داستان نخ‌نمای دلالان آشنا

گروه صنعت- پس از افزایش قیمت بنزین، قیمت خودرو در بازار با روند افزایشی همراه شده است. در واقع گرانی خودرو و فرار متولیان این حوزه از زیر بار مسوولیت به داستانی تکراری در طول این سال‌ها تبدیل شده است؛ داستانی که پس از هر گونه تغییر و نوسان در شرایط اقتصادی ابتدا مسوولان دولتی از عدم تغییر در قیمت‌ها و برخورد با مسببان آن خبر داده اما در نهایت و در حالی که به ظاهر خودروسازان دخل و تصرفی در بازار آزاد ندارند و برحسب اتفاق سعی دارند با افزایش میزان تولید و عرضه البته به روش پیش‌فروش و ثبت‌نام‌های اینترنتی گرانی‌های بازار را تعدیل بخشند شاهد قفل شدن سامانه‌های ثبت‌نامی و اظهارنظرهای مختلف کارشناسان و متولیان صنعت خودروسازی هستیم که انگشت اتهامی را به سمت دلالانی گرفته که از فضای ایجاد شده به واسطه قیمت‌گذاری دستوری دولت باعث تحمیل گرانی بر مصرف‌کننده واقعی می‌شوند. فارغ از اینکه سهم اندکی از تنش‌های بازار خودرو به هدایت نقدینگی‌های سرگردان برمی‌گردد که بازارهای اینچنینی بهترین فضا برای کسب سودهای کوتاه‌مدت را برای آنها فراهم می‌کند اما در خلال این سال‌ها تجربه نشان داده در حضور دلالانی که به گفته خودروسازان عامل نوسانات و گرانی قیمت‌ها هستند رد پای نمایندگی‌های مجاز و برخی مدیران خودروسازی‌ها قابل مشاهد بوده تا به نوعی از شکاف قیمتی خودساخته برای جبران زیان انباشت بهره‌گیری کنند؛ موضوعی که هم‌اکنون با گرانی بنزین مجدد بهانه تکرار این سناریوی نخ‌نما را رقم زده است.
هشدار وزیر به متخلفان
در این رابطه چندی پیش رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر اینکه افزایش قیمتی از سوی خودروساز‌ها اعمال نشده است، گفت: پیگیری می‌کنیم تا با عرضه بیشتر، اجازه افزایش قیمت در این حوزه را ندهیم. جلسه‌ای با خودروسازانی که مشکلات خاصی در شرایط جدید کشور دارند برگزار کردیم. در این جلسه به راهکارهای بهبود شرایط تولیدی و جایگزینی برخی خودروها یا مصالحه با مشتریان نیز صحبت کردیم.
او گفت: راهی غیر از مصالحه نیست و اگر در گفت‌وگو‌ها به نتیجه نرسند باید به دستگاه قضایی مراجعه و در نهایت به حکم دادگاه تمکین کنند. به خودروسازان توصیه می‌کنم هوای مشتری را داشته باشند که همین مشتری‌ها در مواقع غیربحرانی به دردشان می‌خورند. بازرسی‌ها و نظارت‌ها هم قطعا در آینده تداوم خواهند داشت تا افکار منفی در بین مردم کاهش پیدا کند.
وزیر صنعت‏، معدن و تجارت گفت: قیمت‌ها باید کنترل شوند و تنها افزایش قیمت‌های منطقی توسط دستگاه‌های نظارتی پذیرفته می‌شوند اما با کسانی که بخواهند بی‌جهت قیمت‌ها را افزایش دهند و دنبال سوءاستفاده باشند برخورد جدی خواهد شد.
تاثیر ترخیص ۵ هزار خودروی دپو شده در گمرکات
مهدی دادفر دبیر انجمن واردکنندگان خودرو درباره تغییرات قیمت خودرو گفت: با توجه به اینکه نرخ ارز افزایش یافته، احتمالا شاهد افزایش قیمت خودرو‌های خارجی خواهیم بود. علاوه بر این در ماه‌های پایانی سال همیشه با هجوم خریداران خودرو مواجه می‌شویم که باعث افزایش قیمت خودرو خواهد شد.
او با تاکید بر اینکه دولت برای تولید‌کنندگان داخلی و وارد‌کنندگان خودرو اندیشه‌ای نکرده است، گفت: اکنون تعدادی خودروی دپو شده در گمرکات مانده‌ است که اگر این خودرو‌ها ترخیص شوند می‌تواند در قیمت خودرو تاثیرگذار باشد.
دبیر انجمن وارد‌کنندگان خودرو افزود: روند قیمت خودرو تاکنون صعودی بوده و احتمال اینکه همین رویه ادامه‌دار باشد بسیار زیاد است. اگر خودروسازی‌ها خودرو‌های تولیدی را به خریداران تحویل دهند بسیار در کاهش قیمت خودرو تاثیرگذار خواهد بود بدین معنا که اگر خودروسازی‌ها تا پایان سال خودرو‌های معوقه را تحویل دهند، شاهد تعادل قیمت خودرو خواهیم بود.
گرانی همگام با رشد تولید
امیرحسین کاکایی کارشناس صنعت خودرو گفت: در یک تا دو ماه گذشته به شدت قیمت‌ خودرو در بازار از عملکرد خودروسازی‌ها دور شده است. وابستگی تولید خودرو به قیمت آن کم شده است، بدین معنا که در گذشته اگر خودروسازی کم‌کاری می‌کرد، قیمت خودرو از کارکرد آنها نشات می‌گرفت.
او بیان کرد: هم‌اکنون خودروسازی‌ها بیش از گذشته فعالیت می‌کنند، اما همچنان شاهد افزایش قیمت خودرو هستیم. در دو تا سه هفته اخیر خودروسازی‌ها رکورد تولید خودرو را زده‌اند و بالای چهار هزار و ۳۰۰ خودرو در روز تولید کردند، اما با وجود این تولیدات، مشاهده می‌شود که قیمت پراید روند افزایشی داشته و حتی تا ۵۷ میلیون تومان نیز رسیده که نشان‌دهنده مشکل در قسمتی از کار است. کاکایی افزود: اکنون اوضاع اقتصادی به‌گونه‌ای است که دنبال سرمایه‌گذاری بوده و بخش ارزی به دلایل مختلف قفل شده است و نمی‌توان به آن به عنوان سرمایه‌گذاری نگاه کرد.
او گفت: بازار‌های مختلف از جمله مسکن اکنون فعال شده‌اند. با اینکه مدتی این بازار راکد بود اما اکنون فعال شده است. همچنین بازار بورس نیز بسیار فعال شده و بازار خودرو نیز تحت تاثیر آن فعال شده اما تفاوت موجود بین آنها نوع سرمایه‌گذاری است. بازار خودرو نیاز به سرمایه‌گذاری زیادی ندارد و نسبت به مسکن سرمایه‌گذاری کمتری نیاز دارد.
این کارشناس صنعت خودرو تشریح کرد: صحبت‌های مختلفی ناشی از اینکه قرار است بانک‌ها رفتار‌های جدیدی نسبت به سپرده‌گذاران نشان دهند، شنیده می‌شود. بحث‌های مالیاتی و ورود به حساب و کتاب‌های مردمی، باعث می‌شود بسیاری از مردم برای سرمایه‌های خود فکری کنند.
کاکایی با بیان اینکه برخی از خودرو‌ها به صورت جهشی و برخی به صورت تدریجی افزایش قیمت دارند، گفت: پیش‌بینی می‌شود در این هفته شاهد افزایش قیمت خودرو باشیم چرا که ارز دچار نوساناتی شده و علاوه بر این قیمت نفت افزایش و حتی قیمت مابقی کالا‌ها نیز افزایش خواهد یافت. قیمت خودرو همچنان در این هفته بالا خواهد رفت.
خودروسازان افزایش قیمتی نداده‌اند
احمد نعمت‌‌بخش دبیر انجمن خودروسازان چندی پیش درباره تاثیر کارخانجات خودروسازی در افزایش قیمت خودرو اظهار کرد: هیچ‌گونه افزایش قیمتی از طرف خودروسازی‌ها صورت نگرفته است و عرضه خودرو کماکان با قیمت گذشته انجام می‌شود. خودروسازی‌ها در شرایط فعلی با کمبود نقدینگی مواجه هستند و ادامه‌دار شدن این روند باعث افزایش روزافزون ضرر خودروسازها و افزایش بدهی آنها خواهد شد.
دبیر انجمن خودروسازان با تاکید بر اینکه خودرو‌ها با ضرر تحویل مشتریان می‌شود، گفت: یکی از عوامل موثر بر افزایش قیمت خودرو را می‌توان پول‌های سرگردان در بازار خودرو در نظر گرفت. این مشکل مدت‌های طولانی است که در کشور وجود دارد به طوری که در دهه ۷۰ هم با آن دست و پنجه نرم می‌کردیم.
او ادامه داد: یکی از راهکارهای مناسب برای فرار از این مشکل فروش خودرو به قیمت حاشیه بازار است. در شرایط فعلی دلال‌های بسیاری برای سودآوری اقدام به ثبت‌نام خودرو و فروش آن در بازار آزاد می‌کنند که از تفاوت قیمت بین بازار و کارخانه ناشی می‌شود. بدون شک افزایش قیمت در بازار خودرو به نفع دلالان خواهد بود بنابراین تمام تلاش‌شان را برای افزایش قیمت در هر موقعیتی خواهند کرد اما فروش در حاشیه بازار می‌تواند میزان سودآوری را به حداقل رساند و ما را با تقاضای واقعی مواجه کند.
نعمت‌بخش با اشاره به محدودیت‌های اعمال‌شده برای ثبت‌نام خودرو، بیان کرد: سیاستگذاری‌های متنوعی برای کنترل دلالان در بازار خودرو در نظر گرفته شده اما با این وجود فعالیت آنها ادامه داشته و نقش بسزایی در تنش‌های ایجاد شده در بازار خودرو دارد. عرضه خودرو در حاشیه بازار می‌تواند میزان سوددهی برای دلالان را به حداقل برساند تا در نهایت فقط متقاضیان واقعی اقدام به ثبت‌نام خرید خودرو از کارخانه کنند.
دبیر انجمن خودروسازان گفت: به عنوان نماینده خودروساز‌ها اعلام می‌کنیم که حاضریم تفاوت سود ایجاد شده در فروش حاشیه بازار را مستقیما به خزانه دولت واریز کنیم، اما روش فروش مجدد به فروش در حاشیه بازار تبدیل شود.
او افزود: متصوریم که در شرایط فعلی از هر ۱۰۰ نفر ثبت‌نام‌کننده برای خرید خودرو، حدود ۷۰ نفر دلال و سودجو هستند و تنها ۳۰ نفر مصرف‌کننده واقعی ثبت‌نام در سامانه خرید خودرو هستند و این موضوع باعث ایجاد چنین مشکلاتی می‌شود، خودروساز‌ها مالیات سود به دست آمده را پرداخت خواهند کرد و با رفع این مشکل کیفیت خودرو‌ها را افزایش خواهند داد، اما در شرایط فعلی جز دلالان همه افراد متضرر می‌شوند.
نعمت‌بخش تصریح کرد: میزان تولید و عرضه در چند روز اخیر ثابت بوده و تاثیری بر افزایش قیمت‌ها نداشته و حتی میزان عرضه در چند ماه اخیر افزایش پیدا کرده است، اما با توجه به مشکل نقدینگی که در این کارخانه‌ها وجود دارد با محدودیت‌هایی مواجه می‌شویم. در حال حاضر برخی کارخانه‌ها در شرایطی قرار گرفته‌اند که برای ترخیص قطعات مانده در گمرک با مشکل مواجه می‌شوند، اما تمام تلاش خود را خواهند کرد تا با تولید مناسب مانع از افزایش قیمت خودرو در بازار شوند و امیدوار هستیم به زودی قیمت‌ها به سطح مناسبی برسد.