند و از مدیریت بحران می‌خواهم سریع‌تر درخصوص این مساله جلسه گذاشته و تعیین‌تکلیف کنند.
وی در پاسخ به پرسشی در خصوص اینکه آیا اعتباری در بودجه سال ۹۹ برای خرید تجهیزات شناسایی منشأ بو اختصاص خواهد یافت، گفت: باید منشأ بو شناسایی شود تا ببینیم به چه تجهیزاتی نیاز داریم.
منصور درجاتی، سرپرست اداره کل بحران استانداری تهران نیز گفت: روز یکشنبه مجددا شاهد پخش بوی نامطبوع در سطح شهر هستیم اما درباره اینکه چه مناطقی از شهر تهران درگیر آن است فعلا اطلاعاتی در دست نیست.
در پی استشمام بوی نامطبوع در برخی مناطق این بار مدیر واحد پایش آلودگی هوا و صدای شرکت کنترل کیفیت هوای تهران لب به سخن گشود و گفت: با توجه به بررسی‌های صورت گرفته در غلظت آلاینده‌ها مشخص شد که میزان غلظت آلاینده دی‌اکسید گوگرد در ایستگاه شهرری واقع در منطقه ۲۰ با افزایش قابل ملاحظه‌ای روبه‌رو شد.
افزایش بوی گوگرد در شهرری
محسن روشنی گفت: میزان غلظت دی‌اکسیدگوگرد از ۸ ppb در ۱۱ صبح یکشنبه به ۲۷۱ ppb در ساعت ۱۲:۳۰ رسید. این افزایش غلظت ساعتی برای آلاینده SO2 در شهر تهران بسیار شدید و غیرمعمول بود و به دنبال این رخداد، پس از حدود یک تا دو ساعت شرایط مشابهی در ایستگاه محلاتی (در منطقه ۱۴)، پیروزی (منطقه ۱۳) و گلبرگ (منطقه ۸) با شدت کمتر مشاهده شد. غلظت در سایر ایستگاه‌ها نیز تاحدودی افزایش داشت ولی بیشینه غلظت ثبت شده در آنها ۱۸ ppb بود.
به گفته وی این شرایط همزمان با برقراری جوی آرام و پایدار همراه با مه و غبار محلی و وزش باد از سوی جنوب به شمال (در زمان افزایش غلظت) رخ داد و در همین ساعات افزایش بوی نامطلوب در برخی مناطق شهر تهران نیز استشمام شد. از حدود ساعت ۱۵ غلظت آلاینده دی‌اکسید گوگرد در ایستگاه‌های شهر تهران کاهش یافت و به روند طبیعی
خود رسید.
مدیر واحد پایش آلودگی هوای شرکت کنترل کیفیت هوای تهران تصریح کرد: با توجه به اختلاف قابل ملاحظه غلظت در ایستگاه شهرری با سایر ایستگاه‌های شهر تهران و افزایش زودتر غلظت در این ایستگاه، به نظر می‌رسد منشأ تولید این آلاینده در حوالی ایستگاه شهرری در منطقه ۲۰ قرار دارد و به دلیل کم بودن سرعت باد در این زمان، افزایش غلظت با اختلاف یکی دو ساعت در ایستگاه‌های مجاور و با شدت کمتر استشمام شده و در بسیاری از مناطق شهر نیز محسوس نبوده است.
وی گفت: مقادیر به دست آمده از ایستگاه فرمانداری شهرری نیز در همین ساعات با افزایش شدید غلظت آلاینده دی‌اکسیدگوگرد روبه‌رو بود و این امر موید نزدیکی منبع بو به این منطقه است. بنابر آخرین گزارش‌های دریافتی از ایستگاه‌های شهرری و فرمانداری شهرری در برخی ساعات یکشنبه (۲۴ آذرماه) غلظت آلاینده دی‌اکسید گوگرد با رشد و افزایش شدیدی روبه‌رو بوده است.