در چند قدمی تجارت یک میلیارد دلاری

کیوان کاشفی* – در حالی ایران در جریان روابط دیرینه سیاسی خود با سوریه شهدای زیادی را تقدیم کرده که در حال حاضر شاهد این هستیم که این کشور فرصت‌های اقتصادی خود را در اختیار کشورهایی از جمله ترکیه، اردن و عربستان قرار داده و حضور شرکت‌های ایرانی در بازار سوریه آنطور که انتظار می‌رود قابل توجه نیست. در واقع ایران طی سال‌های اخیر در قبال سوریه هزینه‌های معنوی و مادی زیادی را متحمل شده است اما در حوزه مبادلات تجاری نتوانسته به خوبی در این کشور ایفای نقش کند. بر این اساس شاهد این هستیم که صادرات نیم‌میلیارد دلاری ایران به سوریه در سال گذشته با کاهش زیادی روبه‌رو شده و به حدود ۱۶۸ میلیون دلار رسیده است.در حال حاضر به دلیل مشکلاتی از جمله عدم وجود مسیر ترانزیت زمینی کالا بین دو کشور، عدم وجود روابط بانکی فی مابین و مشکلات مربوط به نقل‌وانتقال مالی، عدم وجود امنیت و پوشش‌های ضمانتی برای فعالیت بخش خصوصی در سوریه و از همه مهمتر با وجود تحریم‌ها، سطح روابط تجاری ایران و سوریه به‌اندازه تبادلات سیاسی راضی‌کننده نیست و حتی فعالان اقتصادی سوریه از امکانات و توانمندی‌های صنعتی و تجاری ایران شناخت کافی ندارند. با این حال، پروژه‌های مهمی از جمله اجرای پروژه‌های راه و پل‌سازی و تعمیر و نگهداری تاسیسات نیروگاه‌های برق میان دو کشور در دستور کار قرار گرفته و در سطح سیاسی نیز همکاری‌های زیادی در مجامع بین‌‌المللی توسط دو کشور انجام شده است. اما شاهد این هستیم که همچنان موضوعاتی از جمله موافقتنامه تجارت آزاد بین ایران و سوریه که نقطه قوت توسعه تجاری برای دو کشور به حساب می‌آید، نتوانسته به درستی مورد بهره‌برداری قرار بگیرد.اگرچه بازار سوریه به دلیل اختلالاتی که در دوران جنگ متحمل شده، بازار مناسبی برای کالاهای ایرانی به حساب می‌آید و امکان دستیابی به حجم تجارت یک میلیارد دلاری میان دو طرف هدف دور از دسترسی نیست. بر این اساس با وجود اینکه سوریه در میان۲۰ کشور اول شرکای تجاری ایران قرار ندارد اما قابلیت این را دارد که به فهرست ۱۰ کشور اول تجاری ایران تبدیل شود چرا که کمک در بازسازی سوریه و صدور خدمات فنی و مهندسی به این کشور از جمله اولویت‌های ایران برای توسعه همکاری با سوریه به حساب می‌آید و مقامات سوری نیز طی ماه‌های اخیر از فعالان بخش خصوصی برای حضور در بازسازی سوریه دعوت به عمل آورده‌اند.
* رییس کمیته مشترک اقتصادی ایران و سوریه