درک اقتصادی مردم از دولت بیشتر است

محمدقلی یوسفی*
آقای رییس‌جمهور استدلال اقتصاددانان از حال و روز اقتصاد ایران را سیاه‌نمایی می‌خواند. رییس‌جمهور به جای حل مشکلات صورت مساله را پاک می‌کند‌‌. شاید بهترین راه این باشد که اگر دولت توان آن را دارد، اثبات کند که آنچه اقتصاددانان می‌گویند سیاه‌نمایی بیش نیست‌.
امروز مردم ایران بسیار بیشتر از مسوولان از سیاست‌های اقتصادی آگاهی دارند؛ از درک سیاست‌های اقتصادی گرفته تا تحلیل مسایل و شاخص‌هایی که هر روز در اقتصاد در حال تغییر است‌.
مسوولان که با وعده‌های مختلف پا به عرصه گذاشتند، نه شغلی ایجاد کردند، نه توانستند قیمت ارز را کنترل کنند، نه سرمایه‌گذاری را افزایش دادند و نه رشد اقتصادی را قابل توجه کردند. به دلیل همه این مسایل است که مردم برخلاف آنچه مسوولان می‌گویند راه خود را در بازار می‌روند و دیگر صحبت‌های مسوولان برای مردم خریداری ندارد‌‌.
بنابراین باید بگوییم مسوولانی که هنوز مشکلات اقتصادی کشور را باور نکرده‌اند، چگونه می‌توانند برای مشکلات اقتصادی راه‌حل ارائه دهند؟
اینها نشان می‌دهد که دولتمردان در یک دنیای تخیلی زندگی می‌کنند و درکی از واقعیت‌های اقتصادی ندارند‌‌. در واقع این مسوولان به جای آنکه برای مشکلات کشور چاره‌جویی کنند، مردم را نادان دانسته و متهم به سیاه‌نمایی می‌کنند!
بنابراین ما نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم افرادی که خود بخشی از مشکلات هستند حلال مشکلات هم باشند و بتوانند متغیرهای اقتصادی را درک کنند‌‌.
آنچه علم اقتصاد از شاخص‌ها می‌گوید با آنچه مسوولان می‌گویند هیچ تطابقی ندارد‌‌. برای مثال علم اقتصاد با آنچه به صورت شاخص تورمی از آن نام برده می‌شود، سازگار نیست چون آن چیزی که از آن به عنوان شاخص تورمی تعبیر می‌شود، در واقع یک میانگین بی‌معنی از ارقام در ارتباط مختلف است‌‌. به عبارتی چون میانگین قیمت‌ها یک متغیر کلی است و با مقادیر خرد سر و کار ندارد، نرخ درستی به دست نمی‌آید‌.
این را هم باید بدانیم که ارائه آمارهای کلی از تغییرات قیمت‌ها و میانگین‌گیری از آنها نمی‌تواند نشان‌دهنده یک کار درست و ارزشمند اقتصادی یا حتی نشان‌دهنده تغییر در رفاه اجتماعی افراد باشد در حالی که می‌توان تورم را یک متغیر سیاسی و مبهم تعریف کرد که با علم اقتصاد اصلا همخوانی ندارد‌‌.
بنابراین تکیه بر چنین آمارهایی تنها نشان‌دهنده سیاست‌های پوپولیستی حاکم بر آن است که نتیجه‌ای جز بیشتر شدن مشکلات اقتصادی نخواهد داشت‌‌. تجربه هم نشان می‌دهد که سیاست‌هایی که تاکنون اقتصاددانان اتخاذ کرده‌اند نشان‌دهنده درک نادرست آنها از ریشه مشکلات اقتصادی است و برای همین است که نسخه‌هایی که می‌پیچند هیچ کدام درمان‌بخش مشکلات نیستند‌‌.
* عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی