دستاوردها و مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآورانه

جلسه علنی مجلس شورای اسلامی به ریاست مسعود پزشکیان برگزار شد و بررسی دستاوردها و مشکلات حوزه اقتصاد شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآورانه در دستور کار نمایندگان قرار گرفت. در این جلسه سیدمحمد صاحب‌کارخراسانی رییس مرکز شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان تاکید کرد که کشور ما دارای بنیه علمی و نیروی انسانی قوی است و توجه به حوزه فناوری و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند تحولی بزرگ در ابعاد اقتصادی کشور ایجاد کند.
وی بیان کرد: شرکت‌های دانش‌بنیان در سنگر مبارزه با تحریم‌ها قرار دارد، صنعت و کشاورزی امروز به صورت سنتی در داخل کشور اداره می‌شوند و تزریق نوآوری در آنها به بهره‌وری و افزایش رقابت‌پذیری این بخش‌ها می‌افزاید.
همچنین اسفندیار اختیاری عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تاکید بر لزوم حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان بخصوص در زمان تحریم گفت: اعتقاد دولت به شرکت‌های دانش‌بنیان بسیار کم است. مجلس نیز باید با قوانین مصوب‌ از این شرکت‌ها حمایت کند. وی گفت: بیش از دو دهه است که در ایران درباره‌ شرکت‌های دانش‌بنیان کار شده، در ابتدا آنها در پارک‌های علم و فناوری مستقر بودند و تنها ماده قانونی مربوط به فعالیت‌شان ماده ۴۷ برنامه چهارم توسعه بود. براساس آن شرکت‌های دانش‌بنیان شکل گرفتند بعد این قانون در سال ۸۲ با قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان دائمی شد.
در جریان بررسی دستاوردها و مشکلات حوزه اقتصاد شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآورانه، سیده فاطمه حسینی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرد که باید در جهت تعیین یک متولی فرادستگاهی و وزارتخانه‌ای برای صدور مجوز و نظارت بر فعالیت‌های شرکت‌های دانش‌بنیان پیش رفت. وی افزود: بنده امروز قصد دارم به پیوند بین زیست‌بوم دانش‌بنیان و چالش‌های اقتصادی کشور اشاره کنم. امروز مشکلات حاکم بر اقتصاد کشور بر فعالیت‌های شرکت‌های دانش‌بنیان سایه افکنده است. به دنبال برگزاری جلسات متعددی در کمیسیون اقتصادی کشور و بررسی چالش‌های بانکی و بیمه‌ای که پیش‌روی شرکت‌های دانش‌بنیان قرار دارد ناامیدی و یاس حاصل شده است.
همچنین افشین کلاهی رییس مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران گفت که ۱۶۳ ساعت اینترنت قطع شد که به دنبال آن نزدیک به ۱۰ هزار میلیارد تومان شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌ها از نظر مالی ضرر کردند. دوستان ما در حال خروج از کشور هستند. وی گفت: شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌ها در کشور مشکلاتی دارند که برای حل آن اهتمام لازم وجود دارد. یکی از این مشکلات در حوزه بیمه است.
سیدامیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی عضو هیات‌رییسه مجلس هم تاکید کرد که به‌کارگیری دانش نخبگان و حمایت از اقتصاد دانش‌بنیان منجر به توسعه و پیشرفت کشور و افزایش توان ایستادگی در برابر فشارهای خارجی خواهد شد. وی بیان کرد: مجلس در یک سال اخیر بحث حمایت از اقتصاد دانش‌بنیان و شرکت‌های نوآور را در دستور داشته و در این راستا جلسات متعددی را با حضور شرکت‌ها و افراد مختلف برگزار کرده است. در این جلسات مسائل مهمی مورد بحث قرار گرفته شده است.
در ادامه این جلسه منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری گفت که حمایت جدی از شرکت‌های دانش‌بنیان استقلال کشور و تولید ثروت را تضمین خواهد کرد. وی تصریح کرد: شرکت‌های دانش‌بنیان امروزه فضای تولید را در حوزه تحصیلکردگان و دانش‌آموختگان رشته‌های مختلف علمی فراهم کرده‌اند. ما از سال‌های قبل زمینه را در وزارت علوم و معاونت علمی ریاست‌جمهوری فراهم کردیم و شرکت‌های جوانی که اوایل دهه ۸۰ در مراکز رشد مستقر شدند مورد حمایت قرار گرفتند و با تلاش و دلسوزی مراکز رشد این اتفاق به خوبی پیش رفت.
همچنین اکبر کمیجانی قائم‌مقام بانک مرکزی گزارشی از تسهیلات اعطایی بانک‌ها به شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه کرد و گفت: تسهیلات پرداختی بانک‌ها به شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌ها در پایان مهر ۹۶، ۱۰۰ هزار و ۸۲۷ هزار میلیارد بوده و تسهیلات پرداختی در هفت ماهه اول امسال ۶۱ هزار و ۶۰۵ میلیارد ریال بوده که نسبت به هفت ماهه سال ۹۷ رشد داشته است.
ذبیح‌الله خدائیان رییس سازمان ثبت اسناد و املاک هم با بیان اینکه ثبت شرکت‌های دانش‌بنیان نسبت به سایر کشورها با سرعت بیشتری انجام می‌شود، گفت: شکی نیست که شرکت‌های دانش‌بنیان نقش مهمی در رشد و توسعه هر جامعه دارند و عنصر پیشران اقتصاد هستند. بر همین اساس همه مسوولان تکلیف دارند زمینه رشد و شکوفایی این شرکت‌ها را فراهم کنند. در ادامه سیدعلی ادیانی عضو کمیسیون انرژی مجلس تاکید کرد که با وجود تمام اقدامات مثبت جهت حمایت از فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان بر اساس برخی از گزارش‌های بودجه تخصیص داده شده در محلی دیگر هزینه شده که باید به ریل اصلی خود بازگردد. وی بیان کرد: ابتدا از هیات‌رییسه مجلس برای آنکه مطابق آیین‌نامه بعضا مسوولانی را دعوت می‌کند تا گزارشی از اقدامات خود به مجلس ارائه دهند تشکر می‌کنم اما بنده می‌خواهم تا دقت لازم به عمل آید تا زمانی که مسوولان پشت تریبون خانه ملت قرار می‌گیرند هنجارهای نظام را نشکنند و اطلاعات غلط ارائه نکنند.
به دنبال حل مشکل مالیات شرکت‌های دانش‌بنیان هستیم
فرهاد دژپسند وزیر اقتصاد با بیان اینکه در جلساتی رفع مشکلات مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان و مشکلات گمرکی آنها مورد بررسی قرار گرفت و در قالب بخشنامه‌هایی به سازمان مالیاتی و گمرک ابلاغ شد گفت که ما در یک سال گذشته تلاش کردیم با شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآور جلساتی برای شناسایی و رفع مشکلات آنها برگزار کنیم.
وی گفت: شکل‌گیری اقتصاد هوشمند یکی از موضوعاتی است که همواره بر آن تاکید داشتم. اقتصاد هوشمند می‌تواند در مبارزه با فساد تاثیرگذار باشد که در این راستا شرکت‌های دانش‌بنیان تاثیر بسیاری دارند. مصطفی سالاری رییس سازمان تامین اجتماعی هم با بیان اینکه این سازمان کارگروه مشترکی را برای رسیدگی به مسائل شرکت‌های دانش‌بنیان پیش‌بینی کرده است، گفت: در جلسه‌ای که در مجلس با حضور نمایندگان استارت‌آپ‌ها و حوزه فناوری اطلاعات برگزار شد تفاهماتی صورت گرفت از جمله اعتراضی به ضریب پیمان برای محاسبه حق بیمه وجود داشت که این ضریب تبدیل به لیست شود و ما این را یکی دو روز بعد از جلسه ابلاغ کردیم. همچنین این موضوع نیز ابلاغ شد که شعب اختصاصی در تهران و استان‌های دیگر برای این شرکت‌ها در نظر گرفته شود.
همچنین نوید نجات‌بخش موسس و رییس شرکت دانش‌بنیان بهیارصنعت و پرتوسازان سپاهان، اقتصاد دانش‌بنیان را تنها راه نجات اقتصاد کشور دانست و گفت که شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند عامل پیروزی ما در جنگ اقتصادی باشند. وی گفت: در سطح جهانی توجه دولت‌ها به ترغیب فعالان اقتصادی برای حضور در حوزه‌های دانش‌بنیان است. در چند سال گذشته کل رقم معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان بسیار اندک بوده که همان هم در پیش‌نویس لایحه جدید حذف شده است. علیرضا سلیمی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس هم تاکید کرد که باید در بخش حمایت از اختراعات و تبدیل آنان به نوآوری و محصولی نوین سرعت بیشتری داشته و توجه ویژه‌ای به این بخش کنیم.
وی بیان کرد: بنده از زحمات معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و وزارت علوم در بحث حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان تشکر می‌کنم. اما بر اساس گزارش‌ها ضریب پیشرفت مناسبی با توجه به مقتضیات کشور در این حوزه نداریم. در ادامه این جلسه رسول رمضانیان مدیرعامل شرکت سودا فناور رایانه ماندگار با بیان اینکه شرکت‌های دانش‌بنیان با چالش نقدینگی مواجه هستند تاخیر در پرداخت تعهدات این شرکت‌ها را از جمله دلایل این چالش دانست. وی با تاکید بر لزوم تسریع در انجام تعهدات قراردادها گفت: بعضا دستگاه‌ها و شرکت‌های دولتی در تخصیص مبالغ قراردادها با تاخیر عمل می‌کنند. شرکت‌های دانش‌بنیان نیز عموما با چالش نقدینگی مواجه هستند. ما نمی‌توانیم با سررسید چند ساله حقوق بدهیم. گاهی هم با وجود تسویه دستگاه‌های دولتی پیمانکاران از تسویه خودداری می‌کنند که پیشنهاد می‌شود خوش‌حسابی پیمانکاران به عنوان معیار ارزیابی کیفی در مناقصات لحاظ شود.