در راه دموکراسی

پاکستان از آزمون دشوار انتخابات سربلند بیرون آمد. با گذشت نزدیک به ۶۵ سال از استقلال پاکستان برای نخستین‌بار انتخابات پارلمانی در شرایطی برگزار شد که دولت پیشین پس از گذراندن دوره قانونی پارلمان بدون دخالت نظامیان به کار خود پایان داد.
جدا از این مشخصه تاریخی که در ذات خود راه را برای گذار به دموکراسی باز کرده بود، حضور بیش از ۶۰ درصد از واجدین شرایط بدون هراس از تهدید و عملیات تروریستی طالبان در پای صندوق‌های رای به روشنی‌ می‌رساند که پاکستانی‌ها پس از سال‌ها تجربه کودتا و نظامی‌گری و سپس آمدن و رفتن دولت‌های ناکارآمد اینک حق انتخاب و تعیین سرنوشت خود را در حوزه‌های رای‌گیری و در صندوق‌های رای جست‌وجو می‌کنند.
پاکستان کشوری مسلمان با جمعیتی نزدیک به ۱۹۰ میلیون نفر و صاحب انرژی و بمب اتمی، از منظر جغرافیایی واجد اهمیت و حساسیت فراوانی است؛ همسایگی با ایران، هند، افغانستان و بنگلادش از پاکستان کشوری ساخته که می‌تواند نقش مهمی در معادلات منطقه‌ای و جهان بازی کند.پاکستان در کنار مشکلات فراوان اقتصادی و مالی از تفاوت‌های قومی، مذهبی و نژادی نیز رنج می‌برد؛ دو عاملی که به خودی خود راه را برای حضور گروه‌های تندرو و تروریستی باز کرده است.برای ناتو و به‌طور خاص برای آمریکا، وجود یک پاکستان رو به پیشرفت از نظر اقتصادی، اجتماعی و سیاسی برای ایجاد تعادل در خاورمیانه و شبه‌قاره هند و حتی بالاتر آسیای جنوب‌شرقی یک عامل گریزناپذیر است.پاکستان پس از چهار دهه تجربه دولت‌های نظامی زمام امور خود را در دست‌های دو خانواده بزرگ و منتقد به نام‌های بوتو و نوازشریف قبضه شده می‌دید تا جایی که هر چند سال یکی از این دو خانواده زمام امور را در دست داشتند.پس از کودتای ۱۹۹۹ که به سقوط دولت نوازشریف انجامید، پرویز مشرف، رییس ستاد ارتش در راس یک دولت نظامی و بوروکرات روی کار آمد اما تحولات بعدی به ویژه ترور خانم بوتو سرنگونی او را در پی داشت و نوبت به حکومت خانواده زرداری همسر خانم بوتو رسید تا چرخش دولت نزد این دو خانواده بزرگ و ثروتمند رعایت شده باشد.با برگزاری انتخابات پارلمانی پاکستان این‌بار اما به‌گونه‌ای دموکراتیک حزب «مسلم لیگ» به رهبری نوازشریف بیشترین کرسی را به دست آورد ضمن اینکه با توجه به عدم محبوبیت حزب مردم به رهبری علی زرداری و اوج گرفتن مشکلات اقتصادی و بالا گرفتن ناامنی بخشی از مردم ناامید و سرخورده از عملکرد احزاب سنتی به حزب عدالت به رهبری عمران‌خان قهرمان ملی و کریکت باز معروف روی آوردند. با شکست حزب مردم به رهبری زرداری راه برای روی کار آمدن نوازشریف باز می‌شود تا برای سومین‌بار بر مسند نخست‌وزیری پاکستان بنشیند درحالی که برخلاف دفعات قبلی حزب مسلم لیگ نمی‌تواند به تنهایی دولت تشکیل دهد. نوازشریف برای حل مشکلات اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و سیاسی راه بسیار طولانی و دشواری را پیش روی دارد؛ رابطه حساس و کج‌دار و مریز با واشنگتن، خط و نشان کشیدن‌های طالبان و القاعده، اوج‌گیری اختلافات مذهبی و قومی و مشکلات اقتصادی و مالی همه و همه روبه‌روی دولت برآمده از خواست اکثریت پاکستانی‌ها صف کشیده‌اند.نکته مهم دیگر در این میان به ارتش و نقش نظامیان برمی‌گردد که در تمام سال‌های پس از استقلال به‌طور مستقیم یا در پشت صحنه در گردش امور پاکستان دخیل بوده‌اند و این‌بار نیز نباید و نمی‌توان بر چنین واقعیتی چشم پوشید و آخر اینکه پاکستان و پاکستانی‌ها با تمام مشکلات نخستین گام را در گذار از دموکراسی برداشتند، انتخابات شنبه اگرچه آغاز کار بود و اگرچه راهی دشوار و پر از سنگلاخ در انتظار پاکستان است اما حضور ۶۰ درصدی مردم پای صندوق‌های رای بر پیروزی دموکراسی و بر پیروزی به ویژه زنان و جوانان پاکستان مهر تایید زد.