درکی از پیچیدگی‌های اقتصاد ندارند

«جهان‌صنعت»- دولت‌های ایران به دلیل ساختار توزیع قدرت سیاسی در نظام جمهوری اسلامی و شعارهای انقلابی سال‌های نخست و ادامه‌دار درباره گروه‌های فرودست جامعه با تناقض‌های بنیادین روبه‌رو هستند. یکی از این تناقض‌ها درباره تجارت خارجی و تولید داخلی محصولات زراعی است. به این معنا که از یک‌سو شعار خودکفایی در تولید برنج، نهاده‌های دامی، شکر و گندم می‌دهند و می‌گویند می‌خواهند درجه وابستگی به این محصولات را کم کنند و شعار از دهقانان می‌دهند و از سوی دیگر می‌خواهند برای کسب محبوبیت در میان تهیدستان شهرری قیمت این کالاها را تثبیت کنند و اهرم لازم هم واردات است. این وضعیت از سوی دیگر با کمبود آب زراعی روبه‌رو شده و بر پیچیدگی وضعیت اضافه می‌کند. تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد سهم کالاهای اساسی نهاده‌های دامی از کل واردات رقم قابل اعتنایی بوده است.
کسری تراز تجاری ۸ میلیارد دلاری در ۷ ماه تازه‌سپری‌شده نشان می‌دهد دولت سیزدهم نیز همانند همه دولت‌های ایران همین که دیده درآمد دلاری‌اش اضافه بر پیش‌بینی است درهای واردات را باز کرده است. البته اگر تجارت خارجی ایران آزاد باشد این اتفاق نامناسبی نیست. افزایش واردات و تصمیم دولت که می‌خواهد تعرفه واردات کالای اساسی را صفر کند معنایش جز نابودی تولید داخلی نیست.
علی بهادری‌جهرمی سخنگوی دولت گفته است دولت برای کنترل قیمت کالاهای اساسی در بازار و جلوگیری از افزایش قیمت‌ها موافقت کرد، سود بازرگانی کالاهای اساسی صفر باشد و از ابتدای سال هم این محاسبه صفر منظور شود. یا سخنگوی آن به نظر می‌رسد درکی از پیامدهای این تصمیم ندارد و نمی‌داند این صفرشدن کالای اساسی مثل شکر، برنج، روغن و چای و… به معنای نابود کردن تولید داخلی این کالاهاست. آیا تولید شکر در ایران با توجه به افزایش هزینه‌ای تولید قابل رقابت با شکر دامپینگ‌شده برزیل یا هند است؟ آیا برنج داخلی که با افزایش هزینه کاشت و داشت و برداشت روبه‌رو شده، می‌تواند با برنج هند و پاکستان رقابت کند یا نابود می‌شود؟ دولت سیزدهم از یک‌سو بر خودکفایی در تولید مواد غذایی اصرار زبانی دارد و می‌گوید برای امنیت غذایی کشور این راهبرد را ادامه می‌دهد و از سوی دیگر برای اینکه قیمت این کالاها را به سمت پایین بکشد تا محبوبیت سیاسی کسب کند می‌خواهد تعرفه واردات کالاهای اساسی را معادل صفر کند. تعارض منافع میان دهقانان خرده‌پا و تهیدستان شهری پدیده‌ای است که دهه‌های طولانی در ایران برپا بوده و دولت سیزدهم بر آن اصرار دارد. یادمان باشد دولت نمی‌تواند بر افزایش درآمد نفت همانند ماه‌های تازه‌سپری‌شده تکیه بزند و جیب وارد‌کنندگان را از رانت نفتی پر کند.